چله کشی

نخهاي تار باید  با توجه به خصوصيات پارچه هاي كه قرار است بافته شود يعني ( تارهاي تعداد نخ - راپورت رنگي نخ تار- طول نخ تار- خصوصيات كلي پارچه) به شكل مناسب و به صورت موازي و با كشيدگي مناسب و يكسان آماده شود و از طرف ديگر با توجه به دستورالعمل واحد بافندگي آماده سازی میگردد. اين نخ را روي قرقره بزرگي به نام نورد (اسنو) پيچيده ميشود و پشت ماشين بافندگي قرار میدهند. اين نخ به عنوان تار در پارچه استفاده ميگردد.

تولید اسنو نخ تار

نخ تار را روی  يك استوانه (قرقره) بسيار بزرگ به نام اسنو (نورد) ميپيچند. تا نخ تارهاي ، به صورتي كه مورد نظر است در كنار هم قرار گيرد. ضخامت نخ و جنس نخ و رنگ نخ در اين مرحله بايد كاملاً مشخص باشد.

اسنو خالي

اسنو پر شده از نخهاي تار

دستگاهي كه نخ های تار را به صورت موازي و كامل در كنار هم، روي نورد ميپيچند، دستگاه چله پیچ ميگويند.

عمليات چله پیچی به دو روش انجام ميشود. 

1-ماشين چله پيچي مستقيم يا سري : Beam warping – direct warping

2-ماشن چله پيچي بخشي يا مخروطي :Patterns band or drum warping – Sectioned warping,(Indirect warping)

3-ماشین چله پیچی توپی : Ball warping

** توضیحات ارائه شده بیشتر در خصوص ماشین چله پیچی مستقیم و بخشی می باشد.

ماشین چله پیچی مستقیم

در ماشین چله پیچی مستقیم نخهای تار مستقيماً از روي قفسه بوبين بازها ميشود و روي نورد بافندگي پيچيده ميشوند. اين روش بيشتر براي نخهایی به كار ميرود كه به آهار زدن احتياج دارند. اگر نخهاي روي اسنو به آهار زدن احتياج نداشته باشد، ميتوان از روش دوم، چله پيچي بخشي كه دستگاههاي ارزان تر وکم جاگیرتری هستند استفاده شود.

سيستم چله پیچی مستقیم ، فقط يك دستگاه نيست بلكه داراي اجزاي مختلفي است كه در كنار هم قرار ميگيرد و در مجموع  کار چله پیچی را انجام میدهد.  اجزا اين سيستم عبارتند از:

الف- قفسه ماشين :پيچي چله

قفسه يا كريل ( Creel) شبكه فلزي بزرگي است كه محل قرارگيري بوبينهاي نخ تار است. بر روي اين قفسه بوبينهاي نخ قرار ميگيرد. يك نمونه از قفسه را در شكل  زیر رویت می گردد.

تعداد بوبينهايي كه بر روي قفسه قرار ميگيرد به عوامل زير بستگي دارد.

1- تعداد بوبين بر اساس رنگبندي تارِ پارچه و تراكم آن تعيين ميگردد.

2- نخها از روي بوبين راحت و يكنواخت باز ميشوند.

3- باز شدن رِاحت و يكنواخت نخ از روي بوبين  نقش قرار گاه بوبين - راهنماي نخ و نوع پيچش نخ - را  پر رنگ ميسازد.

 قفسه نخ به دو صورت قفسه موازی يا  H يا ( paralel) و يا قفسه  V شكل وجود دارند. در قفسه موازي، مجموعه بوبينها روي قفسه هاي قرار ميگيرد كه رو به روي هم و به صورت موازي قرار دارد. اين در حالي است كه در قفسه وي شكل، دو قفسه نسبت به يكديگر زاويه دارند.

* تعداد نخ در هر رديف تعداد ستونهاي قفسه را مشخص ميكند.

* اغلب قفسه ها  8 رديف افقي دارند.

* ترتيب قرارگيري نخها بر روي درام از بالا به پايين است.

(نخ اول از رديف اول از بالا- نخ اول از رديف دوم از بالا... و نخ اول از رديف هشتم)

معمولاً قفسه موازي جهت بخشي و قفسه  V  شكل براي چله پيچي مستقيم به كار ميرود زيرا ظرفيت بيشتري دارد و از نظر هندسي مناسب چله پيچي مستقيم است.

روي قفسه تجهيزاتي وجود دارند كه عبارتند از: دوکها- راهنماي نخ- ترمز کننده ها- کنترل کننده ها

دوک:

دوکها تجهيزاتي هستند كه روي قفسه قرار دارند و بوبينهاي نخ روي آنها قرار ميگيرند. هنگامي كه نخ تار از روي بوبين باز ميشود، دوکها بوبين را ثابت نگاه ميدارند. در شكل  زیر بوبين (دوکهاي) روي قفسه را مشاهده میشود.

 

نخهاي روي دوک را بايد به اسنو رساند. اين كار را تغذيه نخ ميگويند. تغذيه نخ براي چله را به سه شكل ميتوان تقسيم  بندی كرد :

1- تغذيه ساده (در اين نوع تغذيه در زمان بوبين گذاري، دستگاه متوقف است)

2- تغذيه ماگازين دار يا ذخيره دار (در اين نوع تغذيه زمان توقف دستگاه، به دليل بوبين گذاري صفر است)

3- تغذيه متحرک (زمان توقف دستگاه به دليل بوبين گذاري محدود و جابه جايي هد ماشين يا قفسه بوبين است.)

راهنمای نخ: .

