امکان حرکت جدول و عکسها به سمت چپ و راست وجود دارد.

آشنایی با ماشین آلات نساجی:  استنتر

 آشنایی با استنتر / آشنایی با دستگاه تکمیل استنتر  / آشنایی با ماشین استنتر

ماشین تکمیل استنتر/ دستگاه استنتر/ Stenter

استنتر دستگاهی است که از آن برای تکمیل پارچه های با عرض باز استفاده می شود و بدین منظور پارچه از آن عبور داده می شود و ابعاد آن تثبیت می شود. در این ماشین لبه های پارچه از دو طرف توسط کلیپس یا سوزن (که بر روی زنجیر قرار گرفته اند)، گرفته شده و پارچه در طول استنتر منتقل می شود. فاصله ی بین دو زنجیر را که در واقع همان عرض پارچه می باشد را می توان بنا به درخواست تنظیم کرد.

 کاربردهای استنتر:

1- بکار بردن مواد شیمیایی تکمیلی بر روی پارچه نظیر: نرم کننده ها، آنتی استاتیک، عمق دهنده و…

2- خشک کردن و تنظیم کشش پارچه

3- تثبیت  ابعادی پارچه توسط حرارت ( تثبیت عرض و طول پارچه) و کنترل میزان جمع شدگی پارچه   Shrinkage و یا پیچش پارچه Spirality

4- تنظیم گرماژ پارچه GSM

5- تثبیت حرارتی پارچه هایی از جنس ویسکوز و لایکرا

6- بهبود زیر دست پارچه

تثبیت ابعادی مقدماتی پارچه با استنتر

وقتی یک پارچه در ماشین بافندگی بافته میشود در جهت تاروپود تحت کشش واقع میشود. بعد از مدتی که تنشهای بافندگی از روی پارچه برداشته شود و پارچه در حالت استراحت قرار گیرد، ابعاد طولی و عرضی پارچه دستخوش تغییرات و جمع شدگی میشود. پارچه مذکور اگر در زمان عملیات تر و مصرف در مجاورت آب قرار گیرد به شدت دچار آبرفتگی و جمع شدگی میگردد و ابعاد آن کوتاه میشود. بنابراین برای ثابتکردن ابعاد پارچۀ تهیه شده از الیاف مصنوعی، لازم است ابعاد پارچه تا مقدار مشخصی تحت تأثیر کشش و حرارت معین تثبیت شود.اصطلاح تثبیت کالای نساجی به حالت تعادل و پایداری ساختمان کالا در شرایط معین اطلاق می شود. عملیات تثبیت کالای نساجی به سه دسته موقت، نیمه دائم و دائم تثبیت ابعادی مقدماتی پارچه با استنتر تقسیم میشود. وقتی یک کالای نساجی تحت عملیات تثبیت قرار میگیرد، خواص فیزیکی آن از قبیل مقاومت، تطویل، برگشتپذیری، تورم، رنگپذیری، پایداری رنگ، میزان شفافیت و... تحت تأثیر قرار میگیرد.

عملیات تثبیت که بر روی کالای نساجی جهت حصول خواص مطلوب انجام می شود به عواملی نظیر میزان حرارت، رطوبت و کشش بستگی دارد. اکثر الیاف مصنوعی در برابر عوامل گفته شده، عکس العمل نشان میدهند؛ بنابراین عمل تثبیت در این کالاها ضروری میباشد. ارائه خواص ثبات ابعادی و حالت پوششی مطلوب و مورد تقاضای مصرفکننده و پایداری کالا در مقابل شرایط استاندارد سخت تولید از مهمترین دلایل تثبیت پارچه ها میباشد.

عملیات تثبیت ابعادی یا ست کردن پارچه با کنترل عرض یا بدون کنترل عرض پارچه همواره قبل، بعد یا هم زمان با عملیات رنگرزی و چاپ پارچه انجام میشود. این عملیات میتواند از هر گونه آب رفتگی و جمع شدگی و چروک پارچه در مراحل بعدی و دماهای بالا جلوگیری کند به طوری که این پارچه در عملیات شست وشو و خشککردن های بعدی شکل، اندازه و تراکم خود را حفظ میکند.

