یکی از نخ های مصنوعی پر کاربرد در دنیای امروز نخ ایرتکسچره (ATY) است. شرکت KCGF دستگاه ایرتکسچرایزینگ (تکسچرایزینگ با هوا) (Air Texturing – ATY) مدل KC215C  را جهت تکسچرایز کردن نخ‌های فیلامنتی FDY، POY و DTY طراحی نموده که قابلیت تولید نخ ATY با کیفیت یکنواخت، پایداری فرایندی بالا و راندمان تولید مناسب را دارا می‌باشد. تکنولوژی پیچش نخ (وایندینگ) (winding) در این دستگاه مشابه تکنولوژی بکار رفته در دستگاه های SSM است ولیکن توسط خود شرکت طراحی و برنامه نویسی شده است. عملکرد دستگاه های ساخت این شرکت با دستگاه های SSM کاملاً یکسان بوده و تکنولوژی بکار رفته در قسمت وایندر،  پیچش به خوبی کنترل شده را تضمین می کند.

مشخصات فنی دستگاه ایرتکسچرایزینگ KC215C

این دستگاه دارای 40 اسپیندل در هر ماشین و 4اسپیندل در هر سکشن بوده و توانایی کار با نخ‌ تا نمره 3300 دنیر را دارد. سیستم پیچش (وایندینگ) دیجیتال و دقیق، امکان تولید پکیج با قطر حداکثر 270 میلی‌متر و طول تراورس 55 تا 255 میلی‌متر را فراهم می‌کند. سرعت مکانیکی خطی دستگاه تا 1100 متر بر دقیقه (بسته به پارامترهای فرایندی) می‌باشد.

سیستم کشش و تثبیت برای هر اسپیندل شامل 4 گودت گرم و 2 گودت سرد با قطر 100mm است. فشار هوای مورد نیاز جهت تکسچرایزینگ بین  0.8 تا 1.2 مگاپاسکال بوده و هر اسپیندل به شیر برقی مجزا جهت قطع و وصل هوای فشرده مجهز است.

مصرف برق اسمی دستگاه حدود 6.85 کیلووات به ازای هر اسپیندل بوده و تغذیه الکتریکی از نوع سه فاز 380 ولت، 50 هرتز می‌باشد.

ساختار و ابعاد دستگاه

دستگاه به صورت یک‌طرفه و یک طبقه طراحی شده است. ابعاد کلی ماشین حدود 26.9 m طول، 1.19m عرض و 2.12 m ارتفاع می‌باشد. ابعاد هر سکشن با چهار اسپیندل 2076 x 2728 x 2860 mm بوده و هد دستگاه ابعادی معادل 755 x 835 x 1500 mm میلی‌متر دارد.

مصرف انرژی و تاسیسات

توان المنت گودت گرم 1250 وات با حداکثر دمای 250 درجه سانتی‌گراد و توان گودت سرد 250 وات می‌باشد. فشار حداکثر هوای فشرده تا 1.4 مگاپاسکال قابل تأمین است (حجم مصرفی بسته به شرایط فرایند تولید مشخص می شود).

تجهیزات استاندارد دستگاه KC215C

- موتور با عملکرد عالی جهت سیستم هدایت نخ  که شکل گیری هوشمند نخ بر روی بوبین  و بوبین پیچی با سرعت خطی را محقق می سازد.

- درایو سنکرون هوشمند، منجر به ثبات حرکتی گودت و وایندر شده و تولید پایدار و قابل اطمینان را تضمین می کند.

- تکنولوژی کنترل اتوماتیک هوشمند، کنترل دقیق چگالی بوبین پیچی را تضمین می نماید. در عین حال تداوم تولید، ارتقای کارایی تولید، کاهش هزینه نیروی کار، کاهش ضایعات نخ را نیز به ارمغان می آورد.

- تجهیزات روغن زنی (Oiling device)

- کت واک (سکوی دسترسی) (Catwalk) شامل لوله کشی و ساکشن تفنگی

-سیستم مکش و تخلیه بخار و دود (اگزوز بخار و دود) (Vapour & Fume Exhaust system)
- لوله کشی هوای فشرده با رگلاتور فشار هوا و مانومتر

-سیستم کامل آب‌رسانی و تخلیه آن

- کنترل پنل به زبان انگلیسی

- کتاب راهنمای فنی کار با دستگاه و کاتالوگ قطعات یدکی به زبان انگلیسی

نکته: در حالت استاندارد دستگاه دارای قفسه نخ، نازل ایرجت (Air Jet nozzle) و نازل واترجت (Water jet nozzle) نمی باشد.