شكل  زیر راهنماي نخ در قفسه چله پيچي را نشان ميدهد. راهنما وظيفه هدايت نخ به قسمت پيچش را به عهده دارد. وظيفه راهنما عبارتند از:

1- مسير عبور نخ و اندازه بالن را معين ميسازند.

2- كنترل اندازه بالن تغييرات كششي را محدود ميكند.

3- از پيچش نخها به هم و تاب خوردن آنها جلوگيري ميكند.

 

بعد از باز شدن نخ از روي بوبين و عبور از راهنماها نخ جهت ايجاد كشيدگي يكنواخت و مساوي از مكانيزم ترمزدهي مناسب عبور ميكند. هنگامي كه به هر دليل كه ماشين متوقف شود كشيدگي نخ را ها ثابت نگهداري  میکند و  اجازه نمیدهد  نخها شل شوند. بر روي اين قفسه تجهيزاتي نصب شده است كه ميزان كشيدگي نخ را تأمين ميكند.

اين تجهيزات از پلاکهايي كه به شكل دكمه يا بشقاب گود كوچک ميباشد تشكيل شده است. اين مكانيزم باعث ميشود كه نخ در فاصله بين قفسه و قسمت پيچش از باز شدن آن بر اثر وزن خودش جلوگيري ميكند و از جمع شدن نخ روي درام يا نورد جلوگيري می کند. شکل زیر انواع پولکی ها را نشان می دهد.

در ماشين های مدرن ميزان كشيدگي مورد نياز به عنوان يك داده به ماشين داده ميشود و با استفاده از تجهيزات ديجيتالي و سنسورهاي حساس كشيدگي نخ ثابت نگهداشته ميشود.

کنترل کننده پارگي نخ:

با توجه به تعداد زياد نخ به كار رفته در اين كار احتمال پارگي نخ وجود دارد. در هنگام نخ پارگي دو نكته حائز اهميت است:

1- ضرورت اعلام نخ پارگي

2- ضرورت توقف سريع دستگاه

چنانچه يكي از سرنخها پاره شود كنترل کننده نخ پایین می افتد و دستگاه سريعاً متوقف ميشود. هنگام نخ پارگي سنسور مربوطه عمل نموده  و سيگنال برقرار ميشود و چراغي كه مربوط به آن چشمه است روشن ميشود تا اپراتور سريع سر نخ پاره شده را پيدا كرده آن را پيوند بزند زمان كل اين عمليات و توقف دستگاه به كمتر از  0/1 ثانيه می رسد. در شكل  زیر يك نمونه از كنترل و اعلام كننده پارگي نخ را مشاهده ميكنيد.

شكل زیر كنترل كننده هاي متفاوتي را كه روي ماشينهاي چله پيچي نصب ميشوند را نشان ميدهد كه عبارتند از:

1- سيستم كنترل كننده كلاسيك كه با افتادن قطعه كنترل كننده، دستور توقف به صورت الكتريكي داده ميشود.

2- سيستم متوقف كننده الكترونيكي

3- سيستم متوقف كننده فتو اپتيك 

4- سيستم متوقف كننده هوشمند

اتوماسيون در قفسه چله پيچي:

در قفسه های  مدرن اتوماسيونهاي متنوعي نصب شده است كه هم باعث بالا رفتن راندمانِ كار و هم بالا رفتن كيفيت چله مي اتوماسيون شود که عبارتند از:

1- استفاده از چاقوي برش اتوماتيك كه در طول قفسه حركت ميكند.

2- استفاده از چيدمان بوبينهاي نخ به صورت اتوماتيك و بدون استفاده از نيروي انساني

3- استفاده از ماگازين هاي كريل قابل دسترسي آسان

4- رديفهاي افقي و عمودي بوبينها به صورت مناسب

5- كنترل كشيدگي يكنواخت به صورت مركزي و كامپيوتري

6- سيستم توقف اتوماتيك سريع در كمتر از 0/1   ثانيه

7- سيستم ضد پيچ و تاب خوردن نخ قفسه

8- سيستم ضد بالون نخ

9- دستگاه تميزكننده سيار دمنده و مكنده

10-سيستم پيدا كردن سريع نخ پارگي و محل آن

11- سيستم گره زن چندتايي

12- سيستم داخلي و خارج از قفسه جهت بوبين رزرو

13- سيستم داف تمام اتوماتيك

ویژگی هایی  كه در يك قفسه بايد وجود داشته باشد عبارتند از:

1- هنگام پارگي يك سر نخ و يا اتمام نخ روي بوبين مربوطه سيستم متوقف كننده بايد سريع عمل كند.

2- در استارت مجدد و شروع به كار ماشين نبايد سرعت حركت ناگهاني ايجاد شود.

3- بعد از شروع به كار مجدد ماشين ازدياد سرعت به آهستگي صورت گيرد.

4- ترمزدهنده هاي تنظيم كننده كشيدگي نخ بايد داراي وزنه هاي يكسان باشند.

5- پولكيهاي به كار رفته در سيستم ترمزدهي مناسب با قطر و نمره نخ انتخاب شوند.

6- محل عبور نخ بايد بدون اصطكاک باشد و از مادهاي ساخته شده باشد كه زبر نباشد.

7- سيستم كنترل پارگي نخ و سيگنالهاي هشداردهنده و چراغهاي آن بايد در بالاترين سطح ممكن فعال باشند و سريع عمل كنند. 

8- ساختمان قفسه بايد طوري طراحي شده باشد كه به راحتي بتوان بوبين را روي آن چيد.

