آشنایی با فرآیند شانه زنی الیاف پنبه
فرآیند شانهزنی الیاف پنبه و چک پوینتها و نقاط کنترلی
فرآیند شانهزنی
برای رسیدن به نخی با کیفیت یک فرآیند اضافی در ریسندگی استفاده میشود که به آن شانهزنی گفته میشود. این مرحله برای بهبود کیفیت فتیله خروجی از کاردینگ انجام میشود. توزیع طولی الیاف پنبه در محدوده بین الیاف با بلندترین تا الیافی با کوتاهترین طول قرار دارد. الیاف کوتاه با طول کمتر از 5/12 میلیمتر در خصوصیات مکانیکی نخ نقشی ندارند، اما موجب افزایش مویینگی نخ میشوند که میتواند بر ظاهر نخ و پارچه تاثیری منفی بگذارد. به همین دلیل از عملیات شانهزنی برای تولید نخی مستحکم و ظریفتر استفاده میشود. فرآیند شانهزنی برای بهبود کیفیت فتیله خروجی از کاردینگ انجام میشود. فتیله شانه شده درخشندگی بهتری در مقایسه با فتیله کاردینگ دارد. زیرا در فتیله شانه شده الیاف آرایشیافتگی بیشتری دارند.
فرآیند شانهزنی در مورد الیاف پنبه با طول بلندتر اهمیت بیشتری دارد. زیرا در این حالت تغییرات زیاد طولی الیاف برای رسیدن به شرایط ریسندگی بهتر بسیار بالا است. از این فرآیند معمولاً برای تولید نخی صافتر، ظریفتر، مستحکمتر و یکنواختتر استفاده میشود. شانهزنی برای افزایش کیفیت الیاف کوتاه با طول متوسط بکار میرود. حذف الیاف کوتاه در ماشین شانه موجب اتصال بهتر الیاف بلند در نخ و در نتیجه افزایش استحکام نخ میشود.
اهداف شانهزنی :
اهداف اصلی ماشین شانه عبارتند از :
- افزایش طول متوسط الیاف
- حذف الیاف کوتاه تا حد ممکن
- افزایش ملایم در میزان درخشندگی الیاف
- آرایش یافتگی الیاف
قسمتهای ماشین شانه :
قسمتهای مختلف یک ماشین شانه در شکل زیر نشان داده شدهاند.

قسمتهای مختلف ماشین شانه
فرآیند شانهزنی الیاف پنبه از مراحل زیر تشکیل شده است :
1- دریافت فتیله پنبه از ماشین کاردینگ.
2- آمادهسازی بالشچههای مناسب برای تغذیه به ماشین شانه از طریق ترکیب کردن چند فتیله با هم و رول کردن آنها. به همین منظور باید از یک مرحله جداگانه برای تولید بالشچه فتیله و یا کشش استفاده کرد
3- تغذیه بالشچه به ماشین شانه.
4- گرفتن لبه بالشچه توسط تیغه نیپر، شانهزنی و حذف الیاف کوتاه و حلقهها.
5- کنار هم قرار دادن وب الیاف و تولید یک فتیله ممتد.
6- جمعآوری الیاف کوتاه جدا شده (نویل شانه) و انتقال به قسمت ضایعات برای عملیات بعدی.
7- ارسال بانکه فتیله شانه شده به مرحله بعد (ماشین کشش).
8- تمیزکاری دورهای و تنظیم ماشینها برای رسیدن به کیفیت مورد نیاز در ماشین شانه.
در تصویر زیر مراحل اصلی عملیات شانهزنی نشان داده شده است.

فرآیند شانهزنی
چک پوینتها و نقاط کنترلی در ماشین شانه :
وجود شفافیت در نقاطی که باید کنترلها انجام شوند از این جهت اهمیت دارد که بتوانیم به اهداف از پیش تعیین شده دست پیدا کنیم و از در کنترل بودن فرآیند مطمئن شویم. این نقاط باید در زمانهای مختلف مورد بازبینی قرار بگیرند تا با نیازمندیهای یک شرکت و اهداف آن مطابقت داشته باشند. در هر سالن ریسندگی باید نقاط کنترلی و چک پوینتهای مختص آن سالن آماده شده و در محل سالن به گونهای نمایش داده شوند که تمام افرادی شاغل در سالن بتوانند برای اطلاع از شرایط به آنها رجوع کنند.
نقاط کنترلی در شانهزنی :
1- انتخاب پارامترهای فرآیند مانند نمره هنک بالشچه تغذیه شده به ماشین، نوع نیم بالشچهها، سرعتها، تنظیمات، کششها و نمره هنک فتیله تولیدی، درصد ضایعات کوتاه ماشین (نویل)، نوع تغذیه مورد استفاده، طول ناحیه تغذیه، حداکثر طول الیاف قابل قبول به عنوان نویل و غیره.
