اخبار و مطالب روز نساجی

کنف در صنعت نساجی:

انقلابی در پارچه‌های پایدار با قابلیت‌های سازگار با محیط زیست

Kenaf in textiles: Revolutionizing sustainable fabrics with eco-friendly versatility

 نام علمی کنف (Kenaf)، Hibiscus cannabinus  است و از تیره ی پنیرکیان (Malvaceae) می باشد. کنف نوعی گیاه الیافی پایدار با پتانسیل صنعتی گسترده است. این گیاه اغلب به نام‌های کنف دکن (Deccan hemp)، کنف گینه (Guinea hemp) یا جوت جاوه (Java jute) نیز شناخته می‌شود و از آن برای تولید خمیر کاغذ (paper pulp)، بافت پارچه‌ با نخ های ترکیبی ، منسوجات، مصالح ساختمانی، بیوکامپوزیت‌ها، جاذب‌های روغن و کالاهای صنعتی مختلف استفاده می‌شود. در سطح جهانی، این الیاف در تولید محصولاتی مانند زیراندازهای ژئوتکستایل (geotextile mats)، پتو، قطعات هواپیما، قطعات خودرو، قطعات کامپیوتر و عایق‌های داخلی مورد استفاده قرار می‌گیرد.
توضیح ژئوتکستایل: محصولی نمد مانند است و از ترکیبات پلی استر و پلی پروپیلن تهیه می شود. ژئوتکستایل در دو نوع بافته و نبافته تولید شده و با وزن های مختلف به بازار عرضه می گردد.

شکل 1: نام علمی کنف، Hibiscus cannabinus  و از تیره پنیرکیان است .

الیاف کنف از ساقه‌ی گیاه کنف بدست می آیند. برای تولید آن مانند فرایند تولید الیاف کتان و چتایی از عمل رتینگ استفاده می‌شود، جداکردن الیاف کنف از چوب آن، ساده تر از کتان صورت می‌گیرد.
کشاورزان ساقه‌ها را در هنگام گل کردن بریده و آن‌ها را در آفتاب خشک می‌کنند.  در ادامه ساقه های خشک شده را در آب می‌خوابانند تا ورم کنند تا بتوانند پوست آن را جدا کنند. به این کار "retting" می‌گویند. سپس با دست الیاف را جدا می کنند.
الیاف کنف یکی از مقرون به صرفه‌ترین الیاف طبیعی است و بعد از پنبه در میزان تولید و تنوع رتبه دوم را دارا می‌باشد. به غیر از استفاده از آن در صنعت نساجی، برگ کنف مصارف خوراکی دارد به این نحو که برگ های جوان به سالاد اضافه می‌شوند و برگ‌های پیرتر بعد از پخت مصرف می شوند. برگ‌های کنف بسیار شبیه به اسفناج هستند. برگ الیاف کنف را برای گونی بافی نیز بکار می‌رود. الیاف کنف ۱۰۰٪ تجزیه‌پذیر و قابل بازیافت و در نتیجه سازگار با محیط زیست است. این الیاف طبیعی طلایی رنگ و ابریشمی است از این رو به نام الیاف طلایی نیز مشهور است. همچنین ارزان‌ترین الیاف گیاهی است که از لیف درخت یا پوست ساقه گیاه تولید می شود. این الیاف از نظر کاربرد، مصرف جهانی، تولید و در دسترس بودن بعد از پنبه مهم‌ترین الیاف گیاهی محسوب می شود. کاربردکنف در بافت پارچه موجب می گردد که استحکام کششی پارچه افزایش یافته و تنفس پذیری اش بهبود یابد؛ الیاف کنف برای بسته‌بندی محصولات فله بسیار مناسب هستند. به منظور کاربرد در منسوجات خانگی، الیاف کنف با الیاف پنبه و پشم ترکیب می‌شود.

مطالعه موردی: بنگلادش
رهبری بنگلادش در تولید گیاهان الیافی (fiber crop)
بنگلادش در تولید و صادرات گیاهان الیافی، به ویژه کنف، رتبه نخست را در جهان دارد. این کشور 282 نوع کنف و محصولات مرتبطش را به بیش از 135 کشور صادر می‌کند و سالانه حدود 8 میلیارد دلار درآمد صادراتی از آن کسب می‌کند. بخش کنف 1.4٪ از تولید ناخالص داخلی (GDP) ملی را به خود اختصاص داده و 26٪ از اقتصاد کشاورزی را شامل می‌شود. همچنین، حدود 4 میلیون کشاورز بنگلادشی به طور مستقیم در کشت کنف و گیاهان الیافی مشغول به کار هستند.

جایگزین عالی برای جوت
اثبات شده است که کنف یک گیاه چندمنظوره است و قابلیت رشد در محیط‌های مختلف از جمله مناطق مرتفع، دشت‌ها، نواحی کوهستانی، مراتع و مناطق ساحلی را دارد. برخلاف جوت، کنف نیاز کمتری به نگهداری و وجین کردن (زدودن علف های هرز) داشته و مقاومت بیشتری در برابر بیماری‌ها و آفات دارد. این گیاه راحتی در اراضی بایر و شور نیز می توان پرورش داد، لذا انتخابی عالی برای کاشت در این مناطق می باشد که سایر گیاهان را نمی توان در آنها کاشت. بطور مثال مناطق هاور (haor areas) در شمال‌شرقی بنگلادش، دامنه‌های کوهستانی و مناطق ساحلی.
کنف نیاز به آبیاری زیاد و کشت غرقابی ندارد، لذا کشاورزان در مناطقی که سیستم آبیاری وجود نداردآن را به عنوان جایگزین معقول برای برنج پذیرفته اند. کنف عملکرد و تاب‌آوری بیشتری در برابر شوری، خشکسالی و بارش‌های غیرقابل‌پیش‌بینی دارد، از این رو برای کشت در نواحی ساحلی بسیار مناسب می باشد.