چله پیچی بخشی

پيچيدن نخ، به طور همزمان  بر روي يك اسنو کار سختی است و دستگاههای مربوطه نیز فضای زیادی را اشغال می کنند. در اين نوع  ماشین تعداد كمتري از نخ تارهاياز بوبین های روی قفسه گرفته شده و ابتدا به صورت یک باند روی سیلندر مخروطی شکلی پیچیده می شود. سپس این باندها بر روی نورد بافندگی بازپیچی می گردند.  در اين روش بايد عمل بازپيچي چندين بار انجام شود.

مثلاً اگر كل نخهاي تار 3000  باشد و هر دسته (باند نخ)  500 عدد نخ باشد عمل پيچش بايد به تعداد 6 =3000/5  مرتبه تکرار شود.

چله پیچی بخشی شیب ثابت

چله پیچی بخشی شیب متحرک

ماشین چله پیچی بخشی

در شكل  زیر يك ماشين چله پيچي بخشي را مشاهده ميكنيد. اين ماشين از سه قسمت اصلي تشكيل مي شود.

الف- قفسه

ب- قسمت مياني

ج- قسمت پيچش

روش كار: در اين ماشين روش كار بدين ترتيب است كه نخهاي قرار گرفته در قفسه به صورت بخش بخش و يا باند باند ابتدا بر روی یک درام شیبدار پیچیده می شوند. سپس نخهاي پيچيده شده بر روي درام طي مرحله ديگري به روي اسنوي چله بافندگي انتقال مييابد. به عبارت ديگر در اين روش عمليات در دو مرحله انجام ميگيرد.

1- انتقال نخ از قفسه به درام شيبدار

2- انتقال نخ از درام شيبدار به اسنوي بافندگي

اصولا چله پیچی بخشی برای نخهای تار رنگی و نخهایی که قرار نیست عملیات آهارزنی روی آنها انجام گیرد مورد استفاده واقع می شود.

 قسمتهای مختلف دستگاه چله پیچی بخشي و وظايف آنها:

1- قفسه و تجهيزات آن (راهنما- دوکها- ترمز دهنده ها- گيرنده ها- کنرل کننده ها)

2- شانه متحرک

3- ساپورت

4- شانه ثابت

5- نگهدارنده ساپورت

6- سيلندر مخروطي (درام شيبدار)

7- قسمت انتقال روي نورد

قفسه

قفسه شبكه فلزي است كه بوبينهاي حاوي نخ روي آن چيده ميشود و اين نخها به صورت موازي و تحت كشيدگي مساوي و ثابت روي درام شیبدار ماشین چله پیچی بخشی پيچيده ميشوند. قفسه مورد استفاده در چله پیچی بخشی موازي يا paralel   است.

شانه متحرک يا شانه مقسم:

در چله گرفته شده خصوصاً در چله رنگي طرح دار برای اینکه نخهای تار به هم نريزند و در هم رفتگي ايجاد نشود، نخها را به وسيله اين شانه از هم جدا ميكنند، اين شانه از دندانه های خالي و  پر تشكيل شده است. بدين معني كه دو نوع دندانه به صورت يك در ميان قرار گرفته اند، يك نوع دندانه به صورت سراسري باز و آزاد است و نوع ديگر دندانه از قسمت وسط به طول كوتاهي باز است. قبل از شانه ميله هایی وجود دارند كه به طرف بالا و پايين حركت ميكنند.

شانه مقسم یا متحرک

ابتدا نخ ها از بين اين ميله عبور داده ميشوند و به دو گروه تقسيم ميشوند سپس نخهايي كه از روي ميله ها به شكل مستقيم آمده اند از بين دندانه های  بسته رد  ميشوند، و نخهايي كه مستقيم نيستند از دندانه باز عبور ميكنند. سپس شانه را پايين ميآورند و دو تا ميله را بر ميدارند، وقتي كه نخ از بين  دندانه باز شانه به طرف بالا حركت می کنند نخهایی که از بین دندانه های بسته رد شده اند در جای خودشان باقی می مانند. در اينجا بلند شدن شانه  با پایین آمدن میله ها یک حركت معكوس را به وجود مي آورد.

بندي تقسيم نخها در شانه مقسم داراي دو اهميت زير است.

الف ) حفظ ترتيب نخ ها

ب) راحتي در پيدا كردن جايگاه هر نخ موقع پارگي

ساپورت

به قسمتي گفته مي هاي شود كه نخ تاري را كه به صورت باند پيچيده شده اند را به طرف قسمتشیبدار مخروط ميراند. يعني نوار تشكيل شده از نخها داراي حركت تراورسي آهسته اي به طرف شيب مخروط است كه اين حركت تراورسي توسط ساپورت ايجاد ميشود. روي ساپورت تجهيزات و قسمتهايي مانند شانه متحرک- شانه ثابت (جمع كننده  نخ )  كه معمولاً V  شکل است، مقسم حركت تراورسي- بازوي گيرنده شانه متحرک-بخش تنظيم كننده شانه جمع آوري نخ نسبت به شيب مخروط و خط كش آن و قطعه اي كه ساپورت روي آن ليز ميخورد.

شانه ثابت (شانه جمع کننده نخ)

پهناي اين شانه در ماشين چله پیچی بخشی/مخروطي باز و بسته ميشود و به وسيله يك سيستم تنظيم مي گردد. شانه  V شكل كه قبل از درام قرار دارد پهناي باند و تراكم در سانتيمتر آن را مشخص ميكند.  بعد از آن نخ روي درام پيچيده ميشود. معمولاً شانه ثابت به شكل  V ميباشد.

