آشنایی با الياف ليوسل و الیاف تنسل
آشنایی با الیاف تنسل آشنایی با پارچه تنسل آشنایی با نخ تنسل آشنایی با نخ لیوسل آشنایی با پارچه لیوسل
آشنایی با الیاف لیوسل
صنایع نساجی از آغاز فعالیت همواره جهت توسعه وپیشرفت روزافزون و سریع به منظور دستیابی به کیفیت مطلوب منسوجات، به تولید کنندگان الیاف توجهی خاص داشته است. بعد از پیدایش و توسعه ناگهانی استفاده از میکروفایبرها از دهه هشتاد، گاهی چنین به نظر رسیده است که این منبع ابداع، کارائی و خلاقیت خود را از دست داده است، لکن اخیرا نوع جدیدی از الیاف لیوسل، ریسیده شده از حلالNMMO تولید شده است. خواص بی نظیر این الیاف سلولزی جدید، باعث گشودن دریچه ای نو به صنایع نوین و سنتی شده است.
توسعه نخهای فیلامنتی سلولزی، که سابقا ابریشم مصنوعی نامیده می شد، در پایان قرن نوزدهم آغاز گردید. ( بر اساس تکنولوژی ویسکوز و کوپرآمونیوم ) توسعه فرآیند تولید لیوسل برای تولید نخهای فیلامنتی و استیپل سلولزی در انتهای قرن بیستم شکل گرفت. مروری بر بازار تجاری الیاف لیوسل، تولیدکنندگان این الیاف و محصولات نهائی حاصل از این الیاف نشان می دهد که کمپانی کرتولدز اولین شرکتی بود که این نوع الیاف را بصورت انبوه و تحت نام Tencl تولید و به بازار عرضه داشت. شرکت Lenzing نیز ابتدا خط تولید الیاف آزمایشی جهت تولید الیاف لیوسل را راه اندازی نمود و سپس از اواسط سال 1997 به تولید انبوه الیاف در Heiligenkreuz/Austria، تحت نام لیوسل لنزینگ پرداخت. شرکت AKZO NOBEL NV به عنوان صاحب امتیاز ثبت اختراع الیاف لیوسل، تولید الیاف فیلامنت لیوسل تحت عنوان نیوسل را آغاز نمود.، اما در هر حال به نظر می رسد خط تولید آزمایشی این شرکت، با توجه به اینکه انتظار می رود دو شرکت کورتولدز و AKZO به یکدیگر بپیوندند، و تبدیل به یک خط تولید انبوه شود. جداول زیر مقدار تولید الیاف تنسل و نام تجاری آن را نشان می دهد.
حجم تولید الیاف تنسل و نام تجاری آن
این گسترش منجر به این پرسش گردید که آیا فرآیند تولید لیوسل درقرن 21 داستان موفقیت آمیزی همانند یا مشابه فرآیند تولید ویسکوز در قرن بیستم خواهد بود ؟
زمانیکه اجرای یک فرآیند مورد ارزیابی قرار می گیرد، ترجیحاً قابلیت فروش یک محصول یعنی خصوصیات، طراحی و قیمت قابل دستیابی، هزینه تولید و سازگاری فرآیند با محیط باید در نظر گرفته شود. بسیار مشهور است که فرآیند لیوسل نیازمندیهای سازگاری فرآیند با محیط را با درجه بالایی برآورده می سازد.
کیفیت قابل دستیابی برای الیاف استیپل و فیلامنت در رابطه با پارامترهای مکانیکی و تکنیکی به درجه بالاتری نسبت به همه الیاف سلولزی شناخته شده قبلی رسیده است. البته باید توجه داشت که سطح پایین مقاومت سایشی الیاف لیوسل تر همواره مفید نیست. بهبود مقاومت سایشی ترمحدودیتهای سفتی و سختی ( Tough limits ) را بدنبال دارد.
بطور کلی می توان گفت بعد از سی سال تحقیق و حدود 10 سال کار آزمایشی و کارکرد ماشین آلات تولید، فرآیند تولید لیوسل تا آنجا که به کیفیت و اجرا مربوط می شود، در سطحی مشابه یا بالاتر از فرآیندهای موجود کنونی رسیده است:
• بنا بر مشاهدات نیازمندیهای زیست محیطی پروسه تولید لیوسل قابل اجراست، چرا که سیکل تولید آن بسته بوده و تقریباً فرآیندی فیزیکی می باشد.
• حلال، هیدرات NMMO و محلولهای سلولزی در اشل صنعتی قابل کنترل می باشد.
• منبع مواد خام برای دوره طولانی قابل تضمین هستند. تعداد زیادی تولید کننده وجود دارد که خمیر سلولز با کیفیت بالا را تولید می نمایند که برای فرآیند تولید لیوسل مناسب می باشد.
• تجهیزات تکنیکی برای استفاده از این تکنولوژی بسیار بصورت تجاری از طریق شرکتهای مختلف مهندسی در دسترس هستند.
