تحلیل بازار جهانی مواد اولیه نساجی (۶ تا ۲۰ ژوئیه ۲۰۲۶)- ۱۵ تا ۲۹ تیر ۱۴۰۵

 افزایش ریسک‌های ژئوپلیتیکی، رشد قیمت نفت

و چشم‌انداز بازار پلی‌استر، ویسکوز، اسپاندکس و نایلون

مقدمه
بازار جهانی مواد اولیه نساجی در بازه ۶ تا ۲۰ ژوئیه ۲۰۲۶ با یکی از حساس‌ترین دوره‌های خود در سال جاری مواجه شد. افزایش قیمت نفت خام، تشدید تنش‌های ژئوپلیتیکی در خاورمیانه، نگرانی از اختلال در عرضه انرژی و کاهش ظرفیت تولید برخی محصولات پتروشیمی، همگی موجب شدند تا فعالان صنعت نساجی نسبت به آینده زنجیره تأمین مواد اولیه با احتیاط بیشتری تصمیم‌گیری کنند.
در این میان، الیاف مصنوعی نظیر پلی‌استر، نایلون و اسپندکس که وابستگی مستقیمی به محصولات پتروشیمی دارند، بیشترین تأثیر را از نوسانات بازار انرژی پذیرفتند؛ در حالی که بازار ویسکوز به دلیل ماهیت متفاوت مواد اولیه، شرایط باثبات‌تری را تجربه کرد.برای تولیدکنندگان نخ، پارچه و پوشاک، شناخت روند این بازارها تنها یک مزیت رقابتی نیست؛ بلکه به یکی از الزامات مدیریت هزینه، برنامه‌ریزی خرید و کنترل ریسک تبدیل شده است.


بازار نفت؛ مهم‌ترین محرک قیمت مواد اولیه نساجی
در این بازه زمانی، قیمت نفت خام WTI  و Brent روندی صعودی داشت. برخلاف دوره‌هایی که افزایش قیمت نفت عمدتاً ناشی از رشد تقاضای جهانی بود، این بار بازار بیش از هر چیز تحت تأثیر ریسک‌های ژئوپلیتیکی و نگرانی از محدود شدن عرضه قرار گرفت.
همزمان با افزایش تنش‌های منطقه‌ای، گزارش‌هایی از کاهش شدید تردد نفتکش‌ها در تنگه هرمز منتشر شد؛ مسیری که بخش قابل توجهی از صادرات نفت جهان از آن عبور می‌کند. هرگونه اختلال در این گذرگاه راهبردی می‌تواند هزینه حمل‌ونقل، بیمه، خوراک پتروشیمی‌ها و در نهایت قیمت مواد اولیه صنایع نساجی را افزایش دهد.
از سوی دیگر، هشدارهای سیاسی درباره احتمال تشدید درگیری‌ها موجب شد بازار نفت بخشی از ریسک‌های آینده را نیز در قیمت‌ها لحاظ کند؛ موضوعی که معمولاً باعث افزایش نوسانات بازار مواد اولیه می‌شود.


بازار پلی‌استر فیلامنت (Polyester Filament)
وضعیت بازار
افزایش قیمت نفت موجب رشد هزینه تولید پلی‌استر شده است. علاوه بر این، بسیاری از تولیدکنندگان آسیایی همچنان با ظرفیت پایین‌تر از حالت عادی فعالیت می‌کنند تا از افزایش موجودی انبار جلوگیری کنند.
برخی گریدها و دنیرهای خاص با محدودیت عرضه روبه‌رو شده‌اند و زمان تحویل سفارش‌ها نیز در برخی کارخانه‌ها افزایش یافته است.
در نتیجه، فشار موجودی انبار تولیدکنندگان کاهش یافته و احتمال رشد قیمت پلی‌استر در کوتاه‌مدت بیش از احتمال کاهش آن ارزیابی می‌شود.
تحلیل بیشتر: پلی‌استر بیشترین وابستگی را به زنجیره نفت و پتروشیمی دارد. افزایش قیمت نفت مستقیماً باعث رشد قیمت پارازایلن (PX)، سپس PTA و MEG شده و در نهایت هزینه تولید پلی‌استر فیلامنت را افزایش می‌دهد. از سوی دیگر، سیاست کاهش تولید کارخانه‌های بزرگ آسیایی باعث شده تعادل بازار به سمت کمبود عرضه حرکت کند. اگر این روند ادامه پیدا کند، کارخانه‌های ریسندگی، بافندگی و تولید پارچه‌های پلی‌استری با افزایش هزینه مواد اولیه مواجه خواهند شد.


