صفحه اصلی در باره ما راهنما تعرفه/پرداخت ثبت‌نام نمایندگی ها نمایشگاه های نساجی کتاب و کاتالوگ اخبار تماس باما

محصولات نساجی خدمات نساجی ماشین آلات نساجی-قطعات استخدام نساجی

بازگشت به لیست اخبار
جزئیات خبر

تاريخ ثبت : ۱۲ اسفند ۱۴۰۲ ساعت ۱۵ و ۲۴ دقيقه

تعداد بازدید : ۳۱۵۵ بار

کاربرد بیوتکنولوژی در صنعت نساجی

اخبار و مطالب روز نساجی: نخ، الیاف،پارچه

کاربرد بیوتکنولوژی در صنعت نساجی

Application of Biotechnology in Textile Industry

1- مقدمه و معرفی
فناوری بیوتکنولوژی به کاربرد سیستم‌های بیولوژیکی موجود در موجودات یا استفاده از خود موجودات زنده برای دستیابی به پیشرفت‌های فنی و تطبیق آن پیشرفت‌ها با حوزه‌های مختلف اشاره دارد. بیوتکنولوژی یکی از حوزه‌هایی است که تولیدات نساجی سنتی را به یک فناوری سازگار با محیط‌زیست تبدیل می‌کند. دو عامل مهم برای صنعت نساجی برای ادغام بیوتکنولوژی در حوزه‌های مختلف آن، دانش و انتظارات مصرف‌کننده جهت تولید پارچه‌های باکیفیت بالا و همچنین آگاهی از محیط‌زیست است. همچنین فرایند بیوتکنولوژی، چشم‌انداز فرایندهای صنعتی نوآورانه‌ای را ارائه می‌دهد که انرژی کمتری مصرف می‌کنند و بر منابع تجدیدپذیر تمرکز ویژه دارند. یادآوری این نکته ضروری است که بیوتکنولوژی فقط در مورد زیست‌شناسی نیست. در واقع، فرایند بیوتکنولوژی یک فرایند بین‌رشته‌ای است که هم علوم طبیعی و هم علوم مهندسی را پوشش می‌دهد. تجارت نساجی به‌منظور حفظ منابع طبیعی، کاهش ضایعات و کاهش هزینه‌ها انجام می‌شود. در فرایندهای سنتی رنگرزی، چاپ و تکمیل پارچه، آب زیادی مصرف می‌شود و پساب آن‌ها ممکن است به‌عنوان یک محصول جانبی منجر به تولید زباله‌های خطرناک شود. بیوتکنولوژی که از درمان‌های آنزیمی متعددی تشکیل شده است، برای به‌حداقل‌رساندن این خطرات مورداستفاده است.

2-اهداف کاربردی بیوتکنولوژی در صنعت نساجی
از جمله اهداف کاربردی بیوتکنولوژی در صنعت نساجی عبارت‌اند از:
• ترویج فناوری تولید پوشاک سبز و سازگار با محیط‌زیست؛
• حفاظت از منابع طبیعی نظیر انرژی و مواد شیمیایی؛
• افزایش کیفیت محصول نهایی؛
• بهبود دانش اساسی و کاربردی موردنیاز برای ایجاد استانداردهای کیفیت برای ارزیابی پوشاک و مواد استفاده شده در آن با استفاده از روش‌های فیزیکی، شیمیایی و ابزاری؛
•تعیین استانداردها و ارائه ویژگی‌های کیفی برای ارزیابی مواد بیولوژیکی مورداستفاده در پوشاک؛
• آشنایی با ارتباطات ساختار - عملکرد در پوشاک؛
• ارزیابی تأثیر فعالیت آنزیم‌های موجود و جدید بر ویژگی‌های منسوج؛