2- تعیین و رعایت برنامههای زمانی برای تعمیر و نگهداری پیشگیرانه مانند قرار دادن نیم بالشچهها، تنظیمات، نصب برسها، پرداخت برسها و غیره.
3- بکارگیری نیروهای آموزش دیده.
4- حفظ دما و رطوبت در شرایط استاندارد مورد نیاز.
5-طراحی و تامین وسایل ایمنی مورد نیاز.
6- طراحی و پیگیری کدسازیها و مسیرهای رنگی مناسب.
7- تعیین وظایف کاری کارکنان.
8- تعیین تعداد دفعات و سیستمهای ارزیابی میزان ضایعات و امحا و یا استفاده مجدد از ضایعات.
چک پوینتهای شانهزنی :
چکپوینتهای مربوط به مواد اولیه :
• مخلوط کردن و نمره هنک بالشچه تغذیه شده و نمره هنک برنامهریزی شده.
• کیفیت بالشچههای تغذیه شده تا با کیفیت خوب و بدون مشکل باشند.
چک پوینتهای مربوط به ماشین :
• شرایط ماشینها، برای مثال نحوه گرفتن لایه الیاف توسط نیپرها، سطح غلتکهای جداکننده، فشار غلتکهای جداکننده و غلتکهای کشش، صاف بودن میز فتیله، شرایط شیپوریها.
• بررسی این که آیا تیغههای نیپر نیم بالشچهها تیز و تمیز هستند یا نه؟
• نحوه کار کردن متوقفکنندهها
• سطح غلتکهای جداکننده و غلتکهای کشش.
• شرایط خارهای روی غلتک برسی.
چک پوینتهای مربوط به تنظیمات ماشین :
• انجام و تعیین تنظیمات.
• تنظیم پولیها و الزامات مربوط به آنها.
• اندازه و کیفیت شیپوریها.
چک پوینتهای عملکردی :
• نویل خارج شده و مقایسه با معیارهای استاندارد برای میزان ضایعات.
• تغییرات سر به سر درصد نویل.
• نمره هنک فتیله تولیدی و مقایسه با نمره هنک برنامهریزی شده.
• یکنواخت بودن فتیله تولیدی و قرار داشتن U% در محدوده استاندارد.
• خوب بودن کیفیت وب الیاف بدون وجود علائم مربوط به قرار گرفتن فتیلهها در کنار هم.
• افزایش طول متوسط در فتیله.
• راندمان رفع نپ از نخ و مقایسه آن با الزامات مورد نیاز.
• تحت کنترل بودن نپ در فتیله.
چک پوینتهای مربوط به مستندات :
• ماشینهایی که در یک شیفت با مخلوطها و نمرات فتیله مختلف کار کردهاند.
• درست بودن تولید ماشین بر اساس هنک و کیلوگرم.
• درست بودن درصد ضایعات جمعآوری شده از ماشین در حالت جمعآوری دستی ضایعات.
• جمع کل ضایعات نویل جمعآوری شده در یک شیفت در حالت جمعآوری اتوماتیک نویل.
چک پوینتهای کاری :
• خارج کردن ضایعات نویل در زمان خود.
• اپراتورها کار خود را بر اساس چیزی که برایشان تعیین شده انجام دهند.
• زدن برچسب مشخصات ماشینها و مواد اولیه به طور مناسب.
• کیفیت بانکهها و فنر بانکههای مورد استفاده.
• خارج کردن ضایعات از فنر زیر بانکهها قبل از تغذیه به ماشینهای بعدی.
• حفظ دما و رطوبت در شرایط مورد نیاز.
چک پوینتهای مربوط به دستورالعملها :
• دستورالعملهای مربوط به مخلوط کردن و نمرات هنک مورد نیاز.
• توقفها و دلایل آنها و شرح کارهایی که بعد از توقف انجام شده است.
• گزارش کاری شیفت مربوطه.
اطلاعات ماشین :
• شماره ماشین
• مخلوط کردن
• نمرات هنک
• تولید بر حسب کیلوگرم که از روی هنک تولید شده محاسبه میشود.
• میزان نویل خارج شده
• افراد حاضر در شیفت.
کلیات:
• مدیریت سالن.
• انجام کدسازیهای رنگی.
• انبارداری بالشچهها و فتیله شانه شده.
دستگاه شانه زنی - ماشین شانه زنی
منبع جهت دریافت اطلاعات بیشتر:
1.Handbook on Cotton Spinning Industry by B. Purushothama
2.Process Management in Spinning by R. Senthil Kumar
3.Mechanics and Calculations of Textile Machinery by B. Varadarajan, C. B. Senthil Kumar, and N Gokarneshan
4.https://textilecourse.blogspot.com/2018/05/combing-process-cotton-fiber.html



