بازار الیاف استیپل پلی‌استر (PSF)
وضعیت بازار
با ادامه رشد قیمت نفت، برخی تولیدکنندگان قیمت فروش نقدی PSF را افزایش داده‌اند، در حالی که برخی دیگر هنوز قیمت‌های قبلی را حفظ کرده‌اند.
بازار معاملات نیز به این افزایش قیمت واکنش نشان داده و انتظار می‌رود طی هفته‌های آینده قیمت‌ها اصلاحی ملایم اما صعودی را تجربه کنند.
تحلیل بیشتر: PSF ماده اولیه اصلی بسیاری از نخ‌های رینگ، اپن‌اند، منسوجات نبافته، کالای خواب و صنایع پرکننده است. در صورت تداوم افزایش قیمت نفت و محدودیت عرضه، احتمال افزایش هزینه تولید نخ‌های پلی‌استری و ترکیبی بسیار زیاد خواهد بود. در چنین شرایطی، خرید مرحله‌ای و مدیریت موجودی می‌تواند ریسک افزایش هزینه‌ها را کاهش دهد.


بازار ویسکوز (VSF)
وضعیت بازار
بازار ویسکوز در شرایط نسبتاً باثباتی قرار دارد. کارخانه‌های تولیدکننده در حال حاضر فشار قابل توجهی از نظر موجودی انبار ندارند و خریداران نیز مواد اولیه را متناسب با نیاز واقعی خود تهیه می‌کنند.
بازار لیوسل نیز پس از یک دوره اصلاح، به ثبات نسبی رسیده است. در مقابل، ویسکوز فیلامنت همچنان تحت تأثیر رکود فصلی قرار دارد و سرعت فروش کارخانه‌ها کاهش یافته است.
تحلیل بیشتر: اگرچه ویسکوز مستقیماً از نفت تولید نمی‌شود و ماده اولیه اصلی آن خمیر چوب است، اما هزینه انرژی، حمل‌ونقل، مواد شیمیایی و فرآیند تولید بر قیمت نهایی آن اثرگذار هستند.
در حال حاضر بازار ویسکوز نسبت به پلی‌استر آرام‌تر است؛ اما ادامه افزایش هزینه‌های انرژی می‌تواند این تعادل را نیز برهم بزند.


بازار اسپاندکس (Spandex)
وضعیت بازار
قیمت Pure MDI و همچنین PTMEG افزایش محدودی را تجربه کرده‌اند.
در نتیجه، هزینه تولید اسپندکس اندکی افزایش یافته و بازار وارد مرحله تثبیت قیمت شده است.در کوتاه‌مدت، خرید بر اساس نیاز واقعی بهترین استراتژی برای مصرف‌کنندگان خواهد بود.
تحلیل بیشتر: اسپندکس یکی از حساس‌ترین الیاف نسبت به نوسانات مواد اولیه شیمیایی است.
هرگونه افزایش همزمان در MDI و PTMEG مستقیماً سودآوری تولیدکنندگان را تحت تأثیر قرار می‌دهد. با توجه به ثبات نسبی تقاضای جهانی پوشاک کشسان، احتمال نوسانات شدید قیمت در کوتاه‌مدت پایین است؛ اما روند هزینه‌ها همچنان صعودی ارزیابی می‌شود.


بازار نایلون (Nylon)
وضعیت بازار
افزایش قیمت نفت و بنزن باعث شده قیمت کاپرولاکتام همچنان در سطوح بالایی باقی بماند.
به همین دلیل، تولیدکنندگان نایلون قیمت‌های فروش خود را با استحکام بیشتری اعلام کرده‌اند و نرخ نخ‌های نایلون نیز به تدریج در حال افزایش است.

تحلیل بیشتر: کاپرولاکتام مهم‌ترین ماده اولیه تولید نایلون است و هرگونه افزایش قیمت آن مستقیماً بر بازار نخ‌های نایلونی اثر می‌گذارد. اگر روند افزایشی بازار نفت ادامه داشته باشد، احتمال رشد بیشتر قیمت نخ‌های صنعتی، نخ فرش، تایرکورد و منسوجات مهندسی نیز وجود خواهد داشت.