ویژگی‌های عملکردی

کنترل دیجیتال دمای گودت‌ها و باکس تثبیت حرارتی (باکس شکل دهی) بسیار دقیق انجام شده و پایداری کیفیت نخ تولیدی را تضمین می نماید. سیستم‌های کنترل هوشمند موجب افزایش بهره‌وری، کاهش ضایعات نخ و کاهش هزینه نیروی انسانی می‌گردد.

برآورد میزان هوای مصرفی

به‌طور تجربی در دستگاه های ایرتکسچرایزینگ در شرایط کار با سرعت متوسط، مصرف هوای هر اسپیندل تقریباً  90–60 لیتر در دقیقه در حین پالس تکسچرایزینگ می باشد. در تولید مداوم، مصرف متوسط هوای فشرده در حدود 50–30 لیتر در دقیقه است. لذا برای  40 اسپیندل  این عدد 40 برابر می شود و معادل  2000-1200 لیتر در دقیقه می گردد. به عبارت دیگر می توان گفت حداکثر جریان هوای فشرده مصرفی تقریباً  2-1.2 مترمکعب در دقیقه می باشد. فشار عملیاتی باید به صورت پایدار در حدود 1-0.8 مگا پاسکال باشد.

نکته عملیاتی: برای عملکرد بدون افت فشار دستگاه ایرتکسچرایزینگ، کمپرسور حداقل باید:

- در شرایط کاری مداوم باید 1-0.8 مترمکعب در دقیقه باشد و بطور کلی حداکثر 2.2 مگاپاسکال باشد.

- مخزن هوای کافی و رگلاتورهای دقیق داشته باشد.

در خصوص دستگاه ایرتکسچرایزینگ 40 اسپیندل KC215C،  کارشناسان شرکت KCGF استفاده از کمپرسور اسکرو استاندارد صنعتی با مشخصات فنی فشار (Pressure) و دبی (Discharge) به شرح ذیل پیشنهاد نموده اند:

- Pressure: 6-10 bar

- Discharge  to produce yarn 100-1500D: 12-15 Nm³/min

- Discharge  to produce yarn  up 1500D: 18 Nm³/min

میزان مصرف برق (Power Consumption)

برق مصرفی باید 3 فاز، 380V و 50Hz باشد. توان اسمی هر اسپیندل 6.85 کیلووات است. لذا برق مصرفی 40 اسپیندل 274 کیلووات  می باشد. این مقدار توان اسمی حداکثری کل سیستم است. یعنی میزان مصرف برق در اوج بار را نشان می دهد. مصرف واقعی در کارکرد عادی در حدود 80-60% توان اسمی است. یعنی مصرف واقعی در حدود 220-165 کیلووات خواهد بود.

مصرف برق واقعی در شرایط تولید (Actual Power Consumption): در عمل، دستگاه ATY هرگز دائماً با بار 100%کار نمی‌کند، چون:

- هیترها ترموستات‌دار هستند؛

- موتورهای وایندر و گودت‌ها بار متغیر دارند؛

- توقف‌های کوتاه بابت دافینگ و تنظیمات وجود دارد.

اگر دستگاه 24 ساعته کار کند، میزان مصرف واقعی برق در حدود 5300-4000 کیلووات خواهد بود. برای درک بهتر موضوع، تفکیک تقریبی مصرف برق دستگاه ایرتکسچرایزینگ در جدول ذیل ارائه شده است.

مدت زمان تولید (Cycle Time / Throughput)

یک سیکل تولید کامل (به صورت تقریبی) شامل:

*مدت زمان تنظیمات ستینگ و نخ کشی (Threading set-up): 15-25 min

*تولید پیوسته بین دافینگ‌ها: به طول پکیج و سرعت بستگی دارد.

* تعویض بوبین پر با خالی (Doffing): 30–40 s/package 

 توصیه های عملی در خصوص راه‌اندازی پایدار دستگاه ایرتکسچرایزینگ:

انتخاب مخزن هوای فشرده با ظرفیت مناسب

سیستم برق سه‌فاز با ترانس ایزوله و حفاظت بالا

کنترل فشار هوا نزدیک به 1–0.9 مگاپاسگال  جهت کیفیت بهتر تکسچرایزینگ

توصیه های عملی در خصوص ارتقای ظرفیت دستگاه ایرتکسچرایزینگ:

بهینه‌سازی راه اندازی اولیه و زمان‌های تعویض

مانیتورینگ زمان واقعی فشار هوا و سرعت

نگهداری دوره‌ای گودت‌ها و شیرهای برقی

مقایسه نخ DTY و ATY

نخ های DTY و ATY  از جمله نخ های مصنوعی شناخته شده هستند که طی فرایند تکسچرایزینگ تولید می شوند ولیکن تفاوت های شاخصی با هم دارند. در ادامه مطلب این دونخ را از جنبه های مختلف مقایسه نموده ایم.