3- کاربردهای بیوتکنولوژی در صنعت پوشاک
کاربردهای بیوتکنولوژی در صنعت پوشاک به شکل زیر قابل‌دسته‌بندی می‌شوند که عبارت‌اند از:
• کاربرد و بهبود عملکرد در الیاف طبیعی؛
• کاربرد در الیاف و پلیمرهای نوآورانه؛
• تخریب رنگ‌های آزو؛
• پردازش پسماندهای تولید پوشاک

4- توسعه فرایندهای بیولوژیکی در الیاف طبیعی
در واقع فرایندهای بیوتکنولوژی، در قابلیت بازیابی نقش کلیدی داشته و در توسعه مواد پلیمری کاملاً جدید ایفای نقش می‌کنند. همچنین این فرایندها، تولید الیاف طبیعی با ویژگی‌های بهبودیافته و تغییریافته بسیاری را فراهم می‌کنند که منجر به تغییر بسیاری از خواص می‌گردد.

1-4 پنبه
حل مسائل مهم مرتبط با کشت پنبه، به‌ویژه افزایش مقاومت در برابر حشرات، بیماری‌ها و علف‌کش که منجر به بهبود کیفیت و عملکرد بالاتر می‌شود، حائز اهمیت است. در طول زمان، الیاف پنبه با ویژگی‌های تغییریافته از جمله استحکام، طول، ظاهر، رسوب و رنگ، در حال تغییر بوده است.

1-4-1 پنبه BT
پنبه بل‌گارد ، معمولاً به نام پنبه Bt هم شناخته می‌شود، با درج ژن cry1Acیک پروتئین حشره‌کش از باکتری باسیلوس تورینگیانسیس ، در دانه‌های پنبه توسعه‌یافته است تا مقاومت آنها را نسبت به آفات افزایش دهد. باسیلوس تورینگیانسیس یک باکتری گرم مثبت، هوازی و موجود در محیط اطراف است که می‌تواند چهار نوع مختلف توکسین را به‌صورت پروتئینی بلوری تولید کند که از مهم‌ترین آنها اندوتوکسین δ است.
پنبه که به صورت ژنتیکی تغییر یافته است، ژن cry1Ac را در ژنوم خود دارد و از این رو می‌تواند پروتئین بلوری خود را تولید کند. هنگامی که یک حشره به گیاه پنبه حمله می‌کند و هر قسمتی از آن را می‌خورد، توکسین تولید شده را قورت می‌دهد که باعث مرگ این حشره می‌شود. زنبورها، نوآوران عصبی و دیگر جلبک‌خوارها تحت تأثیر این توکسین قرار نمی‌گیرند. لازم به ذکر است که گیاهان پنبه از برخی گونه‌های کرم‌بال محافظت می‌شوند و به آن‌ها آسیبی نمی‌رساند، اما از پشه‌های برگی محافظت نمی‌کند. تولیدات و کشت پنبه Bt نیاز به نصف مقداری معمولی سموم‌کش دارد که منجر به کمتر شدن آلودگی خاک، آب و هوا می‌شود. با استفاده از این فرایند، در طولانی‌مدت مصرف سموم‌کش کاهش می‌یابد که به کشاورزان با حساسیت‌های آلرژیک کمک خواهد کرد. عملکرد پنبه Bt از 10–15 درصد و یا حتی 25–30 درصد بیشتر از پنبه غیر Bt هم‌هیبرید مشابه خود است. رضایت تولیدکنندگان از پنبه تراریخته بیشتر به دلیل مزایای مهمی از جمله هزینه های تولید ارزان تر، مدیریت ساده تر و در عین حال انعطاف پذیرتر و اثرات زیست محیطی کمتر، موردتوجه است.

2-4 الیاف و پلیمرهای جدید
با استفاده از فرایندهای بیولوژیکی، جدای از بهبود عملکرد الیاف تولیدی و تبدیل الیاف طبیعی موجود به گونه‌های زیست‌سازگار، توسعه منابع کاملاً جدید پلیمرها، الیاف و محصولات کمکی بر اساس تکنیک‌هایی مانند تخمیر باکتریایی، رشد توده‌های الیاف قارچی و میکروبی و تولید رنگ‌دانه‌های قارچی و غیره موردتوجه قرار می‌گیرد.