نگهدارنده ساپورت

وظيفه اين قسمت از ماشين چله پیچی بخشي اين است كه هنگامي كه نخ روي سيلندر به شكل باند پيچيده ميشود تجهيزات ساپورت را به طرف قسمت  شیبدارمخروطي براند. شانه ثابت نخ روي ساپورت قرار دارد و هنگامي كه پيچش باند تمام ميشود به اندازه پهناي باند تراورس انجام ميدهد. براي يافتن پهناي باند تعداد نخهاي موجود در هر باند نخ را به نمره شانه تقسيم ميكنند. درام شیب دار در دستگاه چله يچ بخشي به سيلندري  گفته می شود كه از صفحات مخروطي ك شیب دار که در يك طرف سيلندر قرار گرفته اند تشكيل شده است. باندهاي حاوي نخ تار روي آن پيچيده مي شكل شوند.  در شکل زیر درام شیبدار مشاهده می شود.

مشخصات يك درام عبارتند از:  

1- طول درام حدود   4 تا   5 متر است و داخل آن خالي است.

2- قطر دارم تا  5 متر با محيطي حدود  9 متر 

3- داراي غلتك فشاردهندهاي است كه در زمان پيچش باند چله را به لايه زيرين ميفشارد.

4- سرعت دوراني ثابت و سرعت خطي متغير است

روي درام ميخ يا پرچها هايي وجود دارد كه سر باندهاي نخ را به آن پيوند ميزنند.

قسمت انتقال روی نورد

بعد از اینکه کار پیچش کلیه نخ ها  بر روی درام تمام شد،  اين باندهاي نخ جمع شده بر روی درام،  يكجا  با همان كشيدگي روي نورد چله تار كه پشت درام قرار گرفته است ميپيچند. در شكل  زیر نخها از روي درام شياردار (قرمز رنگ) باز شده و بر روي اسنو پيچيده ميشود. در اين مرحله، همان حالتي كه نخها را روي درام پيچيديم باز ميشود بر روي اسنو منتقل ميگردد. ترتيب رنگي نخها نيز در اين پيچش تغييري نميكند.

برگردان چله روي نورد اصلي (انتقال نخهاي تار از روي درام به نورد اصلي نخ تار)

در هنگام بر گرداندن نخهای تار بر روي نورد اصلي دو حالت ممكن است اتفاق بيافتد. انتخاب هركدام از اين موارد به نوع نخ تارهاي  ارتباط دارد.

1- روش دستگاه بدون روغن زدن به نخ تار

2- روش دستگاه همراه با روغن زدن به نخ تار

روشهاي برگردان نخهاي تار روي نورد

اهداف روغن زدن به نخهاي چله (تار) عبارتند از: 

1-جلوگيري از بار الكتريسيته ساكن  

2-حفظ رطوبت

3-افزايش نرمي و انعطافپذيري نخ

4-چسبندگي و اصطكاک كمتر

5-عبور راحت تر نخ از داخل ميل ميلك- لامل- و شانه دستگاه بافندگي

در شكل  زیر نحوه آغشته شدن نخهاي تار به روغن را مشاهده ميكنيد

تنظيمات دستگاه چله پیچی

هر دستگاه براي انجام صحيح كارها به تنظيمات درست نياز دارد. تنظيمات اين دستگاه به مشخصات نخ تاري كه قرار است از آن چله گرفته شود بستگي دارد. هنگامي كه نخ از روي بوبينهای قفسه باز مي شوند تنظيمات ساپورت و متراژ صورت میگيرد. بعداً که نخها بصورت باند روی درام پیچیده می شوند تنظيم شيب مخروطي صورت ميگيرد. در نهايت وقتي كه نخ از روي درام به نورد بافندگي منتقل ميشود   تنظيمات ديگر انجام ميگيرد.

نكاتي كه بايد هنگام تنظيمات چله پیچی بخشي به آن توجه كرد: 

1-به آموزش هاي سازنده دستگاه كه در كاتالوگ نوشته شده دقت كامل نمائيد. 

2- اگر روي دستگاه در حال توقف نخ وجود دارد تدابير لازم جهت جلوگيري از آسيب به آن عمل آوريد. 

3- هنگام روغنكاري بايد از گريس و روغن هيدروليك مناسب و به اندازه استفاده نمائيد.

4- محيط اطراف دستگاه و خود دستگاه نبايد به روغن آغشته گردد.

آماده سازی نخ تار بر روی دستگاه چله پیچی بخشی

براي قرار دادن نخهاي تار بر روي چله بايد نخها را آماده كرد. آماده سازي نخ تار در دستگاه چله پیچی بخشي  به شرح زير انجام ميگيرد:

1- رديف كردن بوبينهاي حاوي نخ روي قفسه چله پیچی 

2- گذراندن هر سر نخ از تجهيزات كشيدگي نخ، كنترل كننده ها و راهنماها

3- گذراندن نخها از قسمت شانه متحرک و از شانه ثابت

4- تنظيمات ميزان شيب مخروطي دستگاه

5- تنظيم متراژ نخ مورد نياز

6- پيوند زدن باندهاي نخ تار به سيلندر

7- دسته بندي باندهاي تشكيل شده نخها به زوج و فرد (عمل چپ و راست) 

8- جا انداختن سيلندر نورد روي دستگاه 

9- پيچش و انتقال نخ هاي چله شده روي نورد

هنگام چيدن بوبينهاي نخ روي قفسه به نكات زير دقت كنيد:

الف- هيچ نوع نخ يا ته بوبين از پارتي قبلي كه متفاوت ميباشد نبايد روي قفسه باشد.

أ- كنترل تجهيزات قفسه شامل دوکها- ترمز دهنده ها- تجهيزات كشيدگي- تجهيزات الكترونيكي كنترل  نخ صورت گيرد.

