آشنایی با پروسه شیرینگ پارچه
اصول پروسه شیرینگ پارچه
Shrinkage Basics
https://www.aparat.com/v/PMWBh
بیایید از ساختمان الیاف و نخ شروع کنیم. خصوصیات الیاف مستقیماً به نوع الیاف مانند پنبه، پلیاستر، نایلون، ریون و یا سایر الیاف بستگی دارد. الیاف پنبه مانند الیاف مصنوعی ترموپلاستیک به راحتی تثبیت نمیشوند. زیرا نمیتوان برای رسیدن به ثبات ابعادی این الیاف را تثبیت حرارتی کرد. الیاف مصنوعی مانند الیاف پنبه با جذب آب متورم و سپس خشک نمیشوند. راحتی و به طور کلی جذابیت الیاف طبیعی به ویژه الیاف پنبه باعث شده است که مشتریان این الیاف را ترجیح دهند. بنابراین، تولید کالاهای پنبهای ضروری است.
نخها از الیاف تولید میشوند. بنابراین نخها نیز مشخصاتی مشابه الیاف سازنده خواهند داشت. نحوه آرایش الیاف در یک نخ خصوصیات مشخصی از پارچه از جمله جمعشدگی پارچه را تحت تاثیر قرار میدهد. خصوصیات نخ جزء مهمی از خصوصیات ساختمانی پارچه را تشکیل میدهند. نخها را میتوان بر اساس نمره، نوع، میزان تاب، جهت تاب و ساختمان نخ تعریف کرد. خصوصیات نخ علاوه بر تاثیر بر خصوصیات پارچه میتوانند بر قیمت پارچه نیز تاثیرگذار باشند. نمره نخ میتواند بر عرض نهایی پارچه و جمعشدگی آن تاثیرگذار باشد.
نوع نخ نیز بر اساس روش ریسندگی آن که میتواند ریسندگی رینگ، چرخانهای و یا جت هوا باشد، تعیین میشود. نوع نخ بر استحکام و ظاهر پارچه تاثیرگذار بوده و اندکی نیز بر جمعشدگی پارچه تاثیرگذار است. جهت تاب به معنی جهت تاب خوردن الیاف به هنگام تشکیل نخ است که میتواند به صورت تاب Z و یا S باشد. نخهای پنبهای تک لا با تاب بالا موجب کجی حلقه در بافتهای حلقوی میشوند. ضریب تاب به معنای میزان و شدت تاب اعمال شده در نخ بوده و بر کجی حلقه در پارچه و نرمی پارچه تاثیرگذار است. تاب تاثیر کمی بر روی جمعشدگی نخ دارد.
ساختمان نخ می تواند از یک نخ به صورت تک لا و یا دو نخ تابیده به هم تشکیل شده باشد. همه این عوامل به میزان کجی نخ در پارچه، هزینهها، ظاهر پارچه، استحکام و زیردست پارچه ارتباط دارند. ساختمان نخ نیز بر خصوصیات جمعشدگی پارچه تاثیرگذار است. برای مثال عملکرد پارچه یک روی پیکه از پارچههای یک رو سیلندر و یا اینترلاک ساخته شده از همان نخ متفاوت است.
هر کدام از این پارچهها پارامترهای ساختمانی متفاوتی دارند و در نتیجه خصوصیات متفاوتی از نظر وزن و جمعشدگی ارائه خواهند داد. متغیرهای ساختمانی مهم عبارتند از نخ، ماشین، گِیج ماشین، قطر ماشین، طول حلقه و نوع حلقه مورد استفاده.
ماشینهای بافندگی حلقوی به گونهای طراحی شدهاند که سوزنها در شیارهای مجزایی که در محیط بیرونی سیلندر برش داده شدهاند، قرار میگیرند. به این شیارها trick یا slot گفته میشود. سیلندرها به دقت ساخته میشوند. به طوری که قطر سیلندر در هر قسمت یکسان باشد. ماشینهای بافندگی حلقوی بر اساس تعداد این شیارها در یک اینچ طبقهبندی میشوند. به این پارامتر گِیج ماشین گفته میشود. برای مثال، ماشینی با گِیج 8 دارای 8 شیار در اینچ است. تعداد کل شیارها در محیط سیلندر بیانگر تعداد کل سوزنهای موجود در سیلندر است. تعداد سوزنها، نمره نخ و طول حلقه فاکتورهای مهمی هستند که عرض پارچه را تعیین میکنند. تعداد شیارهای موجود در ماشین محدوده نمره نخ قابل استفاده در ماشین را مشخص میکند. برای مثال، با گِیج ظریفتر میتوان از نخهای ظریفتر نیز استفاده کرد.