جدول روند بازار مواد اولیه

پیامدهای این تحولات برای صنعت نساجی ایران
اگرچه بسیاری از مواد اولیه مورد استفاده در ایران از تولیدکنندگان داخلی تأمین می‌شوند، اما قیمت این محصولات نیز تا حد زیادی از بازارهای جهانی تأثیر می‌پذیرد.
در شرایط فعلی، تولیدکنندگان باید به چند نکته توجه ویژه داشته باشند:
خریدهای هیجانی می‌تواند باعث افزایش هزینه موجودی انبار شود.
تأخیر در خرید برخی مواد اولیه ممکن است با کمبود عرضه و افزایش قیمت همراه باشد.
تنوع‌بخشی به منابع تأمین، ریسک زنجیره تأمین را کاهش می‌دهد.
پایش روزانه بازار نفت و محصولات پتروشیمی برای تصمیم‌گیری خرید اهمیت بیشتری نسبت به گذشته پیدا کرده است.
انعقاد قراردادهای میان‌مدت با تأمین‌کنندگان معتبر می‌تواند از نوسانات شدید قیمت جلوگیری کند.


چشم‌انداز بازار در هفته‌های آینده
بازار جهانی مواد اولیه نساجی همچنان در وضعیتی قرار دارد که بیشترین تأثیر را از تحولات سیاسی و بازار انرژی می‌پذیرد. در صورتی که تنش‌های ژئوپلیتیکی کاهش نیابد و محدودیت‌های عرضه نفت ادامه پیدا کند، احتمال تداوم روند افزایشی قیمت پلی‌استر، نایلون و سایر الیاف وابسته به پتروشیمی بالا خواهد بود.
در مقابل، اگر شرایط منطقه به سمت ثبات حرکت کند و جریان عرضه نفت به حالت عادی بازگردد، بخشی از فشار هزینه‌ها کاهش خواهد یافت؛ هرچند کاهش سریع قیمت مواد اولیه به دلیل محدودیت ظرفیت تولید و سیاست‌های مدیریت عرضه کارخانه‌های بزرگ چندان محتمل نیست.


جمع‌بندی
بررسی بازار جهانی در بازه ۶ تا ۲۰ ژوئیه ۲۰۲۶ نشان می‌دهد که صنعت نساجی بیش از هر زمان دیگری به تحولات بازار انرژی وابسته شده است. رشد قیمت نفت، افزایش هزینه خوراک پتروشیمی، محدودیت عرضه برخی محصولات و کاهش ظرفیت تولید کارخانه‌های بزرگ آسیایی، شرایطی را ایجاد کرده که احتمال افزایش قیمت مواد اولیه در کوتاه‌مدت بیش از کاهش آن است.
در این میان، پلی‌استر فیلامنت، الیاف استیپل پلی‌استر و نایلون بیشترین فشار هزینه را تجربه می‌کنند، در حالی که ویسکوز همچنان از ثبات نسبی برخوردار است و اسپاندکس نیز وارد مرحله تثبیت قیمت شده است.
برای فعالان صنعت نساجی، راهبرد موفق در این دوره، مدیریت هوشمند موجودی، برنامه‌ریزی خرید بر اساس نیاز واقعی، رصد مستمر بازارهای جهانی و پرهیز از تصمیم‌های هیجانی خواهد بود. شرکت‌هایی که بتوانند با تحلیل داده‌های بازار و تنوع‌بخشی به منابع تأمین، ریسک زنجیره تأمین خود را کنترل کنند، در برابر نوسانات پیش‌رو از مزیت رقابتی بیشتری برخوردار خواهند شد.

نساج یار به‌صورت مستمر بازار جهانی مواد اولیه، ماشین‌آلات، قطعات یدکی و فناوری‌های صنعت نساجی را رصد کرده و جدیدترین تحلیل‌ها، گزارش‌های تخصصی و فرصت‌های تجاری را در اختیار فعالان این صنعت قرار می‌دهد. هدف ما کمک به تصمیم‌گیری آگاهانه مدیران، تولیدکنندگان و بازرگانان صنعت نساجی بر پایه داده‌های معتبر و تحلیل‌های تخصصی است.

♦ لینک اشتراک گذاری :

https://B2n.ir/nassajyar02194►

♦ مطالب پیشنهادی :

- گزارش تحلیلی بازار مواد اولیه و الیاف نساجی۸ تا ۲۲ تیر ۱۴۰۵

- تحلیل فنی بازار جهانی الیاف سلولزی در سال ۲۰۲۶ و پیامدهای آن برای صنعت نساجی 

- مواد اولیه صنعت نساجی

.

.

لطفاً ما را در شبکه های اجتماعی دنبال کنید.