ب- نحوه چيدمان نخ در قفسه موازي

ج- هنگام باز شدن نخ از روي قفسه نبايد هيچ اصطكاكي وجود داشته باشد.

د- اگر از يك نوع بوبين مقرر شده چند چله گرفته شود بايستي بوبين هاي رزرو نيز نصب شود.

ذ-همه نخ ها با يك كشيدگي ثابت و يكسان كشيده شوند.

ر- طول باندها بايد مساوي باشند.

محاسبات چله پیچی بخشی

قبل از انجام كارهاي مربوطه ابتدا بايد اطلاعات زير را به دست آورد. اين اطلاعات از روي جداول و يا نمونه های قبلي و يا ابتكارات جديد به دست ميآيد. اين محاسبات با استفاده از اطلاعات زير بايد صورت گيرد. 

1- تعداد باندهايي كه بايستي روي درام پيچيده شوند. 

2- عرض هر باند. 

3- تعداد نخي كه از يك دندانه شانه ثابت عبور ميكند. 

4- تعداد راپورت موجود در قفسه 

5- به كار بردن فرمولها 

ابتدا عوامل مهم درباره اين محاسبات را مشخص ميكنيم.

الف- تعداد راپورت موجود در قفسه:

تعداد راپورت موجود در قفسه= تعداد بوبينهاي موجود درقفس هاي ÷ تعداد نخ  های موجود در يك راپورت

ب- تعداد بوبين موجود در قفسه:

تعداد سر نخ راپورت × تكرار راپورت در يك باند = تعداد بوبين موجود در قفسه

ج- تعداد باند:

تعداد باند = تعداد كل نخ تار ÷ تعداد بوبين موجود در قفسه

تبصره: اگر عدد حاصل اعشاري باشد آن به طرف رقم بالاتر گرد كنيد. مثلاً  3/4 را به چهار و عدد 8/7  را   9 در نظر بگيريد.

د- عرض باند:

به عرضي كه نخ هاي بوبينهاي موجود در قفسه كه با شانه متحرک پوشيده شده اند و بر حسب سانتیمتر بیان می شوند عرض باند ميگويند.

عرض باند= (عرض چله روي نورد ÷تعداد نخ باند) × تعداد كل سر نخ تار

ذ-عرض باند:

عرض باند = تعداد سر نخ باند ÷ نمره شانه

تعداد نخي كه از يك دندانه شانه ثابت ميگذرد = تعداد سر نخ باند ÷ (تعداد دندانه شانه در يك سانتيمتر× عرض باند)

مثال: اطلاعات زير مربوط به يك چله نخ تار است.

تعداد كل سر نخ تار:  6،000سرنخ 

عرض نخ تار روي نورد 150سانتيمتر

هاي تعداد بوبين موجود در قفسه:  400عدد

شانه ثابت نمره ( 100Nتعداد دندانه در  10سانتيمتر)

با توجه به اطلاعات فوق تعداد باند و عرض باند و تعداد نخي كه از يك دندانه شانه ثابت عبور ميكند را پيدا كنيد.

تعداد راپورت موجود در قفسه   16 = 24 ÷ 400

تعداد بوبين موجود در قفسه  384  = 24 ×16

تعداد باند  16= 384÷ 6000

عرض باند   9/6  = (150×384)  ÷6000   سانتیمتر

تعداد سر نخ كه از يك دندانه شانه ثابت ميگذرد  4=384÷(10×9/6)

تنظيم متراژ و ساپورت

در هر یک از دستگاههای چله پیچی  وسيله  ای براي متراژ وجود دارد. به كمك اين وسيله مقدار طولي نخ پيچيده شده مشخص ميگردد. در شكل  زیر نمونه اي از اين دستگاه را مشاهده ميكنيد.

متراژ طول باندي كه قرار است پيچيده شود يا به صورتي دستي به شمارنده وارد ميگردد و يا به صورت ديجيتالي طول متراژ به عنوان يك ديتا به دستگاه داده ميشود كه پس از رسيدن به طول مورد نظر، دستگاه متوقف ميگردد. با تنظيم ساپورت و با توجه به ضخامت چله مقدار تراورس روي درام مشخص مي شود.

تنظیم نخهای دسته بندی شده به فرد و زوج (عمل چپ و راست):

نخها را به دو گروه زوج و فرد تقسيم كرده و هر دسته را با نخ و به طور جداگانه  میبندد. سپس هر دسته را در محل خاصی قرار ميدهند. شكل  زیر نحوه اين عمل را نشان ميدهد.

انجام عمل چپ و راست


 

هدف از دسته بندي نخ ها این است  كه راپورت رنگ درچله های رنگي حفظ شود و ضمناً سر نخها با هم قاطی نشوند و  در صورت پارگی یک سر نخ بتوانبه  راحتي سر نخ آن را پيدا کرد. هنگامي كه اولين دهانه تار باز ميشود، اين دهانه تار روي نورد كشيده ميشود و از بين آن نخ پيوند دسته بندي عبور داده شده و پيوند ميخورد. سپس دهانه دوم نيز باز شده و ايضاً اين عمل تكرار ميشود بدين ترتيب عمل دسته بندی به اتمام می رسد.. نخ را ابتدا بر روي يك درام شيبدار ميپيچند. در شكل  زیر يك درام با قابليت تنظيم شيب را مشاهده ميكنيد.