نوآوری‌ها در کشت کنف
در سال 2023، موسسه تحقیقاتی جوت (Jute Research Institute)  دو گونه جدید از گیاهان الیافی را معرفی کرد: جوت و کنف. بر اساس تأییدیه شورای ملی بذر (National Seed Board) تأسیس شده‌اند، این دو دانه گیاهی اکنون در زمین‌های شور و بایر، به ویژه در مناطق ساحلی مانند باریسال (Barisal) کشت می‌شوند. با این ابتکار نه تنها زمین‌های کم‌استفاده زیرکشت رفتند بلکه به بهبود حاصلخیزی خاک و کاهش میزان شوری خاک نیز کمک نمود.

 
شکل 2: کشت کنف

پتانسیل اقتصادی و کاربردها در نساجی
کنف پتانسیل اقتصادی امیدوارکننده‌ای برای بنگلادش دارد. این الیاف که کیفیت عالی داشته و قابل صادرات هستند، قرن‌هاست که در صنعت نساجی استفاده می شوند. از دیرباز، الیاف کنف در تولید طناب‌ (ropes)،کرباس (canvas)، پارچه‌ گونی (sackcloth) ، فرش‌ (carpets) و سایر پارچه‌های سنگین استفاده می‌شده است.
امروزه از الیاف کنف برای تولید محصولات متنوعی مانند کیسه‌های ذخیره‌سازی (storage bags)، زیرانداز (پادری) (mats)، صندل‌ (sandals)، سجاده (prayer mats)، رو مبلی و کوسن (sofa and cushion covers)، پارچه‌ پرده ای (curtain fabrics)، ملحفه (bed sheets)، ژاکت‌ (sweaters) و لباس سنتی (traditional wear) مانند لباس پنجابی (Punjabi) استفاده می‌شود. علاوه بر این، از برگ‌های کنف برای تأمین علوفه دام استفاده می شود.
موسسه تحقیقات جوت بنگلادش (BJRI)گونه های پربازده را معرفی کرده است، لذا کشاورزان می‌توانند بیش از 12 من گیاه الیافی از هر بیگا (bigha) زمین برداشت کنند. این محصول پرسود، با توجه به سازگاری اش با اراضی ساحلی، یک دارایی مهم برای گسترش صنعت گیاهان الیافی کشور محسوب می شود.

مزایای زیست‌محیطی کنف
کشت کنف مزایای اکولوژیکی قابل توجهی دارد. ریشه‌های این گیاه تا عمق 10 تا 12 اینچ در خاک نفوذ می‌کنند، لایه‌های به هم فشرده زیرین خاک را از هم شکافته و مواد مغذی غیرآلی را به سطح خاک می‌آورند. این امر ظرفیت جذب مواد مغذی خاک را افزایش می‌دهد، جریان حرکتی آب را بهبود می‌بخشد که برای رشد گیاهان دارای ریشه‌های سطحی مفید است.
کنف همچنین نقش حیاتی در کاهش تغییرات اقلیمی ایفا می‌کند. تحقیقات نشان می‌دهد که یک هکتار کنف تقریباً 14.66 تن دی‌اکسید کربن جذب کرده و در عرض 100 روز، 10.66 تن اکسیژن آزاد می‌کند، که این امر به پاکسازی هوا و غنی‌سازی آن با اکسیژن کمک می‌کند.

فرصت‌های آینده در کشت کنف
با گسترش کشت کنف در مناطق جنوبی و ساحلی، بنگلادش می‌تواند اراضی بلااستفاده را به زمین های زیر کشت تبدیل کند. این کار نه تنها تولید الیاف برای صنعت نساجی را افزایش خواهد داد بلکه فرصت‌های جدیدی را برای صادرات این محصول و کسب ارز خارجی قابل ایجاد می‌کند.
قابلیت سازگاری کنف، هزینه پایین پرورش و بازده تولیدی بالا، آن را به یک گزینه ارزشمند در پرتفوی کشاورزی و صنعتی کشور بنگلادش تبدیل نموده است. ترویج کشت آن می‌تواند موقعیت بنگلادش را به عنوان یک رهبر جهانی در زمینه تولید گیاهان الیافی تقویت کند و در عین حال توسعه پایدار را نیز تضمین نماید.

♦ منابع مرتبط :

www.textiletoday.com►

fa.wikipedia.org►

♦ لینک اشتراک گذاری :

https://B2n.ir/nassajyar1594 ►

♦ مطالب پیشنهادی :

- بازسازی ماشین بافندگی حلقوی تاری برای تولید محصولات از کنف هندی

- همکاری جهت کشف منافع کنف ادامه دارد

- الیاف تولید شده از ضایعات ماری جوانا

الیاف سازگار با محیط زیست  الیاف طبیعی   پارچه کنفی  الیاف کنفی  مزایای پارچه کنفی در نساجی

.

.

لطفاً ما را در شبکه های اجتماعی دنبال کنید.