هرگاه یک کالای ترموپلاست را تحت شرایطی با حرارت زیاد، شکل دهند و سپس سرد کنند، در این صورت کالا تثبیت حرارتی میشود. این عملیات از طریق هوای گرم، اشعه  ،IRسیلندر داغ، بخار داغ، آب داغ و... امکانپذیر میباشد. ثبیت ابعادی پارچه با استفاده از دو روش خشک و تر انجام میشود. این عملیات توسط روشها، وسایل و تجهیزاتی از قبیل استنتر، اشعۀ مادون قرمز، ماشین تثبیت سیلندری، ماشین تثبیت پارچه کیسهای، کالندر لوله ای، خشک کن سیلندری، ترموزول، ریلکس درایر، کرابینگ، دکاتیزه کردن آب یا بخار داغ (سوپر هیت،) بخار تحت فشار (اتوکلاو،) امواج رادیویی فرکانس بالا و... انجام میشود.

تثبیت گرمایی پارچه بدون کنترل عرض پارچه در روی ماشین خشک کن سیلندری انجام میشود. با افزایش دما و مدت زمان تثبیت زیردست کالا سختتر میشود. اثر تثبیت و خواص رنگرزی به زمان، دما و کشش در زمان تثبیت کالا بستگی دارد و لازم است این سه عامل در طول تثبیت بدون تغییر باقی بمانند. از آنجایی که پارچه مرطوب به طور یکنواخت، خشک نمیشود، تثبیت کالا به صورت مرطوب باعث تثبیت نایکنواخت میگردد؛ بنابراین لازم است قبل از تثبیت پارچه بهطور کامل خشک شود. یک راهکار مؤثر و پرکاربرد جهت ایجاد ثبات ابعادی در پارچه روش تثبیت با حرارت خشک یا هیت ستینگ برای پارچه های گردبافت لوله ای یا دستگاه استنتر برای پارچههای تاری ـ پودی میباشد. در این ماشین تحت تأثیر کشش و حرارت معین و کنترل شده ابعاد پارچه ترموست، تنظیم و تثبیت میشود.

اهمیت تثبیت حرارتی پارچه تاریـپودی در استنتر یا گردبافت لوله ای در هیت ستینگ با اهمیت ضدچروک و ضدآب رفتن کالای پنبهای برابری می کند.در مورد پارچه های گردبافت پارچه با طول بین 10درصد کشش اضافی و 30 درصد تغذیه اضافی متغیر وارد ماشین تثبیت حرارتی میشوند. عملیات تثبیت حرارتی بر روی برخی پارچه ها بعد از شستشوی مواد افزودنی و روانکننده پارچه انجام میشود. پس از آنکه مواد افزودنی و روانکننده نظیر روغن و واکس از پارچه جدا گردید، پارچه وارد دستگاه تثبیت حرارتی میشود. در این ماشین پارچه در یک محیط داغ با درجه حرارت و زمان معین تحت عمل کشش قرار میگیرد و ابعاد آن پس از خنکشدن، تثبیت میگردد. در این مکانیزم مولکولهای الیاف در جهت محور الیاف آرایش می یابند و تحت تأثیر حرارت تثبیت می شوند.

عملیات تثبیت نایلون به دو روش خشک و مرطوب انجام میشود. در روش خشک که پس از شستوشو و رنگرزی انجام میشود از دستگاه استنتر استفاده میشود. در این روش زیردست کالا خشک میگردد. دمای تثبیت انواع نایلون متفاوت میباشد و از  150تا 230 درجه سانتیگراد متغیر است. زمان تثبیت انواع نایلون هم  15تا 20 ثانیه می باشد. عملیات تثبیت گرمایی اکریلیک قبل از رنگرزی از چروک شدن پارچه در برخی ماشینهای رنگرزی نظیر وینچ، جلوگیری میکند.