مقایسه از جنبه نوع و نمره نخ ورودی و خروجی

در فرایند تولید نخ DTY، نوع نخ ورودی نخ نیمه آرایش یافته POY (Partially Oriented Yarn) می تواند باشد. این نخ تنها نخ استاندارد صنعتی برای تولید DTY محسوب می شود. ماده اولیه POY می تواند پلی استر (PET) یا پلی آمید (PA6 / PA66) باشد. دلایل تکنیکی استفاده از POY در تولید نخ DTY عبارتند از:

* دارای جهت‌یافتگی ناقص مولکولی

*قابلیت کشش (Drawing) همزمان با تکسچرایزینگ

*مناسب جهت ایجاد کرمپ پایدار الاستیسیته

نکته: برای تولید نخ DTY نمی توان از نخ FDY استفاده کرد. زیرا در فرایند تولید نخ FDY ، نخ کشیده و تثبیت می شود.

با توجه به نوع کاربرد نهایی نخ DTY ، از نمره نخ های مختلف  POY در تولید آن استفاده می شود. از جمله:

رایج‌ترین نمره نخ های DTYعبارتند از 75D / 144F ؛ 150D/48F، 300D/96F

نمره نخ خروجی DTY تقریباً معادل دنیر نخ ورودی است (با تلرانس جزئی). طی فرایند DTY نخ حالت کشسانی و حجیم پیدا می کند ولی وزن خطی آن تقریباً ثابت باقی می ماند. ویژگی های شاخص نخ DTY عبارتند از:

*  کرمپ (تجعد) منظم

*الاستیسیته بالا

*کشسانی و  برگشت پذیری عالی

*ظاهر تمیز و یکنواخت

از جنبه نخ ورودی به فرایند تولید، نخ ATY انعطاف‌پذیرتر از DTY است و آن را می‌توان از چند نوع نخ تولید نمود. زیرا در فرایند تولید نخ ATY کشش مولکولی انجام نمی شود و نخ از طریق جت هوای فشرده و لوپ سازی بافت می گیرد (تکسچر می شود). بطور کلی از نخ های زیر می توان به عنوان ورودی فرایند ایرتکسچرایزینگ استفاده نمود:

* نخ FDY  (Fully Drawn Yarn)، در تولید نخ ATY بیشترین کاربرد را دارد.
* POY
* DTY
* ترکیب دو یا چند فیلامنت طی فرایند کاورینگ (Core Effect yarn)

با توجه به نوع کاربرد نخ ATY ، از نمره نخ های مختلف  در تولید آن استفاده می شود. از جمله:

نمره نخ خروجی ATY معمولاً بیشتر از دنیر ورودی می باشد. زیرا به دلیل افزایش حجم، قطر ظاهری نخ افزایش می‌یابد. وزن خطی واقعی تقریباً ثابت است، ولی ضریب پوشانندگی (Cover Factor) بالا می‌رود. ویژگی های  نخ ATY عبارتند از:

* لوپ‌های ریز در طول نخ

*ظاهر شبیه ‌نخ اسپان (Spun-like)

*حجم واقعی زیاد

*الاستیسیته کمتر از DTY

مقایسه از جنبه تنوع محصول

دامنه تولید نخ DTY از جنبه نمره نخ (دنیر) و تعداد فیلامنت در هر رشته نخ گسترده است، به صورت نیمه مات (Semi Dull) ، مات (Full Dull) و براق(Bright) قابل تولید است.

دامنه تولید نخ ATY از جنبه نمره نخ (دنیر) و تعداد فیلامنت در هر رشته نخ نیز گسترده محسوب می شود. اما در نمره نخ های خاص برای تولید نخ حجیم و فانتزی بکار می رود.

مقایسه از جنبه فرایند تولید

فرایند تولید نخ DTY  یا نخ تکسچره کاملاً کشیده شده (Draw Textured Yarn) شامل کشش، پیچش، تثبیت حرارتی و آزادسازی تاب می باشد. در طی این فرآیند، فیلامنت‌ها تحت حرارت و تنش مکانیکی قرار می‌گیرند تا خاصیت کرمپ (تجعد) (Crimp) و الاستیسیته پیدا کنند. در نهایت الیاف در طول فرایند ساختار کرمپ منظم پیدا می‌کنند. سطح نخ نسبتاً پف دار می شود ولی لوپ ها در آن واضح نیستند.

نخ ایرتکسچره (ATY) با استفاده از جت هوای فشرده تولید می‌شود. جریان هوای پرفشار باعث ایجاد تعداد زیادی لوپ ریز در طول نخ می‌شود. بدون نیاز به پیچش زیاد، این لوپ‌ها در ساختار نخ تثبیت شده و به آن حجم می دهند. ظاهر این نخ حجیم بوده و لمس زیردست آن به نخ اسپان (Spun) نزدیک است.