3-4 سلولز باکتریایی
سلولز باکتریایی جزء اساسی دیواره سلولی گیاه سلولز است. سلولز زیستی، همچنین به‌عنوان سلولز باکتریایی شناخته می‌شود؛ زیرا توسط باکتری‌ها تولید می‌شود. ساختار شیمیایی سلولز گیاهی و باکتریایی یکسان است، اما خواص شیمیایی و فیزیکی آنها یکسان نیست. بیوسلولز با رشد باکتری‌های اسید استیک مانند استوبکتور استیک (1×2 تا 1×3 میلی‌متر) به مدت 7 تا 10 روز در دمای 30 درجه سانتیگراد در محیطی حاوی 5 درصد ساکارز، نیتروژن و نمک ساخته می‌شود. این سویه باکتریایی یک ماده ژل‌مانند است که با الیاف سلولزی ظریف ایجاد می‌‌شود و بسیار نازک است (قطر آن تقریباً 20 تا 50 میلی‌متر است). به همین علت، بیوسلولز را نمی‌توان با استفاده از واحدهای دنیر سنتی طبقه‌بندی کرد. سلولز استو بکتور از نظر شیمیایی خالص و فاقد لیگنین و همی سلولز است و برای ساخت آن از پلی‌ساکارید سلولز اضافی به شکل ورقه‌های ژل‌مانند استفاده می‌شود. همچنین سلولز استو بکتور دارای درجه بالایی از بلورینگی، درجه پلیمریزاسیون بالا، استحکام کششی و پارگی قوی و درجه بالایی از آب دوستی است.

3-4-1 کاربردهای سلولز باکتریایی
سلولز باکتریایی در میکروسرجری (محیط‌های عمل میکروبی) به‌عنوان یک رگ خونی مصنوعی استفاده می‌شود. نوع جدیدی از چرم مصنوعی با زیر دست ملایم با استفاده از رشته بسیار ظریف ساخته شده است. این ماده به دلیل دارای بودن خاصیت آب دوستی، به‌عنوان یک جایگزین موقت پوست شناخته می‌شود و به همین سبب در پانسمان‌های ترمیم زخم قابل‌استفاده است. علاوه بر کاربردهای پزشکی، دیافراگم‌های بلندگو از ورقه‌های سلولز باکتریایی ساخته می‌شوند. شرکت سونی در حال حاضر هدفون‌هایی باکیفیت را با استفاده از ورقه‌های سلولزی باکتریایی ساخته که به دلیل تکرارپذیری صدای عالی، تجاری‌سازی شده‌اند. همچنین برای ساخت صفحات فیبر کربن فعال که برای جذب گازهای مضر استفاده می‌شود، قابل‌استفاده است.

4-4 پلی‌استر باکتریایی
پلی‌استر توسط بیش از 100 گونه باکتری از جمله گونه های alcaligenes، گونه های باسیلوس، باکتری های فتوسنتزی و جلبک های سبز تولید می شود. این میکروارگانیسم ها پلی استر را تولید و ذخیره می کنند که می تواند به عنوان منبع انرژی، به همان شیوه ای که حیوانات و گیاهان انرژی را به شکل گلیکوژن و آمیلوپکتین در صورت گرسنگی ذخیره می کنند، استفاده شود. پلی استر تولید شده به این روش در بدن باکتری به صورت ذرات 5/0 تا 1/0 میکرومتری نگهداری می شود که می توان آنها را با استفاده از یک حلال آلی حذف کرد. اخیراً رویکرد جدیدی برای تولید موثر پلی استر کوپلیمری باکتریایی با تخمیر ترکیبی مناسب از باکتری و غذا کشف شده است.