عملیات تثبیت حرارتی آکریلیک در حالت آزاد انجام میشود به طوریکه پارچه پس از خروج از ماشین تثبیت حرارتی در هیچ جهتی تنش ندارد و در حالت استراحت قرار می گیرد. دمای تثبیت اکریلیک  170تا 190درجه سانتیگراد به مدت  15تا 60ثانیه در ماشین تثبیت حرارتی انجام میشود. جهت جلوگیری از جمع شدگی و دگرگونی بیرویه پارچه پلی استر، مقاومت در برابر چروک، برقراری ثبات ابعادی، ست کردن کالا قبل یا بعد یا هم زمان با رنگرزی انجام میشود. عملیات ست کردن پلی استر با نقاط کریستالی و منظم زیاد در دستگاه استنتر در دمای بالاتر از دمای تبدیل شیشه ای (دمای شروع به نرم شدن پارچه) و کمتر از نقطۀ ذوب پلی استر در محدوده دمایی  150تا  230درجه سانتی گراد به مدت  20 تا  45 ثانیه انجام میشود. (دمای حدود   200 درجه سانتی گراد جهت پارچه های تاری پودی و 150درجه سانتی گراد برای پارچه های حلقوی.

در صورت رنگرزی پلی استر یا مخلوط آن با پنبه یا ویسکوز به روش ترموزول، تثبیت رنگزای دیسپرس و تثبیت گرمایی کالا بهطور همزمان قابل انجام می باشد. در این روش پارچه پس از پد و برداشت مواد لازم و معین در حرارت 100درجه خشک میشود و پس از ورود به قسمت ترموزول در حرارت  180تا 230 درجه سانتیگراد به مدت  20تا 60 ثانیه عمل تثبیت رنگزا و تثبیت حرارتی پارچه انجام میشود. تثبیت گرمایی در پارچه پلیاستری یا مخلوط آن با الیاف دیگر باعث تثبیت ابعادی پارچه و مقاومت در برابر چروک می شود. تثبیت گرمایی همچنین باعث اثر یکنواختی در عملیات رنگرزی و تکمیل میشود.

در تثبیت گرمایی پلیاستر، پارچه تحت کشش قرار میگیرد و دمای آن تا بالاتر از دمای تبدیل شیشه ای و کمتر از دمای ذوب پلی استر افزایش مییابد. دراثر این حرارت پیوندهای تحت تنش شکسته و آزاد میشوند و مولکولهای شکسته شده در مواضع جدید بدون تنش همزمان با سرد نمودن تثبیت می شوند. پارچه های تثبیت نشده اغلب در مراحل تکمیل میل به چروک شدن دارند که صاف نمودن آن بسیار مشکل میباشد. بهعلاوه کیفیت زیردست پارچه های تثبیت نشده تقلیل می یابد. عمل تثبیت گرمایی پلی استر به کمک حرارت خشک یا مرطوب در ماشینهای تثبیت حرارتی انجام می شود به طوری که طول و عرض پارچه روی این ماشین به راحتی قابل کنترل و انتخاب می باشد.

 ماشین استنتر از سه قسمت اصلی قاب ورودی و زنجیر، منطقه حرارتی و سیستم خروج کالا تشکیل شده است. این ماشین با کنترلی که بر روی طول و عرض پارچه دارد، ظاهر، زیردست، ثبات ابعادی و سایر ویژگیهای پارچه را تحت تأثیر قرار میدهد. تثبیت پارچه در جهت طول و عرض در موقع تثبیت بسیار اهمیت دارد. به علت سردشدن اتصالات زنجیرهای خارج از منطقه حرارتی، گیرههای تخت یا سوزنی نصبشده بر آنها در دو طرف کناری استنتر اغلب دارای دمای 50درجه سانتی گراد کمتر نسبت به حرارت منطقه میانی استنتر میباشد که در برخی موارد با حرارتدهندههای مادون قرمز یا طراحی سوزنهایی که کمیکناره پارچه را دورتر از صفحه پایه سوزنها قرار میدهد، این کمبود حرارت جبران می شود تا خللی در تثبیت پارچه ایجاد نشود.