طول حلقه واحد ساختمانی اصلی پارچه حلقوی محسوب میشود. این عامل بر وزن، عرض و جمعشدگی پارچه تاثیر میگذارد. طول حلقه برابر است با میزان نخ مورد استفاده در یک تکرار حلقه. حلقهای که به رنگ قرمز رنگ هاشور خورده است یک واحد تکراری از پارچه یک رو سیلندر محسوب میشود. طول نخ در این حلقه معادل طول حلقه خواهد بود. طول حلقه میتواند بر سفتی و یا شل بودن حلقه تاثیرگذار باشد. حلقه شل باف طول حلقه بزرگتری دارد و طول حلقه کمتر موجب تولید حلقه کوچکتر و سفت باف میشود که باعث میشود جمعشدگی طولی و عرض آن نسبت به یک پارچه سنگینتر کمتر باشد.
طول یک رج برابر است با طول نخ مورد استفاد توسط هر ابزار در یک دور ماشین بافندگی حلقوی. طول حلقه از روی تقسیم کردن طول یک رج بر تعداد سوزنهای سیلندر بدست میآید. برای مثال، اگر ماشین 1500 سوزن داشته باشد و طول یک رج آن 200 اینچ باشد، طول حلقه برابر خواهد بود با 133/0 اینچ. این عدد از تقسیم 200 بر تعداد سوزنها (1500 سوزن) بدست میآید.
یکی دیگر از عوامل مهم تولید که بر جمعشدگی تاثیرگذار است نوع حلقه مورد استفاده است. در بافندگی حلقوی پودی سه نوع حلقه وجود دارد : حلقه بافت، نیمبافت و نبافت. وقتی از حلقههای نیمبافت و یا نبافت استفاده میشود، نتایج قابل پیشبینی است. بیایید ابتدا نگاهی به یک حلقه بافت داشته باشیم. اگر نخ به تمام سوزنها تغذیه شود و در سیکل کامل بافندگی قرار بگیرند، پارچه حاصل یک پارچه یک رو سیلندر خواهد بود. تمامی حلقهها شکل و اندازه یکسانی دارند. بنابراین، خصوصیات جمعشدگی تمامی حلقهها نیز یکسان خواهد بود.
نوع دوم حلقهها، حلقه نیمبافت هستند. در این حالت یک نخ در پشت یک حلقه بافت به صورت نیمه بافته شده و در پشت حلقه پنهان میشود. در شکل سمت چپ روی فنی یک حلقه نیمبافت نشان داده شده است. رج سبز رنگ را در عرض پارچه دنبال کنید. نیمبافت مانند حلقهای است که در پشت یک حلقه بافت به صورت نیمه بافته شده است. شکل سمت راست پشت فنی یک حلقه نیمبافت را از پشت نشان میدهد. حلقه نیمبافت در پشت فنی پارچه بیشتر با چشم دیده میشود. حلقههای نیمبافت همراه با یک حلقه نگهدارنده با طول بلندتر بافته میشوند. حلقه نگهدارنده در این شکل به رنگ قرمز هاشور خورده است و حلقه نیمبافت نیز به رنگ سبز نشان داده شده است. تنش ناشی از نگهداشتن حلقه نیمبافت در یک رج بیشتر موجب جمعشدگی بیشتر طولی و جمعشدگی عرضی کمتر نسبت به یک پارچه بافته شده از حلقههای بافت میشود. بنابراین، افزودن حلقههای نیمبافت به پارچههای یک رو سیلندر موجب تولید پارچهای میشود که عریضتر و سنگینتر بوده و قابلیت کشسانی کمتری دارند. این پارچهها جمعشدگی طولی بیشتر و جمعشدگی عرضی کمتری دارند. ساختار پارچه نیز تحت تاثیر حلقههای نیمبافت قرار میگیرد. حلقههای نیمبافت ظاهری سلولی به پارچه میدهند که معمولاً به آن پارچه مش گفته میشود. از حلقههای نیمبافت برای بافت پارچههای پیکه استفاده میشود که معمولاً در لباسهای گلف و تنیس بکار میروند که در آنها در عین نیاز به مقداری قابلیت کشسانی به تنفس و حفظ شکل لباس نیاز است. طیف وسیعی از ساختارهای پیکه را میتوان بسته به کاربرد و تعداد حلقههای نیمبافت تولید کرد.