چله ای که در چله پیچی بخشی تولید می شود بعد از رسیدن به قطر خاصی روی درام پیچیده می شود این قطر با تنظیم باله های درام صورت می پذیرد.. اين قطر با تنظيم باله درام صورتهاي ميگيرد.
اين شيبزاويه شيب مخروط نيز با توجه به نمره نخ چله و جنس آن مشخص مي شود. معمولاً این شیب بین  6 تا   28 درجه است.

پيوند نخ روي درام:

نخ ها را بر روي درام محكم ميكنيم تا در اثر چرخش درام، نخها روي درام بپيچد و سر نخورد. در شكل   زیر اين عمل را مشاهده ميكنيد.

نخها بعد از عبور از شانه ثابت گره زده شده و به ميخها يا چنگال هايي كه روي سطح درام هستند پيوند زده ميشوند.

پيچيدن باندهای تشکيل شده روی درام :

هنگام پيچيدن باندهاي نخ روي درام بايد داراي كشيدگي يكسان باشند و شل و سفت نباشند. عمل پيچش نخها روي درام در صورتي انجام مي شود كه نخ ها با سرعت مشخص حركت تراورس جانبي به  طرف سطح دارشيب را انجام داده باشند.

هنگامي كه عمل پيچش اولين باند به اتمام رسيد شانه را تا نقطه شروع پيچش دومين باند  ميكشند سپس عمل دسته بندي را انجام ميدهند و باند را روي درام پيوند ميزنند. اين عمليات براي هر باند تكرار ميشود تا عمليات به اتمام برسد.

تنظیمات انتقال نخ به اسنو

بعد از اين كه پيچش كليه باندهاي نخ روي درام شيب  دار به اتمام رسيد، اسنوي بافندگي در محل خاص خودش قرار ميگيرد. سپس سر نخها از روي درام كشيده شده و به شكل باندهاي نازک گره زده ميشوند.روي اسنوي بافندگي سوراخهايي وجود دارد، سر اين باندهاي نازک را در سوراخها روي اسنو پيوند مي زنند. سپس نخهاي روي درام تحت كشيدگي ثابت و مساوي روي اسنوي بافندگي پيچيده ميشوند.

انتقال نخ های موجود روی درام به روی اسنوی بافندگی:

هنگامي كه نخ چله از روي درام به روي اسنوي بافندگي پيچيده ميشود، قطر داخلي سيلندر اسنو به علت پيچش نخ زياد ميشود. از طرف ديگر چون براي پيچيدن نخها تحت يك كشيدگي ثابت بايستي سرعت محيط اسنوي بافندگي ثابت بماند. نخها با حركت چرخشي اسنوي بافندگي كشيده ميشوند وپيچيده ميشوند.




چله پیچی مستقیم

در چله پیچی مستقیم روش كار بدين صورت است كه مطابق ظرفيت و متناسب با كل سر نخ در چله ها بافندگي بوبين در قسمت قفسه قرار ميگيرد و نخ از روي بوبينها پس از عبور از قسمتهای مختلف ماشين روي يك نورد استوانه ای پيچيده ميشوند. به اين چله اصطلاحاً Back Beam ميگويند. با توجه به اين كه تراكم نخهاي تار درروي چله Back Beam كامل نميشود به همين علت تعدادي از اين Back Beam  متناسب با كل سر نخها در چله بافندگي در قسمت ماشين آهار يا ماشين چله بر گردان قرار داده ميشود. كه در اين شرايط نخ از روي چله  Back Beam باز شده و نهايتاً روي چله بافندگي و با تراكم نخ تار مورد نياز پيچيده ميشود. هايي براي نخ معمولاً كه نياز به آهار پيچيچلهزني دارند از مستقيم استفاده ميشود. پيچچلهدر مستقيم درام مخروطي شكل وجود ندارد و نخها به صورت باند در آيند.نمي
مطابق شكل  23قفسهاي كه در چلهپيچ مستقيم به كار ميرود و بسيار بزرگتر و با ظرفيت بيشتر از قفسه چلهپيچي بخشي است و عموماً به شكل  Vميباشد.
 

ماشینهای چله پیچی مستقیم معمولا دو گونه اند:

1- ماشينهاي با سرعت كم در آن از نخهايي با بوبينهاي فلانژدار استفاده ميشود.

2- ماشينهاي با سرعت زياد كه در آن از نخهايي با بوبينهاي مخروطي و استوانهاي و با سرعت - 800
 400 متر در دقيقه استفاده ميشود .

مشخصات كمي چله عبارتند از:

1- تراكم چله 

2- عرض چله 

3-متراژ چله 

مشخصات كيفي چله عبارتند از: 

1- چگالي يكسان در تمام نقاط چله 

2- گرد بودن (سيلندري بودن) چله

اجزاي ماشين پيچيچله مستقيم عبارتند از:

1- قفسه (Creel )

2- دوک

3- تنظيم كشيدگي و راهنما و كنترل كنندهها (Tension controller ) 

4- شانه تنظيم عرض

5- غلتك متراژ

6- قسمت پیچش (Head Stock)


قفسه

محل قرارگيري بوبينهاي نخ ميباشد و در ماشين چله پیچی مستقيم قفسه به شكل  V ميباشد و به ازاي  هر سر نخ تار دو بوبين روي قفسه  v شكل قرار ميدهند كه يكي در حال كار و ديگري  به عنوان رزرو مي باشد. بوبين در كار در قسمت بيروني دو بخش به هم چسبيده  V شكل قرار ميگيرند و بوبين ذخيره در قسمت دروني دو بخش به هم چسبيده  Vشكل قرار دارد.در هنگام اتمام بوبينهاي در حال كار كلاچ قفسه را فشار داده بوبين ذخيره را جايگزين بوبين در هاي حال كار ميكند. اين قفسهها در هر طرف داراي رديف عموديهاي ميباشند. طول نخ روي بوبينها معمولاً به قدري است كه بتوان از يك بوبين چند چله آور به دست د.