• حداقل برای مصارف نساجی، کیفیت الیاف لیوسل و نخهای فیلامنت آن در صورت موجود بودن دانش عملی و تجربی آن، قابل دستیابی می باشد. مقاومت سایشی تر کم آنها نیز بوسیله اتصالات عرضی قابل جبران می باشد.
TENCEL یا LYOCELL تنها لیف جدید در سی سال اخیر است و از خمیر چوب سلولز ساخته می شود که دارای سطح مقطع گرد و صاف هستند. شکل زیرسطح مقطع این الیاف را نشان می دهد.
الياف تنسل با سطح مقطع گرد به وسيله فرآيند آمين اکسيد توليد مي شود.
TENCEL یا LYOCELL یک لیف بشر ساخته است، اما مصنوعی نیست. TENCEL یا LYOCELL از سلولز ایجاد می شود که طی یک فرآیند محلول ریسی خاص با حلال قابل بازیافت غیر سمی که اکثریت آن به فرایند تولید باز می گردد، ایجاد می گردد.
این الیاف می توانند بصورت 100% در پارچه بکار روند اما به دلیل این که قیمت آن هنوز کمی گران می باشد، بصورت مخلوط با الیاف دیگر بکار می رود. منحنی نیرو – ازدیاد طول این الیاف نشان دهنده این است که این الیاف برای اختلاط با سایر الیاف سلولزی و مصنوعی مناسب بوده و باعث افزایش مقاومت نخ مخلوط می شود. شکل زیر منحنی نیرو- ازدیاد طول این الیاف و سایر الیاف را نشان می دهد.
منحني نيرو- ازدياد طول تنسل و ساير الياف
این لیف نیز همانند سایر الیاف طبیعی در چرخه طبیعت قابل تجزیه می باشد. این الیاف بصورت نخ نیز قابلیت رنگرزی داشته و نسبت به بسیاری از الیاف جذب رنگ خیلی بهتری از خود نشان می دهد که این موضوع در شید های عمیق قابل توجه بوده و جلایی همچون طلا در آن ایجاد می نماید. این الیاف می توانند بصورت الیاف بسیار ظریف ( MICRO FIBERS ) تولید گردند. الیاف استیپل کوتاه آنها ( SHORT STAPLE ) ظاهری همچون پنبه در پارچه ایجاد می نماید. الیاف بلند فیلامنتی ( LONG FILAMENT FIBER ) به پارچه تکمیل شده خواصی چون ابریشم می دهد.
این الیاف دارای کاربردهای فراوانی هستند. احساسی شببه به ابریشم ایجاد کرده و پارچه های پرجلوه ای ایجاد می نمایند. در مقایسه با پنبه، نرمتر هستند و بیشتر جاذب الرطوبه می باشند. جذب رطوبت آنها بیشتر از پنبه و ابریشم بوده و از پشم و لینن و رایون کمتر می باشد. این الیاف بیشتر از رایون به پنبه مشابهت داشته و مانند سایر الیاف سلولزی تبادل تعریق خوبی داشته و راحتی در پوشش خوبی ایجاد می نمایند. خواص ارتجاعیت این الیاف خوب و مناسب است. این الیاف به بدی پنبه و لینن چروک نمی شوند و بسیاری از چروک های ایجادی با آویختن لباس در محیط گرم و مرطوب ( مانند حمام پس از یک دوش داغ ) از بین می رود. یک اتوی ملایم در صورت نیاز ظاهر لباس را دوباره به حالت اول برمی گرداند می کند. جمع شدگی کم از خواص پوشاک تولید شده از این الیاف می باشد. این الیاف در حالت مرطوب استحکامی بسیار بیشتر از پنبه داشته و به الیاف سلولزی قوی مشهور هستند. یکی دیگر از خواص این الیاف این است که پتانسیل فیبریله شدن دارند و بصورت رشته های بسیار ظریف (فیبریل) در می آیند. در نتیجه این امر سطح مخصوص افزایش یافته و سطحی به لطافت پوست هلو ایجاد می گردد. این الیاف طبیعی هستند و راحتی استفاده مانند پنبه، آویزش مناسب و خصوصیات رنگپذیری رایون، استحکام الیاف سینتتیکی و زیر دست لوکس و براقیت ابریشم را دارمی باشند. پارچه های تهیه شده از این الیاف، استحکام بی نظیری داشته، آویزش مناسب و ظاهر زیبایی دارند. رنگهای خیلی روشن تا شید های تیره در آنها قابل ایجاد است. چروک نمی شوند و اغلب قابل شستشوی دائم هستند.
الیاف لیوسل را می توان جهت مصارف زیر بکار برد :
1. تولید پارچه های مرغوب جهت پوشاک بانوان و آقایان ( به عنوان مثال تولید انواع پارچه های کلاسیک، پیچ اسکین، پارچه های ابریشم گونه و پارچه های کرپ لطیف ) .