4-4-1 کاربردهای پلی استر باکتریایی
با استفاده از میکرو کپسول‌های پلی‌استر زیست‌تخریب‌پذیر که مواد شیمیایی را در خود محصور می‌کنند، یک فناوری رهایش آهسته برای مواد شیمیایی کشاورزی درحال‌توسعه است. این میکرو کپسول‌ها به‌تدریج در خاک تجزیه می‌شوند و بنابراین در طول زمان، مواد شیمیایی خود را آزاد می‌کنند. ازآنجایی‌که پلی‌استر زیستی، زیست‌سازگار است، می‌توان از آن در پزشکی نیز استفاده کرد. بخیه‌های جراحی، گازها، بانداژها و سایر مواد تولید شده با پلی‌استر باکتریایی که برای درمان شکستگی یا کمبود استخوان استفاده می‌شوند، باعث التهاب در اندام‌ها یا بافت‌هایی که در آن تزریق می‌شوند، نمی‌شوند. پلی‌استر زیستی همچنین از نظر نوری فعال و پیزوالکتریک است که آن را در زمینه‌های اپتیک و الکترونیک کاربردی می‌کند.

5-4 ابریشم عنکبوت
ابریشم دراگلاین عنکبوتی یک ماده مهندسی انعطاف‌پذیر است که ممکن است برای عملکردهای مختلف استفاده شود. ابریشم دراگلاین دارای ویژگی‌های مکانیکی بوده که حداقل پنج برابر قوی‌تر از فولاد، دوبرابر الاستیک‌تر از نایلون، ضد آب و دارای قابلیت ویژه در خواص کششی است. علاوه بر این، این نوع از الیاف دارای ویژگی قابل توجهی از کرنش لازم برای ایجاد شکست با افزایش تغییر شکل هستند. عنکبوت‌ها ممولکول‌هایپروتئین ابریشم را با اکسترود کردن محلول آبی پروتئین به رشته‌های جهت‌دار تبدیل می‌کنند. الیاف ابریشم عنکبوت در برابر اشعه ماورای‌بنفش و شعله مقاوم هستند. همچنین این الیاف تحت تنش اولیه به دلیل مدول یانگ بالا مشابه الیاف آرامید، دارای رفتاری سفت و سختی دارند، اما با نزدیک‌شدن به نقطه تسلیم، بسیار الاستیک می‌شوند و مقاومت آنها در برابر کشیدگی کاهش می‌یابد. در نهایت، آنها در ازدیاد طول می‌شکنند. نتیجه می‌شود که این الیاف قابل‌مقایسه با الیاف پلی‌آمید هستند.

5-4-1 کاربردهای ابریشم عنکبوت
الیاف ابریشم عنکبوت دارای کیفیت مکانیکی استثنایی هستند و مهم‌تر از آن، این الیاف دارای خاصیت زیست‌تخریب‌پذیری ویژه‌ای هستند. همه این ویژگی‌ها، همراه با زیست‌سازگاری آنها، این الیاف را برای بخیه‌های جراحی، مش‌های جراحی و رباط‌های مصنوعی در پزشکی کاربردی می‌کند. حوزه‌های کاربرد متنوع ابریشم عنکبوت شامل لباس‌های ضدگلوله، لباس‌های سبک مقاوم در برابر سایش، طناب‌ها، تورها، کمربند ایمنی، چتر نجات، پانل‌های ضدزنگ در وسایل نقلیه موتوری یا قایق‌ها، بطری‌های زیست‌تخریب‌پذیر، بانداژها و نخ‌های جراحی است.