مهمترين ويژگي قفسه  Vشكل روي ماشين چلهپيچي مستقيم عبارتند از:

الف- توقفات آنها نسبتاً كم است.

ب- داراي ته بوبين هستند.

ت- فضاي كمتري اشغال ميكنند.

ج- كشيدگي كمتري به نخ تار واردهاي ميشود.

دوکها

مهمترين قسمت قفسه، دوکهايي هستند كه بوبين حاوي هاي نخ روي آنها قرار ميگيرند و هنگامي كه نخ از روي بوبين باز ميشود بوبين نخ را ثابت نگاه ميدارد.

کنترل کننده پارگي نخ

براي هر نخ تار يك سنسور وجود دارد كه اين سنسورها به صورت سري به هم متصل شده و با پاره اند شدن يكي از سر نخها سنسور مورد نظر عمل كرده و در نتيجه مدار وصل شده و ماشين متوقف ميشود و به ازاي هر سر نخ يك چراغ وجود دارد كه با پارگي نخ چراغ روشن ميشود. اپراتور به راحتي ميتواند پارگی نخ را تشخيص داده و رفع نمايد.

شانه ماشين چله پیچی مستقيم: (شانه زیگزاگ)

شكل  زیر يك شانه زيگزاگي را نشان ميدهد. اين شانه جهت مجزا و تفكيك نمودن نخ تار و تنظيم تراكم تار بر روي ماشين چله پيچي نصب ميگردد. اين شانه از تعدادي ميله كه به طور مجزا و خطي در يك پايه قرار ميگيرد كه از جنس فولاد سخت و آبكاري شده اند تشکیل شده است. معمولاً شانه حالت زيگزاگي دارد و به صورت لولايي بوده و با كم و زياد كردن زاويه بين آنها ميتوان تراكم نخها را تغيير داد.  اين شانه ها روي پايه متحركي قرار گرفته اند  تا بتوانند نخها  را در عرض چله به طور يكنواخت قرار دهند. درچله پیچی مستقيم طول شانه مفيد برابر عرض پارچه ميباشد، در حالي كه در  چله پیچی بخشي طول هر شانه به اندازه عرض هر باند چله ميباشد.

خدمات شانه عبارتند از:

الف- توزيع برابر نخها در عرض چله 

ب- راهنماي محل پيچش نخ  ها روي بيم (Beam ) 

ج- حفظ توازي نخ ها (شانه ها به صورت زيگزاگ روي ميز قرار گرفته اند عرض هر تكه شانه  5 سانتيمتر
ميباشد بدين منظور كه فاصله شانه تا غلتك زياد نباشد در نتيجه موقع توقف نخها آزادي عمل جهت در
هم پيچيدن و ايجاد پاملخي شدن ندارند).

د- شانه دو حركت دارد حركت افقي و حركت عمودي، حركت عمودي عمر شانه را افزايش و سايش نخ با میله های شانه را كاهش ميدهد و حركت افقي پيچش يكنواخت نخ روي Beam را  تغيير میدهد. همان طور كه در شكل  زیر ميبينيد بر روي اين قسمت و قبل از پيچش نخ هاي تار روي نورد، توسط جريان هوا گرد و غبار و پرز گرفته ميشود.

گرفتن پرزها و گرد و غبار به كمك هوا
 

کنترل متراژ

با توجه به دستور سالن بافندگي در خصوص طول چله اي كه قرار است گرفته شود متراژ چله تعيين مي گردد، در غير اين صورت باعث ايجاد ضايعات ميگردد. نخ از بين سه غلتك عبور ميكند كه غلتك وسطي به دور سنج متصل ميباشد. بر اساس محيط غلتك و تعداد دوري كه ميزند، ميزان متراژ نخ بر حسب متر روي كنتور متراژ نمايان ميگردد.  در ماشينهای مدرن متراژ به صورت ديجيتالي، با محاسبه طول چله اي كه از مقابل سنسورهاي كننده كنترل عبور كرده است دستور توقف و برش نخ باند را به کاتر/  Cutter ميدهد.

قسمت پیچش:

به قسمتي گفته ميشود كه نخ را هاييهایی را  كه از روي قفسه مي آيند تحت كشيدگي يكسان و به موازات يكديگر روي نورد در حال گردش ميپيچيد. نخهايي كه از شانه عبور ميكنند از روي سيلندر انتقال رد شده به شكل دسته هاي كوچك گره زده شده و روي نورد پيوند زده ميشوند. در شكل   زیر قسمت انتقال را مشاهده ميكنيد.

قسمت انتقال نخ هاي تار
 

نخ روي نورد چله با تراكم يكسان و يكنواخت پيچيده ميشود تا دانسيته چله از ابتدا تا انتهاي پيچش يكسان باشد. اين عمل به دو طريق تامين ميشود. 

1- سرعت خطي پيچش ثابت است.

2- پيچش چله از طريق تماس  بیم /Beam با درام پيچش (تماسي) تامين ميشود (اين سيستم براي پيچش نخهاي ريسيده شده مناسب است).

3- دوران سيستم چله كه با افزايش قطر چله سرعت دوراني چله كاهش مييابد (اين سيستم براي پيچش فيلامنتها مناسب است).

براي داشتن پيچش يكسان دايره اي، وجود يك غلتك فشاردهنده روي چله لازم است. هر چه چله قطورتر ميشود فشار غلتك فشاردهنده نيز بايد بيشتر شود.