2. تولید پارچه های مرغوب کشباف عاری از پرز ( به عنوان مثال پارچه های دورو، جهت تولید البسه ورزشی )
3. تولید البسه جین
4. تولید جوراب های ظریف زنانه
5. کالای شبیه ابریشم ( مانند کراوات و شال گردن )
6. پارچه های آستری
7. تولید پارچه های درخشنده و جاذب الرطوبه ساتن، مورد استفاده به عنوان روتختی )
8. استفاده در صنعت جهت تولید نخ بافته های مغزی لاستیک، ژئوتکستایل قابل تجزیه توسط عوامل محیط زیست و فیلترها
9. استفاده در صنایع دارو سازی ( برای مثال به عنوان یک ماده جاذب الرطوبه جهت تصفیه خون و دیالیز )
10. تولید فیلترهای اتومبیل، فیلتر سیگار
11. پوشاک بچه،محصولات جراحی و پزشکی
12.کالای خواب و..
در حال حاضر گروه لنزینگ (Lenzing ) ، رهبر بازار الیاف تخصصی ، هم پشتیبانی مالی و هم منسوجات ساخته شده از الیاف را به دبرا اتریش ، سازمانی برای "کودکان پروانه " ارائه داده است. الیاف لیوسل و مودال با نام تجاری Tencel نرم ، صاف و بسیار سازگار با پوست هستند؛ که به نوبه خود، به بهبود کیفیت زندگی "کودکان پروانه ای" کمک می کنند.
در ماه های اخیر، چندین بیمار مبتلا به اختلال پوست اپیدرمولیز بولوسا (EB)، شلوار جین، لباس خواب، لگ های جذب، لحاف و ملحفه تخت ساخته شده از الیاف Tencel را آزمایش کرده اند و از نظر آن ها این الیاف راحت و مناسب پوست می باشند. پوست بیماران EB مثل بال های یک پروانه شکننده است. به همین دلیل الیاف ضخیم، درزهای ضخیم، دکمه‌ها، زیپ ها و الیافی که به سختی عرق را جذب می کنند اغلب منجر به زخم، تاول اضافی و خارش بیشتر می شوند. در مقابل، فیبر Tencel به طور خاص مدیریت رطوبت خوبی دارد و در نتیجه از خواص تنظیم دما در بدن پشتیبانی می‌کند.
استفان دوبوچکی ، مدیر اجرایی گروه لنزینگ گفت: "الیاف لنزینگ" نرمی خاصی دارند و بنابراین پوشیدن این لباس ها برای کودکان پروانه ای خوشایند است. ما مفتخریم که پارچه های ساخته شده از الیاف ما توسط بیماران جوان و مسن مبتلا به EB بسیار مورد استقبال قرار می گیرند و ما قادریم سهم مهمی در ارتقاء کیفیت زندگی آنها داشته باشیم. ما برای تولید محصولات جدید که حتی نرم تر و راحت تر هستند از بازخورد مثبت استفاده می کنیم. به این ترتیب این محصولات تغییر مثبتی را برای کاربران ایجاد می کنند.
خوشحالم که گروه Lenzing توجه خود را به توسعه الیاف تخصصی ویژه که موضوع مهمی برای کودکان پروانه ای می باشد، اختصاص داده است. رینر پدر یک کودک مبتلا به بیماری پروانه ای و مدیر عامل دبرا اتریش گفت: این به خاطر لباس های مطبوع و نرم که از تنظیم دمای طبیعی پوست حمایت می کند و در نتیجه یک احساس خنک و خشک می تواند به طور روزانه به کیفیت بهتر زندگی برای بیماران جوان و مسن کمک کند.
اپیدرمولیز بولوسا (EB) یک بیماری ژنتیکی است که در حال حاضر غیر قابل درمان می باشد. پوست مردم آسیب دیده به ویژه به خاطر فقدان پروتئین های ساختاری، مانند بال های یک پروانه، آسیب پذیر است. این وضعیت منشا نامگذاری “کودکان پروانه” است. الیاف Tencel گروه Lenzing به خاطر نرمی و جذب رطوبت بالای آن از دیگر الیاف متمایز می باشد و بنابراین حس پوشیدن یک لباس راحت را به مصرف کننده ارائه می دهد.
منابع:
https://www.gminsights.com/industry-analysis/lyocell-fiber-market
| بازديد | تاريخ |
| ۲۲۴۶۴ | ۸/۲۴ |
| ۶۰۷۵۳ | ۸/۲۳ |
| ۵۷۷۷۵ | ۸/۲۲ |
| ۵۱۷۳۲ | ۸/۲۱ |
| ۴۷۶۶۶ | ۸/۲۰ |
| ۴۳۵۸۶ | ۸/۱۹ |
| ۳۸۳۰۱ | ۸/۱۸ |