6-4 تخریب رنگ‌های آزو
رنگ‌های آزو رایج‌ترین رنگ‌های آروماتیک هستند و علاقه تجاری زیادی در بسیاری از صنایع دارند. در صنعت نساجی به میزان زیادی از این رنگ‌ها استفاده می‌شود. رنگ‌های مورداستفاده در صنعت نساجی مانند رنگ‌های سبز پراکنده CI، آبی پراکنده CI و رنگ‌های پراکنده آنتراکینون به‌سختی با روش‌های سنتی حذف می‌شوند، زیرا در برابر هضم هوازی مقاوم هستند و در برابر نور و عوامل اکسیدکننده مانند پراکسید هیدروژن و دی کرومات پتاسیم پایدار هستند. این رنگ‌ها هم برای حیوانات و هم برای انسان سرطان‌زا هستند. گزارش شده است که سمیت رنگ پس از تصفیه بیولوژیکی توسط باکتری، قارچ یا ترکیبی از هر دو تا حد مجاز، تخلیه آن به محیط کاهش می‌یابد. اکثر رنگ‌های آزو محلول در آب هستند و به‌راحتی از طریق پوست جذب می‌شوند و خطر ابتلا به سرطان و واکنش‌های آلرژیک را به همراه دارند و همچنین در صورت تنفس یا بلعیده‌شدن، محرک چشم بوده و بسیار کشنده هستند.

6-4-1 رنگ‌زدایی میکروبی رنگ‌ها
پساب‌های صنعت نساجی شامل رنگ راکتیو در غلظت‌های 1500 – 5 میلی گرم LG1 می باشند. فرآوری فاضلاب آلوده به رنگ، در حال حاضر یک مسئله مهم زیست محیطی است. لجن فعال، انعقاد شیمیایی، جذب کربن، اکسیداسیون شیمیایی، تجزیه، تصفیه الکتروشیمیایی، اسمز معکوس، کاتالیز پراکسید هیدروژن، و سایر روش‌های تصفیه سنتی برای حذف رنگ از جمله روش‌هایی برای رنگ زدایی هستند. اکسیداسیون شیمیایی با هیپوکلریت سدیم تعداد زیادی آمین آروماتیک آزاد می‌کند که این مواد شیمیایی سرطان زا یا خطرناک هستند. به همین سبب، میکروارگانیسم‌ها را می‌توان برای از بین بردن کامل رنگ‌های آزو به عنوان جایگزینی برای روش‌های مرسوم استفاده کرد، زیرا میکروارگانیسم‌ها با ترشح آنزیم‌هایی مانند لاکاز، آزو ردوکتاز، پراکسیداز و هیدروژناز، رنگ‌های آزو را کاهش می‌دهند. سپس، اشکال کاهش یافته رنگ های آزو به مواد شیمیایی ساده تر تبدیل شده و به عنوان منبع انرژی مورد استفاده قرار می‌گیرند. در نتیجه، تصفیه رنگ بر روی میکروارگانیسم‌هایی متمرکز می‌شود که ممکن است تجزیه بیولوژیکی شده و رنگ را در فاضلاب جذب کنند.

5- درمان ضایعات تولید و پردازش نساجی
عملیات اندازه‌گیری، و همچنین استفاده از NaOH در تمیزکردن و سفیدکردن، منجر به نیاز شیمیایی (COD) و بیولوژیکی (BOD) اکسیژن بالای پساب حاصل از فرایند حذف نشاسته و همچنین غلظت قابل‌توجه نمک (غلظت بالا نمک) می‌شود. پساب‌های آبشستگی و سفیدکننده دارای خاصیت قلیایی و pH بالایی هستند. در نتیجه، تصفیه کارآمد پساب قبل از تخلیه آن، به دریاچه یا رودخانه از جایی که آب از آنجا به‌دست‌آمده است یا قبل از اینکه بتوان آن را در خشکی برای احیا پاشید، متمرکز است. هر یک از این نوع خروجی‌های پساب نیاز به مجوز دارد و توسط قوانین ایالتی، ملی یا هر دو اداره می‌شود. شستشوی پنبه با مواد شیمیایی قلیایی به مقدار زیادی آب جهت شستشو نیاز دارد تا PH پارچه را قبل از افزودن مواد شیمیایی بیشتر کاهش دهد. باتوجه‌به نگرانی فزاینده در مورد مصرف آب، هم از نظر هزینه و هم از نظر اثرات زیست‌محیطی، کاهش مصرف آب یک هدف ثابت در صنعت است. در آبشستگی قلیایی سنتی، مصرف انرژی نیز یک نگرانی زیست‌محیطی و مالی محسوب می‌شود. آهار زدایی، تمیزکردن، سفیدکردن و تکمیل تنها تعدادی از مراحل پیش‌تصفیه و تکمیل نساجی مرطوب هستند که شامل آنزیم‌ها (بیوستونینگ و بیوفینیشینگ ) می‌شوند. فناوری مبتنی بر آنزیم قابل‌اعتمادتر و سازگارتر است و انرژی کمتری مصرف می‌کند. در بخش نساجی، استفاده از آنزیم‌ها تقاضای فعلی برای عملیات سازگار با محیط‌زیست را برآورده می‌کند.

