Hof University develops sustainable textile coating for the fashion of tomorrow from mushrooms

دانشگاه هوف (Hof University) پوشش‌های نساجی پایدار برای مد آینده را از قارچ‌ها توسعه می‌دهد. آن‌ها ماده اولیه‌ای هستند که کیتوسان (Chitosan) از آن استخراج می‌شود.

در بسیاری از موارد، پوشاک به‌عنوان کالایی مصرفی و کوتاه‌عمر در نظر گرفته می‌شود؛ تی‌شرت‌های رویدادها، محصولات تبلیغاتی یا کمپین‌های کوتاه‌مدت اغلب تنها پس از چند بار استفاده دور انداخته می‌شوند. این موضوع با توجه به اینکه تولید آن‌ها همچنان عمدتاً بر پایه مواد فسیلی انجام می‌شود، یک چالش جدی زیست‌محیطی محسوب می‌گردد. دقیقاً در همین نقطه است که یک پروژه تحقیقاتی جدید در دانشگاه علوم کاربردی هوف وارد عمل می‌شود.
در قالب پروژه‌ای با عنوان «DisAPPrint»، مؤسسه علوم مواد (Institute of Materials Science – ifm) در پردیس مونخ‌برگ، با همکاری شرکت Willy Maisel GmbH در کونرادسرویت (منطقه هوف)، در حال توسعه یک پوشش نساجی نوآورانه زیست‌پایه است که از فرآورده‌های جانبی تولید قارچ به دست می‌آید. هدف این پروژه کاهش مصرف منابع در صنعت نساجی و هم‌زمان ایجاد جایگزینی سازگار با محیط‌زیست برای پوشش‌های چاپی متداول است.

یک مسئله رو‌به‌رشد: منسوجات کوتاه‌عمر
چه تی‌شرت‌های کنسرت باشند یا اقلام تبلیغاتی، بسیاری از پوشاک چاپی تنها چند بار مورد استفاده قرار می‌گیرند. نتیجه آن افزایش حجم ضایعات نساجی و همچنین بار زیست‌محیطی ناشی از استفاده از مواد فسیلی در پوشش‌های چاپی است.
«ما در این حوزه پتانسیل بسیار بالایی برای صرفه‌جویی در منابع و همچنین توسعه رویکردهای جدید در تکمیل نساجی می‌بینیم.» این را الکساندرا لوفت و دکتر کاترینا ولمنز از مؤسسه علوم مواد دانشگاه هوف بیان می‌کنند. «به‌ویژه در حوزه منسوجات کوتاه‌عمر، نیاز به جایگزین‌های پایدار بسیار بالاست.»

راه‌حل از دل طبیعت: کیتوسان از قارچ‌ها
پژوهشگران بر یک ماده اولیه غیرمعمول تمرکز کرده‌اند: زیست‌توده باقیمانده قارچ‌ها از تولید مواد غذایی. در سراسر اروپا حجم بالایی از این پسماند تولید می‌شود، اما تاکنون ارزش افزوده قابل توجهی از آن ایجاد نشده است. تنها در ایالت باواریا، تولیدکنندگان متعددی وجود دارند که می‌توانند این محصولات جانبی را تأمین کنند.
در این پروژه، ماده‌ای زیست‌پایه به نام کیتوسان (Chitosan) از این پسماندها به شکل پودر استخراج می‌شود. این ماده در محلول اسیدی حل شده و به یک ساختار ژل‌مانند تبدیل می‌شود که قابلیت اعمال به‌صورت لایه‌ای نازک روی منسوجات را دارد.
«ویژگی مهم این رویکرد این است که از منبعی استفاده می‌کنیم که از قبل وجود دارد اما تاکنون ارزش افزوده محدودی ایجاد کرده است.» دکتر ولمنز توضیح می‌دهد. «این موضوع پایه‌ای برای یک راه‌حل هم‌زمان پایدار و از نظر اقتصادی جذاب فراهم می‌کند.»