به طور کلی گیره های تخت فقط برای تثبیت پارچه های محکم و ضخیم که احتیاج به پایه های محکم و سخت دارند، استفاده میشود. در برخی موارد جهت جلوگیری از پارگی و سوراخشدن کنارههای پارچه از گیره های تخت استفاده میشود. در برخی ماشینها تلفیقی از سوزن و گیره جهت مصارف خاص استفاده میشود. عرض مورد نیاز پارچه بین دو زنجیر به مرور که زنجیرها به سمت جلو حرکت میکند توسط میله مارادون یا مارپیچ،در منطقه حرارتی افزایش می یابد تا به میزان مطلوب برسد.برخی از پارچه ها نظیر پارچه های کشباف که تمایل به لولهشدن دارند، مشکلاتی را در کنترل ایجاد می کنند. جهت برطرف کردن این مشکل ماشین استنتر به حاشیهگیر، کناره بازکن یا غلتک ها یا پیچ حلزونی قابل چرخش، غلتکهای لاستیکی و صافکننده ماهلو، سنسورها و حسگرها و... مجهز شده است که در ورودی ماشین نصب میشود.

طول قاب ورودی اغلب ماشین های استنتر بین   4تا  5 متر میباشد. هدایت پارچه با سلولهای فتوالکتریک یا احساسکنندههای مکانیکی انجام میشود. زنجیرها توسط یک الکتروموتور به آرامی حرکت می کنند و سیستم دیگری پارچه را با حرکت چرخشی برسهای کناری به طرف سوزنها هدایت می کند. در منطقه حرارتی استنتر، مجموعهای از اتاقکهای حرارتی به همراه سیستم های کنترلی و گرمایشی می باشد که دمای هر یک از این اتاقکها براساس نوع پارچه، ضخامت و وزن پارچه، سرعت عبور پارچه، دبی هوای داغ، میزان رطوبت همراه پارچه، نوع و شرایط عملیات و... بین  150تا230درجه سانتی گراد تنظیم میشود. امروزه در برخی موارد حدود 80درصد یا بیشتر، بخار نیز به محفظه حرارتی داده می شود (سوپر هیت). محفظه سوپر هیت باعث افزایش سرعت تولید ماشین، کاهش آسیبرسانی و تغییر رنگ پارچه، افزایش پفکیشدن نخ های پفکیشونده و کاهش اختلاف حرارت کنارههای پارچه با قسمتهای دیگر میشود.

عامل گرم کننده در این ماشین سوخت گاز یا سوخت مایع، روغن داغ و اشعۀ مادون قرمز به همراه فنتیلاتور، رادیاتور و مکنده هوا و... میباشد. میزان جریان هوای گرم در درون محفظه حرارتی اهمیت زیادی دارد. جریان هوا با سرعت بالا، باعث جدا شدن پارچه از گیره های سوزنی و شکمدادن پارچه به سمت پایین و نایکنواختی تثبیت میشود.

در شکل  ذیل یک نمونه از سیستم گرمایش و جریان هوای گرم در ماشین استنتر نشان داده شده است.
 

1-مشعل گازی  -   2- اتاقک هوای گرم   -  3- دمنده هوای گرم   -  4- نازل هوای گرم فوقانی  -   5- نازل هوای گرم تحتانی  -  6-هوای بازگشتی  -  7-تنظیم نازل بالایی  -  8-فیلتر دو ردیفه - 9-در سمت اپراتور  -  10-در سمت تعمیرات  -  11-اگزوز خروجی

عمل سردکردن و تثبیت ابعادی کالا قبل از خروج پارچه از ماشین انجام میشود. پارچه سپس با روش اصطکاکی یا کشش یکنواخت و آرام جهت مراحل بعدی جمع آوری میشود. اگر کناره های پارچه در زمان خروج لوله شده باشد، توسط تیغه های کناره بُر چرخان یا لیزر بریده میشود.

جهت روانکاری زنجیرهای استنتر و میله مارادون به ترتیب از روغن های سینتتیک و اسپری خشک حاوی سولفید مولیبدن استفاده میشود.



کلیاتی درمورد ماشین استنتر:

Inlet J-scray: (بخش تغذیه یا ورودی) از این بخش پارچه وارد ماشین می شود و قسمت ورودی شامل بخش های مختلف مانند: بخش کشش، غلتک های کشش و فشار می باشد. غلتک های بالایی دستگاه نقش مهمی در تغذیه پارچه به صورت یکنواخت در سراسر ماشین استنتر دارند.