1-5 آهارزدایی با استفاده از آنزیم‌ها
قبل از انجام فرایند بافندگی، بیشتر نخ‌های پنبه و پنبه - پلی‌استر ترکیبی، به جهت بهبود و تقویت آنها و بهبود مقاومت سایشی آنها، آهارزده می‌شوند. ازآنجایی‌که نشاسته‌ها یا نشاسته‌های اصلاح شده بیش از 75 درصد از کل عوامل آهار مورد استفاده در سراسر جهان را تشکیل می دهند، آمیلازها اغلب برای کاهش و دفع آهار استفاده می شوند. این آنزیم‌ها مولکول‌های پلیمر نشاسته را به قطعات کوچکی تجزیه می‌کنند که می‌توانند به راحتی شسته شوند یا در آب داغ حل شوند. آمیلازها آنزیم های هیدرولیز کننده نشاسته هستند. α- و β- آمیلاز دو شکل رایج این آنزیم ها هستند. نوع α-آمیلاز، قادر است کربوهیدرات های زنجیره بلند را در موقعیت‌های تصادفی در سراسر زنجیره نشاسته تجزیه کند و مالتوز را از آمیلوز یا مالتوز و گلوکز را از آمیلوپکتین آزاد کند. α-آمیلاز برای آهارزدایی منسوجات استفاده می‌شوند، زیرا ممکن است در هر جایی از بستر کار کند و بنابراین سریع‌تر از β-آمیلازها هستند.

2-5 آبشستگی زیستی با استفاده از آنزیم‌ها
پکتینازها رایج‌ترین آنزیم‌های مورداستفاده در منابع زیستی هستند. آنها برای حذف شبکه پکتین، چسب بیولوژیکی، از سطح الیاف استفاده می‌شوند. در منابع زیستی، پکتین نیازها و پکتات نیازها که به نام ترانس لیمینازها نیز شناخته می‌شوند، استفاده می‌شوند. سلولازها ممکن است با دردسترس‌تر کردن ماده پکتین به پکتینازها کمک کنند. پروتئازها و لیپازها نیز مورداستفاده قرار گرفته‌اند، اگرچه به نظر می‌رسد که آن‌ها تنها تفاوت حداقلی در بهبود ترشوندگی و کیفیت نگهداری پنبه ایجاد می‌کنند. همچنین به نظر می‌رسد که ترکیب آنزیم‌های مختلف در یک حمام، مانند پکتینازها و سلولازها، کیفیت مرطوب‌کنندگی را افزایش می‌دهد و به دوز آنزیمی کمتری از هر کدام نیاز دارد.

