آشنایی با ماشین آلات نساجی: ماشین آلات رنگرزی لباس

رنگرزی لباس

رنگرزی لباس در سال های اخیر ارزش و محبوبیت بالایی پیدا کرده است و این روند در آینده نیز ادامه خواهد داشت. در روش سنتی، لباس از پارچه ای که از قبل رنگرزی شده است، بعد از برش و دوخت تهیه می شود. در روش رنگرزی لباس، پارچه بعد از اینکه دوخته و تبدیل به لباس گردید، رنگرزی می گردد. از این روش رنگرزی بیشتر جهت رنگرزی  جوراب شلواری، پولیور، سوئیشرت، حوله، ملحفه، جین، پیراهن و... استفاده می شود. تفاوت این روش رنگرزی با روش های متداولی که لباس از پارچه رنگرزی شده تهیه می شود، این است که رنگرزی به صورت فشن با افکت های گوناگون انجام می شود. اکثر لباس هایی که به این روش رنگرزی می شوند اغلب از جنس پنبه (گردبافی، تار و پودی) و پلی استر به مقدار کمتری می باشد. درواقع برای بالابردن ارزش افزوده لباس و طراحی فشن از این روش رنگرزی استفاده می شود. مزیت رنگرزی لباس در این است، که امکان تولید البسه در تیراژ پایین با رنگ های خاص وجود دارد و رنگرزی تا جایی که امکان دارد به تأخیر انداخته می شود. ایجاد تنوع در رنگرزی البسه از مزایای آن است که این خود یک ریسک بزرگی می باشد و هزینه ها را زیاد خواهد کرد. از طرفی در هنگام رنگرزی لباس دوخته شده، مقداری جمع شدگی ایجاد خواهد شد.
 

 ماشین آلات رنگرزی لباس

ماشین رنگرزی پدالی و درام چرخشی دو نوع از ماشین آلات رنگرزی لباس می باشند که به طور رایج برای رنگرزی لباس استفاده می شود. ماشین های رنگرزی Rotary drums برای رنگرزی البسه مناسب تر می باشند زیرا راه اندازی آن راحت تر می باشد. ماشین رنگرزی لباس Paddle machine با میزان  L:G بالا ازنظر اقتصادی مقرون به صرفه نمی باشد. در شکل ذیل تصویر ماشین رنگرزی لباس درام روتاری و پدالی نشان داده شده است.

ماشین رنگرزی لباس پدالی   Paddle dyeing machine

این دستگاه شبیه به یک قایق می باشد و لباس ها در داخل حمام رنگرزی ریخته می شوند و سپس به وسیلۀ یک چرخ پرده دار که در حال چرخش می باشد لباس ها از داخل محلول رنگرزی به بیرون و نیز برعکس جابه جا می شوند. این پروسه خیلی آرام انجام می شود به طوری که لباس ها به همدیگر زیاد ساییده نشوند. این نوع ماشین ها از یک منحنی خمیده تشکیل شده است که کالا و محلول رنگرزی در داخل آن قرار گرفته است. کالا با چرخش پره جابه جا می شود که این پروسه در پهنای عرض ماشین ادامه دارد. نیمی از چرخ پره دار در داخل محلول قرار گرفته است که باعث جابه جایی کالا به سمت بالا و پایین از داخل محلول می شود. شکل دیگری از این ماشین نیز وجود دارد که در آن تانک به صورت بیضی می باشد که باعث می شود محلول بالاتر قرار بگیرد. درجه حرارت حمام رنگرزی را تا 98 درجه سانتی گراد می توان افزایش داد.

نوع دیگری از ماشین رنگرزی پدالی وجود دارد که میزان درجه حرارت در این نوع ماشین رنگرزی لباس تا دمای 140 درجه سانتی گراد قابل افزایش می باشد. این ماشین رنگرزی تحت فشار (HT Paddle  Dyeing Machines) جهت رنگرزی لباس پلی استری مناسب می باشد. در ماشین رنگرزی پدالی مقدار L:R  باید بین:30:1 تا 40:1  باشد. حجم پایین مایع رنگرزی باعث کاهش حرکت کالا، رنگرزی نایکنواخت و افزایش چروک می شود. سرعت چرخش پره ها بین دور در 1.5 تا 40 دور دقیقه می باشد. سیرکوله کردن محلول باید به اندازه ای قوی باشد تا از باقی ماندن کالا ها در کف مخزن جلوگیری کند.

 Paddle Dyeing Machine

بخشهای مختلف یک دستگاه رنگرزی لباس پدالی تحت فشار HT

ماشین رنگرزی لباس درام روتاری Rotary drum dyeing machine

مکانیزم ماشین رنگرزی لباس درام روتاری به این صورت می باشد که در آن محلول رنگرزی ثابت است و کالا در حال چرخش می باشد. این دستگاه از درام استوانه ای مشبک تشکیل شده است که در داخل یک مخزن بزرگ تر به آرامی می چرخد. درجه حرارت این نوع ماشین رنگرزی لباس بسته به روش رنگرزی  درجۀ 140 تا سانتی گراد نیز قابل افزایش می باشد. ویژگی های دیگر ماشین های رنگرزی روتاری مدرن در ادامه آورده شده است.