Padding mangle: (غلتک های فولارد) در این بخش پارچه از داخل مواد شیمیایی عبور داده می شود و سپس به سمت غلتک های فولارد هدایت می شود که در آنجا مواد اضافی با درصد Pick up تنظیم شده از پارچه گرفته می شود.

Mahlo device (weft straightener) : (پود صاف کن) این بخش دو قوس و سه غلتک مورب دارد که نخ های پود را صاف می کند.

Over feed system : این بخش برای دادن over feed و under feed به پارچه بر روی زنجیر مربوطه می باشد.

Inlet chain track : (مسیر زنجیر ورودی) این بخش برای این است که پارچه به درستی بر روی سوزن یا کلیپس قرار بگیرد.

Drying chambers : (اطاقک های خشک کن) این بخش برای خشک کردن پارچه و یا فیکسه کردن مواد شیمیایی به کار برده شده می باشد با هوای گرم که از طریق هوا زن ها به پارچه زده می شود. هوا زن ها هوای گرم را از طریق رادیاتور می مکند و آن را به داخل نازل ها می زنند و باعث خشک شدن پارچه می شود. در داخل این اطاقک ها هم محور تنظیم عرض و نیز زنجیری که سوزن یا کلیپس بر روی آن قرار گرفته است وجود دارد.10-8 اطاقک خشک کن در ماشین استنتر وجود دارد،که هر کدام 3 متر طول دارند.

Outlet chain track: این بخش برای تسهیل در جدا کردن پارچه از روی سوزن یا کلیپس می باشد و نیز سوزن ها و کلیپس ها تمیز می کند.

Batching and plaiting unit : در این بخش، پارچه ی تکمیل شده بر روی یک واگن مناسب جمع آوری می شود.

تکمیل هایی که در استنتر بر روی پارچه انجام می شود:

تکمیل نرم کن ها، رزین ها، آنتی میکروبیال، آنتی استاتیک، عمق دهنده، ضد آب و… می باشد.

مراحل راه اندازی ماشین استنتر توسط اپراتور:

1- روشن کردن سوئیچ ON بر روی پنل اصلی

2- بازکردن شیرهای بخار، آب و هوا

3- قرار دادن بچ پارچه بر روی ماشین

4- وزن کردن و آماده کردن مواد شیمیایی مورد نیاز

5- تغذیه ی مناسب پارچه بر روی زنجیر اصلی استنتر

6- سایر تنظیمات ماشین بر روی برد پنل

7- کنترل کردن پارچه ی نهایی خروجی از استنتر (از قبیل: عرض، گرماژ و….)

***********************

Stenter Machine:

Stenter machine is electrical machines used in textile industry for stretching or stentering thin fabrics such as muslin. Stenter  electrical machines are called as stenter hook. In stenter open compactor fabrics enter. Here Cotton fabric shrinks widthwise & weft are distorted due to bletching & dyeing process.

Functions of Machinery and Equipment:

    Spirility measured by the stenter m/c
    It works as textile machinery and equipment
    Stenter m/c control shrinkage property
    Stenter mc is used for curing treatment for resin, water repellent fabric
    Heat setting is controled by the stenter for lycra fabric, synthetic and blended fabric.

Parts of Stenter Machine for Textile Industry:

The parts of stenter  electrical machines are given bellow:.


• Paders
• Cooling drums
• Burners
• Heat recovery unit
• Weft straightner
• Circulating fans
• Exhaust fans
• Winder
• Clips
• Pins
• I.R
• Roller of Attraction

• Heating Chamber.
• Blower
• Width Control Device.
• Biasing Unit
• Selvedge Trimming Device.
• Softener Application Tank.
• Divider Box
• Guide roller.
• Finger Roller.
• Rider Brush.
• Blower.
• Over feed Roller.
• Bowing Roller.
• Photocell

Specifications of  the Electrical Machines:

Standard specification of a  electrical machines stenter machine given below :

 

منابع:

کتب تکمیل نساجی

https://www.slideshare.net/search/slideshow?searchfrom=header&q=stenter

https://autogarment.com/stenter-machine-textile-industry