3-5 سفیدکردن با استفاده از آنزیم‌ها
فرایند سفیدگری پارچه را سفید می‌کند و اطمینان می‌دهد که رنگ زمینه مایل به زرد پنبه تأثیری بر رنگ، منسوج رنگ شده، ندارد. به‌منظور انجام فرایند سفیدگری، برای مدت طولانی از عوامل کاهنده مانند پراکسید هیدروژن (H2O2) استفاده می‌شود. ازآنجایی‌که هم پراکسید هیدروژن و هم پراسید ناپایدار هستند، توانایی سنتز پر اسیدها در محل سودمند است. آنزیم‌های پر هیدرولاز قادر به تولید پراسید هستند. آنها پراکسید هیدروژن را به‌جای آب به‌عنوان هسته‌دوست می‌پذیرند و در نتیجه در طی تبدیل به پراکسی اسیدهای مربوطه، اسیدهای کربوکسیلیک تولید می‌کنند. استفاده از آنزیم کاتالاز منجر به استفاده از یک روش سازگارتر با محیط‌زیست می‌شود که آب کمتری مصرف می‌کند و زمان کمتری را در انجام فرایند سفیدگری می‌برد.

4-5 تکمیل با استفاده از آنزیم‌ها
منسوجات در برخی از روش‌ها، مانند سنگشویی منسوجات جین، شستشو می‌شوند تا ظاهری کهنه و فرسوده داشته باشند. شستشوی با استفاده از سنگ درگذشته با محوشدن رنگ جین‌های آبی با ایجاد اثر سایشی سنگ‌های پوکه بر روی سطح لباس انجام می‌شد. بااین‌حال، صنعت جین از زمان ظهور آنزیم‌های سلولازها دیگر از سنگ‌ها استفاده نمی‌کند. استفاده از سنگ در ایجاد ظاهری متفاوت به کالای جین، سبب ایجاد آسیب‌هایی به لباس و ماشینهای شستشو می‌شد. در فرایندی به نام سنگشویی زیستی ، سلولازها الیاف در معرض سطح نخ را هیدرولیز می‌کنند و الیاف پنبه را دست‌نخورده باقی می‌گذارند. با انجام هیدرولیز نسبی در سطح الیاف، مقداری از رنگزای ایندیگو از بین رفته و در نتیجه مناطق سبک‌تری را روی پارچه ایجاد می‌کند. انواع سلولازها به‌صورت تجاری در دسترس هستند که هر کدام دارای ویژگی‌های منحصربه‌فردی هستند که می‌توانند به‌تنهایی یا در ترکیب با آنزیم‌های دیگر برای رسیدن به یک اثر خاص مورداستفاده قرار گیرند.

6- نتیجه‌گیری
در صنعت نساجی،فرایندهای بیوتکنولوژی نقش حیاتی ایفا می‌کنند. این فرایندها قابل‌اعتماد، مقرون‌به‌صرفه و سازگار با محیط‌زیست هستند. فرایندهای بیوتکنولوژی در بخش‌های متعددی از صنعت نساجی برای کارآمدتر کردن عملیات و صرفه‌جویی در زمان، آب، هزینه و غیره استفاده می‌شوند.

♦ منابع مرتبط :

► textilelearner.net
1. Application of Biotechnology in Textile Industry By Deepti gupta
2. https://www.fiber2fashion.com/industry-article/2906/eco-friendly-textiles-through-application
3. https://cottontoday.cottoninc.com/wp-content/uploads/2016/08/BiotechnologyRole.pdf
4. https://www.conserve-energy-future.com/biotechnology-types-examples-applications.php
5. https://indiantextilejournal.com/articles/fadetails.asp?id=945
6. https://www.fiber2fashion.com/industry-article/1607/biotechnological-development-of-ew-millennium-fibers
7. https://www.researchgate.net/publication/286888804_Novel_fibers_for_the_21st_century
8. https://www.researchgate.net/publication/295101077_Microorganism-Based_Treatment_of_Azo_Dyes
9. Shalini Singh, Robinka Khajuria, in New and Future Developments in Microbial Biotechnology and Bioengineering, 2018
10. Terhi Puranen, Jari Vehmaanperä, in Biotechnology and Biology of Trichoderma, 2014
11. Novel textile fibers from biotechnology by Chris Byrne.
12. Advances in textile biotechnology, Woodhead publishing series in textile.