نوع سوم حلقهها، حلقههای نبافت هستند که به آن حلقه Miss هم گفته میشود. شکل سمت چپ روی فنی در وسط رج و ردیف میانی را نشان میدهد. چنین به نظر میرسد که نخ رنگی در پشت پارچه پنهان شده است. این نخ توسط حلقه دیگر نگه داشته و یا بافته نشده است. این نخ حلقه نبافت در پشت فنی پارچه است. میتوانید ببینید که چگونه حلقههای نبافت میتوانند به شکل نخ شناور روی یک سری از ردیفها ایجاد شده و ساختار باثباتی را تولید کنند. برخی از نخهای شناور میتوانند توسط یک حلقه نیمبافت به بافت زمینه متصل شوند. حلقههای نبافت برای ایجاد طرحهایی که در آنها نیاز است برخی از رنگها در جلو ظاهر شده و برخی از رنگها در پشت پارچه پنهان شوند، قابل استفاده هستند. در این طرح شطرنجی از دو نخ سیاه و سفید استفاده شده است. وقتی نخهای سیاه بافته میشوند و یک مربع سیاه رنگ را در جلوی پارچه ایجاد میکنند، نخهای نبافت سفید رنگ در پشت پارچه قرار میگیرند. اگر پارچه را برگردانید و پشت پارچه را ببینید، رنگها به صورت عکس جلوی پارچه دیده خواهند شد. حلقههای نبافت باعث میشوند پارچه باریکتر و نازکتر شده و قابلیت کشسانی آن کاهش یابد. زیرا نخهای شناور به صورت صاف در پارچه قرار میگیرند.
پارچههای حلقوی میتوانند توسط یک یا دو دسته سوزن بافته شوند. پارچههای یک رو سیلندر با یک سری سوزن و پارچههای دو رو سیلندر توسط دو دسته از سوزنها بافته میشوند. پارچههای ریب و اینترلاک دو دسته مهم از پارچههای دو رو سیلندر هستند که در هر دوی آنها بر روی تمامی سوزنها فقط از حلقه بافت استفاده میشود. برای انجام این کار دسته دومی از سوزنها در صفحه (dial) و در بالای سیلندر قرار میگیرند. صفحه نیز دارای شیارهایی است که سوزنها را در زاویه عمود نسبت به سوزنهای سیلندر نگه میدارند و گِیج آن برابر با گِیج سیلندر است. پارچههای ریب بر روی ماشین گردباف دو رو سیلندری تولید میشوند که در آنها سوزنها در وضعیت ریب و یا یک در میان قرار دارند. در این شکل یک بافت ریب 1*1 نشان داده شده است که در آن سوزنهای سیلندر و صفحه به صورت یک در میان نسبت به هم قرار گرفتهاند.
پارچههای اینترلاک توسط ماشینی مجهز به صفحه و سیلندر بافته میشوند که در آن سوزنها روبروی هم قرار دارند. به این حالت وضعیت اینترلاک گفته میشود. با توجه به این که سوزنها روبروی هم هستند، تمامی سوزنها نمیتوانند با هم عمل بافت را انجام دهند. در این شکل ساختار اینترلاک نشان داده شده است. ابتدا نخ به سوزنهای فرد سیلندر تغذیه شده و سپس سوزنهای زوج صفحه توسط ابزار دوم تغذیه میشوند. سوزنهایی که در رج اول بافت نرفتهاند، حلقهای تشکیل نمیدهند. همان طوری که دیده میشود دو رج طول میکشد تا یک تکرار از بافت اینترلاک کامل شود. زیرا حلقههای اینترلاک به صورت یک در میان در جلو و روی پارچه تشکیل می شوند. ساختار پارچه اینترلاک سفتتر بوده و ثبات ابعادی آن نسبت به پارچه ریب بیشتر است.
برای تولید پارچههای حلقوی پیچیدهتر از ترکیبی از انواع حلقهها میتوان استفاده کرد. ساختار پارچه حلقوی را میتوان با سیستم انتخابکننده سوزن ژاکارد نیز تولید کرد. در این حالت میتوان حلقههای نبافت و نیمبافت را به پارچههای یک رو سیلندر اضافه کرد. جمعشدگی پارچه حاصل متاثر از خصوصیات جمعشدگی نوع حلقه مورد استفاده خواهد بود. استفاده از حلقه نیمبافت موجب جمعشدگی طولی بیشتر و جمعشدگی عرضی کمتر میشود.
منبع
https://www.youtube.com/watch?v=f3a6js3gEbI
لینک اشتراک گذاری
| بازديد | تاريخ |
| ۴۱۰۶ | ۶/۲۳ |
| ۲۴۹۰ | ۶/۲۲ |
| ۴۶۴۰ | ۶/۲۱ |
| ۴۹۰۰ | ۶/۲۰ |
| ۴۱۶۲ | ۶/۱۹ |
| ۶۰۷۰ | ۶/۱۸ |
| ۸۲۳۲ | ۶/۱۷ |