 1. میزان L:R 1. پایین و مصرف کم آب .

2.حرکت آرام کالا و محلول رنگرزی (کمترین میزان ساییدگی را روی سطح کالا داریم).

3. افزایش و کاهش دما با سرعت بالا صورت می گیرد.

4. سرعت درام ها قابل تغییر می باشد.

5. کالا به صورت مداوم سیرکوله می شود.

6 نمونه گیری آسان است.

7.سطح آب قابل تغییر است با قابلیت شست وشوی کالا به صورت سریز.

.8 قطر لوله های ورودی و خروجی آب بزرگ می باشد که باعث کوتاه شدن زمان می شود.

طرز کار با این نوع ماشین ها ساده می باشد و از لحاظ سایز نیز کامپکت می باشد و قیمت بالایی نیز ندارند. از این ماشین ها برای شست وشو، رنگرزی و خشک کردن استفاده می شود به همین دلیل به آنها چند منظوره نیز گفته می شود. کالا در داخل یک درام مشبک قرار می گیرد که این درام نیز در داخل یک درام بزرگ تر بیرونی  قرار می گیرد که همان تانک رنگرزی می باشد. در این دستگاه با نسبت L:R پایین  نیز می توان رنگرزی را انجام داد. درام در هر دو جهت می چرخد. در شکل  تصویر ماشین رنگرزی لباس درام روتاری نشان داده شده است.

 دستگاه رنگرزی لباس روتاری تحت فشار

ماشین آلات رنگرزی لباس تامبلر

این ماشین برای رنگرزی لباس های کوچک (و نیز دارای بافت شل) مورد استفاده قرار می گیرد. طراحی هوشمندانه این ماشین آلات آنها را شبیه به ماشین های شست وشوی معمولی (dry-cleaning machines) کرده است.

مکانیزم عملکرد این ماشین به این صورت می باشد که کالا به داخل مخازنی که مشبک می باشند بارگیری می شود به طوری که لباس ها حول یک شفت افقی که در پشت درام ثابت شده است می چرخد. انواع مختلفی از این ماشین ها با سرعت های چرخش بالا وجود دارد که در پایان سیکل با فشرده سازی باعث خشک شدن کالا می شود. عملکرد قوی مکانیکی باعث افزایش آب رفتگی و نیز افزایش حجم می شود که شاید برای بعضی کالاها مطلوب باشد. در شکل  زیر تصویر ماشین رنگرزی لباس تامبلر نشان داده شده است.

 

 ماشین آلات رنگرزی لباس Toroid

در این ماشین، لباس ها در یک مسیر حلقوی شکل به کمک چرخش پروانه ای که  وابسته ً در زیر مخزن رنگرزی قرار گرفته است سیرکوله می شوند. .حرکت کالا کاملا ا میلادی به پمپاژ مایع توسط پمپ می باشد در سال 1970  نوعی HT  این ماشین ها ساخته شد که امکان افزایش دما  120ـ140 درجه سانتی گراد در آن وجود دارد و برای رنگرزی پلی استر و تری استات به صورت فشن مورد استفاده قرار می گیرد.  میزانL:R در این ماشین ها 30:1  می باشد. درشکل ذیل مکانیزم عملکرد  این نوع ماشین نشان داده شده است.

ماشین آلات رنگرزی لباس گیربکسی The Gyrobox

ماشین آلات رنگرزی لباس گیربکسی .این ماشین از یک چرخ بزرگ تشکیل شده است که  به 12محفظه تقسیم شده است که کالا در این بخش ها قرار می‌گیرد. چرخ با سرعت متوسط 2-6 rpm حرکت می‌کند. پیشرفت‌های اصلی این ماشین عبارتند از:

1- کاهش  L:G

2- بارگذاری کالا انعطاف پذیر می باشد

3- تمام اتوماتیک

5. ماشین آلات رنگرزی پگ تروید Modified Pegg Toroid Whiteley Garment Dyeing Machine

این نوع، بهبود یافته‌ی ماشین Toroid می‌باشد که ویژگی‌های اصلی آن عبارتند از:

1- برای رنگرزی در شرایط اتمسفریک و تحت فشار مناسب می باشد

2- تمام اتوماتیک تا تخلیه آب

3- طراحی بهتر، عملکرد ساده‌تر

6. دستگاه رنگرزی لباس  The MCS Readymade garment dyeing machine 

7. دستگاه رنگرزی لباس  Leemetals epicyclic Paddle dyeing machine.

 

منابع جهت دریافت اطلاعات بیشتر:

https://www.slideshare.net

1. Yarn Manufacturing Technology

2. Fabric Manufacturing Technology

3. Garments Manufacturing Technology

4. Wet processing Technology

5. Fashion-Design-and-Technology

6.Garment Dyeing / By: D. Saravanan

7.The Apparel Industry/Authors: Richard M. Jones,Publisher: Blackwell Pub,Publication Year: 2006

8.Dyeing and Chemical Technology of Textile Fibers/Authors: Dr. E. R. Trotman

9.Industrial Dyes: Chemistry, Properties, Applications/Klaus Hunger

10.P.T.Bukayev , General Technology of cotton dyeing , revised from the 1981 russion edition

11.R.shamy and T.hussain , Critical solutions in the dyeing of cotton textile materials