مقایسه از جنبه ویژگی‌های فیزیکی مهم

1-حجم (Bulk) در واحد وزن

- نخ ATY  به دلیل وجود لوپ‌های ریز، حجم واقعی بیشتری دارد؛ از این رو برای پارچه‌های سنگین و حجیم مناسب‌تر است.

- حجم نخ DTY  حاصل از کرمپ است؛ این نوع نخ حجیم‌تر از نخ کاملاً کشیده شده (Fully Drawn Yarn)  (FDY) است، اما در مقایسه با نخ ATY  کم حجم تر است.

2- الاستیسیته و برگشت پذیری

- نخDTY به‌دلیل کرمپ منظم، الاستیسیته و برگشت‌پذیری بالایی دارد. 

- الاستیسیته نخ ATY کمتر از نخ DTY است.زیرا حجم آن ناشی از وجود لوپ هاست و به دلیل  برگشت‌پذیری نیست. 

3– ظاهر و لمس زیر دست (Hand Feel)

- لمس زیردست نخ  ATY نرم و نزدیک به نخ‌های پنبه‌ای و اسپان (spun-like) است.

- لمس زیردست نخ DTY  نرم و لطیف است، و ظاهر تمیزتر و یکنواخت‌تری نسبت به نخ ATY دارد. 

مقایسه از جنبه ظاهر پارچه

- پارچه بافته شده از نخ DTY سطح نسبتاً صاف با حجم یکنواخت و ظاهری شیک دارد. این نوع پارچه قابلیت کشش نیز دارد.

- پارچه بافته شده از نخ ATY  ظاهر پرزدار‌تر، حجیم تر و حس بصری و لمسی متفاوت تری دارد.

مقایسه از جنبه فرایندهای پردازش ثانویه (Post-processing)

* جهت تثبیت بهتر نخ DTY می توان آن را اینترمینگل (Intermingled) یا High-Intermingle کرد. فرایند اینترمینگل کردن نخ به این صورت انجام می شود که فیلامنت های تکسچره شده وارد قسمت Intermingling  دستگاه شده و جریان هوا با فشار بالا از نازل به دسته لیف برخورد کرده و در آخر محصول نهایی یعنی نخ اینترمینگل  (یا نخ جوشی) خارج خواهد شد. در نخ High-Intermingle (HIM) در هر متر 100 الی 120جوش (یا گره) زده می شود و در حالت عادی در هر متر 40 تا 50 جوش زده می شود. نخ های اینترمینگل در دستگاه های بافندگی ایرجت و واترجت بیشتر کاربرد دارند.

* در نخ ATY، معمولاً  نیدل پانچ (Needle-punching) و  تکمیل های خاص بیشتر کاربرد دارند و برای ایجاد افکت‌های سطحی خاص استفاده می شوند.

مقایسه از جنبه کاربردهای صنعتی 

کاربردهای نخ DTY
   - البسه راحتی و ورزشی
   -  تریکو، ژاکت، لباس تمرینات ورزشی (Active wear)
   - مبلمان و اثاثیه منزل
   - پرده و منسوجات کاربردی

کاربردهای نخ ATY
   - پارچه‌های حجیم (سنگین)
   - پارچه‌های فانتزی (مانند پرده های فانتزی) 
   -  پارچه‌های نزدیک به نخ‌های اسپان
   - پارچه های دارای لمس و زیردست خاص

می توان چنین نتیجه گرفت که:

-نخ DTY برای تولید پارچه کشی، تریکو، لباس راحتی مناسب است.

-نخ ATY برای تولید پارچه سنگین، مبلی، فرش و پارچه های صنعتی گزینه مناسبی است.


مقایسه از جنبه مزیت ها

مزایای نخ  DTY
   - عملکرد عالی از جنبه کشسانی و برگشت پذیری 
   - قابل کنترل بودن حجم از طریق ایجاد کرمپ
   - مناسب برای کاربردهای عملکردی و راحتی

مزایای نخ ATY
   - حجم واقعی زیاد
   - ظاهر سخت و متفاوت با نخ‌های طبیعی
   - تولید بافت‌هایی با لمس و زیردست خاص

نخ ATY نسبت به DTY  کشسانی کمتری دارد. لذا در تولید منسوجات ورزشی کاربرد چندانی ندارد.

♦ منابع مرتبط :

www.kaichengtex.com►

www.filatex.com/products►

www.globallinker.com►

♦ لینک اشتراک گذاری :

B2n.ir/nassajyar02013►

♦ مطالب پیشنهادی :

 - دستگاه تکسچرایزینگ گودتی JGT1000-H شرکت جینگ گانگ

 - فیلم اولین دستگاه پرزسوز تایژو در ایران

.

.

لطفاً ما را در شبکه های اجتماعی دنبال کنید.