زماني كه  Beam چله متوقف ميشود غلتك فشاردهنده از آن جدا ميشود. براي توقف سريع درام پيچش وجود ترمزهاي بسيار قوي ضروري است. ترمز درام پيش از اجزا بسيار مهم دستگاه چله پيچي است. توقف سريع به وسيله ترمزهاي هيدروليكي قدرتمند صورت ميگيرد.

براي توليد چله اي با سطح صاف و چگالي يكسان بايد موارد زير رعايت شود:

1- توزيع يكنواخت نخ در عرض چله

2- كشش يكنواخت نخها (اين كار توسط سيستم كشش در قفسه صورت ميگيرد) 

3- فشردن نخها به سيلندر چله به طوري كه نخها در كنار يكديگر تشكيل يك لايه منسجم و يكپارچه  بدهند (اين كار توسط غلتك فشاردهنده صورت ميگيرد).

4- با افزايش قطر نخ پيچيده شده روي نورد سرعت سطحي پيچش افزايش مييابد لذا جهت كم كردن سرعت بين موتور و نورد يك گيربكس ميگذارند كه سرعت را تنظيم كند .

آماده سازی چله در دستگاه چله پیچ مستقیم

محاسبات چله مستقيم:

عملیات چله پیچی مستقيم با توجه به خصوصيات نخ مورد استفاده در چله مانند نمره نخ، رنگ و راپورت رنگ، طول چله، ماده خام نخ، تيپ نورد به كار رفته (نوع دستگاه بافندگي) صورت ميگيرد محاسبات در چله پیچی مستقيم به دو شكل صورت ميگيرد:

الف- محاسبات مربوط به چله نخ تك رنگ

ب- محاسبات مربوط به تعداد راپورت نخ رنگي

الف- محاسبات چله نخ تک رنگ:

اين محاسبات با توجه به تعداد نورد مورد استفاده، تعداد بوبين مورد استفاده  در قفسه و با استفاده از دو فرمول زير  صورت ميگيرد.

تعداد نورد مورد استفاده = تعداد کل نخهای تار÷ ظرفیت قفسه

تبصره: اگر نتيجه اعشاري شد آن را به بالا گرد كنيد.

تعداد بوبين چيده شده در قفسه = تعداد كل نخهای تار ÷ تعداد كل نورد

مثال: اگر تعداد سر نخ تار = هاي  6،000 سر نخ باشد. مشخصات چله تك رنگ و ظرفيت قفسه  850 بوبين باشد. تعداد نورد و تعداد بوبين مورد استفاده را حساب كنيد؟

** تعداد نورد مورد استفاده 7.058 = 850÷6000 ولي چون تعداد نوار بايد رند باشد عدد  بزرگتر  یعنی 8 را در نظر ميگيريم.

**تعداد بوبين چيده شده در قفسه   750= 8÷6000    كه هر قفسه با اين  850 ظرفيت دارد ولي ما مجبوريم از 750   تار آن را استفاده كنيم.

ب- مربوط به چله محاسبات ای که دارای راپورت رنگي باشد:

اين محاسبات بستگي به تعداد بوبين چيده شده در قفسه و تعداد راپورت رنگي دارد. نكته مهم اين است كه تعداد بوبين بايد مضربي از تعداد راپورت رنگي طرح نيز باشد.

**مثال: اگر در يك چله تعداد كل سر نخ تار  3،000 سر نخ و ظرفيت قفسه: 600  بوبين و راپورت رنگبندي تار 40  سر نخ مشكي- 20 سر نخ قرمز-  40  سر نخ مشكي-  20 سر نخ آبي باشد; تعداد نورد مورد استفاده و تعداد بوبين چيده شده را محاسبه كنيد. رديف رنگي روي نورد به چه صورت خواهد بود.

در اين حالت بايد دو مطلب را با هم در نظر بگيريم. اول آنكه تعداد كل نخها را بايد به چند Back Beam تقسيم كنيم  دوم آنكه هر سر نخ رنگي را بايد به طور مساوي بين  Back Beam ها تقسيم كرد.

حل: راپورت رنگي از جمع همه سر نخهاي رنگي در يك راپورت تكرار به دست ميآيد. بنابراين خواهيم داشت. تعداد سر نخ راپورت رنگي 120= 40 20 40 20

 -تعداد بوبين چيده شده روي قفسه  600 =5÷ 3000
 

- تعداد نورد مورد استفاده  5= 600÷ 3000
 

- تعداد تكرار راپورت قفسه = تعداد سر نخ موجود در قفسه ÷ تعداد سرنخ رنگي 5= 120÷ 600
 

مشخصات مکانیکی که در انتخاب چله پیچی اهمیت دارند عبارتند از:

عرض چله گیری مفید    

حداکثر قطر بیم چله    

طول یال شیب    

زاویه شیب    

حداکثر سرعت چله گیری

حداکثر سرعت برگردان

عرض باند   

قطر بمبو

دانلود فیلم کارکرد چله پیچی مستقیم 

Direct warping machine   :  https://www.aparat.com/v/PXavJ

دانلود فیلم کارکرد چله پیچی بخشی

 Sectional warping machine    :    https://www.aparat.com/v/Pl4Tu

منابع:

 Z. J. GROSICKI Watson's Textile Design and colour 2004 Abington Cambridge CB1 6AH England

The textile institute Textile design , principle 2010 A.Briggs –Goode and K. Townsend

Austian textile committee 2008 – 2014 Winding , twisting , warping tretment 3 files

Austian Austian textile committee 2008 – 2014 Winding , twisting , warping tretment 3 files

https://www.slideshare.net