از تئوری تا کاربرد: آزمون در شرایط واقعی
این پروژه شامل آزمون‌های گسترده‌ای است تا عملکرد پوشش جدید در شرایط واقعی استفاده ارزیابی شود. این ارزیابی‌ها تنها به بررسی کیفیت رنگ و دوام چاپ محدود نمی‌شود، بلکه سازگاری با انواع بسترها مانند پنبه و پلی‌استر و همچنین روش‌های مختلف چاپ از جمله چاپ سیلک (Screen Printing) و چاپ دیجیتال نیز بررسی می‌گردد.
علاوه بر این، دوام در شرایط واقعی استفاده نیز آزمایش می‌شود. در آزمایشگاه‌های دانشگاه در مونخ‌برگ، پژوهشگران بررسی می‌کنند که این پوشش‌ها در برابر عرق، نوشیدنی‌های الکلی و آبمیوه‌ها چگونه رفتار می‌کنند و تا چه حد در برابر سایش و استفاده روزمره مقاوم هستند.
یکی از شرکای کلیدی پروژه، شرکت Willy Maisel GmbH در کونرادسرویت است که این مواد را در فرآیندهای واقعی چاپ صنعتی آزمایش می‌کند. مدیرعامل این شرکت تأکید می‌کند: «برای ما بسیار مهم است که مواد نوآورانه نه‌تنها در آزمایشگاه، بلکه در مقیاس صنعتی نیز عملکرد قابل اتکا داشته باشند. این پروژه فرصتی است تا راه‌حل‌های پایدار مستقیماً در فرآیندهای تولید موجود ادغام شوند.»

پژوهش میان‌رشته‌ای به‌عنوان کلید موفقیت
پروژه DisAPPrint چندین حوزه علمی را به‌صورت هم‌زمان درگیر می‌کند: شیمی، علم مواد و مهندسی نساجی به‌طور مشترک فعالیت می‌کنند. دانشگاه هوف مسئول استخراج، توسعه و شناسایی خواص کیتوسان است، در حالی که شریک صنعتی دانش عملی خود را در زمینه کاربرد صنعتی ارائه می‌دهد.
«انتقال فناوری میان دانشگاه و شرکت‌های کوچک و متوسط (SME) یکی از ارکان اصلی این پروژه است.» الکساندرا لوفت توضیح می‌دهد. «تنها از این طریق می‌توان نوآوری‌ها را به‌سرعت و به‌صورت مؤثر وارد کاربرد صنعتی کرد.»

چالش‌های مسیر تجاری‌سازی
با وجود رویکرد امیدوارکننده، این پروژه با چالش‌های مهمی روبه‌رو است. تولید کیتوسان با کیفیت یکنواخت از منابع زیستی نیازمند فرآیندهای دقیق است؛ همچنین توسعه پوشش‌هایی که هم پایدار و هم چندمنظوره باشند اهمیت بالایی دارد.
سازگاری این پوشش با انواع منسوجات و روش‌های چاپ، همراه با حفظ لطافت دست (Handle) و راحتی پوشش در استفاده، از عوامل کلیدی موفقیت این فناوری هستند.
«بزرگ‌ترین چالش، ایجاد تعادل میان پایداری و عملکرد فنی است.» لوفت توضیح می‌دهد. «در نهایت محصول باید علاوه بر سازگاری با محیط‌زیست، استانداردهای کیفی بالای مورد انتظار مشتریان را نیز برآورده کند.»

ایجاد ارزش از منابع موجود
فراتر از توسعه فنی، این پروژه هدف اقتصادی نیز دنبال می‌کند: ایجاد یک زنجیره ارزش جدید بر پایه محصولات جانبی قارچ. آنچه تاکنون به‌عنوان ضایعات تلقی می‌شد، در آینده می‌تواند به نقطه آغاز یک حوزه صنعتی جدید تبدیل شود.

تأمین مالی و مدت پروژه
پروژه DisAPPrint از ژانویه 2026 تا دسامبر 2027 اجرا می‌شود و تحت برنامه «طرح نوآوری مرکزی برای صنایع کوچک و متوسط (ZIM)» حمایت مالی می‌گردد. علاوه بر دانشگاه هوف و شرکت Willy Maisel GmbH، یک مؤسسه آزمون خارجی نیز در پروژه مشارکت دارد.

چشم‌انداز: بازتعریف منسوجات پایدار
دکتر ولمنز در جمع‌بندی می‌گوید: «هدف ما ایجاد یک جایگزین واقعی برای پوشش‌های مبتنی بر مواد فسیلی است. اگر در این مسیر موفق شویم، نه‌تنها به توسعه علمی کمک کرده‌ایم، بلکه سهمی در آینده پایدارتر صنعت نساجی خواهیم داشت.»

♦ منابع مرتبط : 

http://www.hof-university.com►
https://www.texdata.com►

♦ لینک اشتراک گذاری :

https://zaya.io/1brm3► 

♦ مطالب پیشنهادی :

- از نوآوری های پایدار جدید در رنگرزی چه خبر

- تولید پارچه چرم پایه زیستی از میسلیوم

.

.

لطفاً ما را در شبکه های اجتماعی دنبال کنید.