شکل ۱ دسته‌بندی کلی نانوکامپوزیت‌ها

اخبار و مطالب روز نساجی: نوآوری در منسوجات

طبقه‌بندی، خواص و کاربرد نانوکامپوزیت‌های پلیمری

Classification, Properties and Applications of Polymer Nanocomposites

1- نانوکامپوزیت چیست؟

نانوکامپوزیت‌های پلیمری  Polymer nanocomposites (PNCs) دسته جدیدی از مواد هیبریدی Hybrid materials تقویت‌شده هستند که از پراکندگی ذرات رس در مقیاس نانو در سراسر یک ماتریس پلیمری تشکیل می‌شوند. نانوکامپوزیت‌های پلیمری در واقع همان نانوذرات به شکل میله‌، کره‌ یا ورقه‌هایی در ماتریس پلیمری هستند که در دانشگاه و صنعت، توجه افراد زیادی را به خود جلب کرده‌اند.

نانوکامپوزیت‌ها از یک ماتریس پلیمری آلی که با ذرات معدنی تقویت می‌شوند تشکیل شده که حداقل یکی از ابعاد آن نانوکامپوزیت در مقیاس نانو است. نانوذرات تقویت‌کننده می‌توانند به شکل کره (فلزی یا سرامیکی)، فیبریلار Fibrillar (CNT) و یا لایه‌ای باشند. در واقع نانوکامپوزیت‌های پلیمری ترکیبی از ماتریس و نانومواد هستند. نانوکامپوزیت‌ها اگرچه می‌تواند شامل محیط‌های متخلخل، کلوئیدها، ژل‌ها و کوپلیمرها باشد، اما عمدتاً به‌صورت ترکیب جامد با فازهایی در بعد نانو بوده که به دلیل تفاوت‌های شیمیایی و ساختاری نیز دارای خواص متفاوتی هستند. برخی از نانوکامپوزیت‌هایی که در طبیعت وجود دارند شامل ساختار پوسته صدف آبالونAbalone ، دندان و استخوان است.

فناوری نانوکامپوزیت‌ها شامل کاربرد مقدار بسیار کمی از نانو پرکننده‌ها در ماتریس پلیمری است. افزودن نانو پرکننده‌ها می‌تواند به‌شدت بر خواص ماکروسکوپی نانوکامپوزیت پلیمری تأثیر بگذارد. خواص نانوکامپوزیت‌ها نسبت به کامپوزیت‌های معمولی کاملاً برتر است؛ زیرا مواد آلی - معدنی در مقیاس نانو در سطح تقریباً مولکولی با یکدیگر مخلوط می‌شوند.

نانوکامپوزیت‌ها در مقایسه با کامپوزیت‌های معمولی دارای مزایایی هستند که عبارت‌اند از:
•  بهبود خواص مکانیکی (به‌عنوان‌مثال استحکام، مدول و پایداری ابعادی)
•  کاهش نفوذپذیری در برابر گازها، آب و هیدروکربن‌ها
•  بهبود پایداری حرارتی و دمای اعوجاج حرارتی   Heat distortion temperature (HDT)
•  کاهش ضریب انبساط حرارتی
•  افزایش خاصیت مقاومت در برابر آتش
•  کاهش انتشار دود
•  بهبود مقاومت شیمیایی
•  بهبود ظاهر سطح
•  افزایش هدایت الکتریکی
•  وضوح نوری بالا

نانوکامپوزیت‌ها در صنایع مختلفی مانند خودروسازی، هوافضا، صنایع دفاع و زیست‌پزشکی دارای کاربردهای امیدوارکننده‌ای هستند. این مواد قابلیت طراحی متنوعی را فراهم می‌کنند که تولید چنین موادی با کامپوزیت‌های معمولی غیرممکن است. منظور از وجود قابلیت طراحی متنوع در نانوکامپوزیت‌ها، استفاده از تقویت‌کننده‌ها متفاوت در ماتریس‌ها پلیمری متفاوت است. به دلیل وجود خواص سبکی در وزن و چند کاربردی‌بودن نانوکامپوزیت‌ها، منسوجات می‌توانند به‌عنوان تقویت‌کننده در این حوزه کاربرد ویژه‌ای داشته باشند. با قرارگیری منسوجات هوشمند در ماتریس پلیمری، می‌توان نانو کامپوزیتی تولید کرد که در حسگرها، محرک‌ها، حسگرهای زیستی، تنظیم‌کننده‌های حرارت، ذخیره‌ساز انرژی و غیره کاربرد دارند. باتوجه‌به کاربرد ویژه نانوکامپوزیت‌ها در صنایع مختلف، می‌توان گفت که همچنان کاربردهای بالقوه مختلفی وجود دارد که در آن نانوکامپوزیت‌ها می‌توانند مورداستفاده قرار گیرند.

2- طبقه‌بندی نانوکامپوزیت‌ها

کامپوزیت‌ها را می‌توان به‌عنوان مجموعه‌ای از دوفاز تعریف کرد که برای به‌دست‌آوردن ویژگی‌های موردنظر، این دوفاز با یکدیگر ترکیب می‌شوند و برای کاربردهای خاص استفاده می‌شوند. نانوکامپوزیت‌ها زیر گروهی از کامپوزیت‌ها هستند که حداقل یکی از اجزای آن‌ها در مقیاس نانو است. نانوکامپوزیت‌ها با ترکیب تقویت‌کننده و ماتریس پلیمری (با طراحی‌های مختلف) به دلیل استفاده از غلظت بسیار کم پرکننده‌ها (تقویت‌کننده‌ها)، وجود سطح مخصوص بالا در ماده تقویت‌کننده و نسبت ابعاد بالا، توسعه یافته‌اند.

نانوکامپوزیت‌ها را می‌توان از نظر نوع ماتریس در سه گروه طبقه‌بندی کرد که عبارت‌اند از:
1)  نانوکامپوزیت‌های ماتریس سرامیکی
2)  نانوکامپوزیت‌های ماتریس فلزی
3)  نانوکامپوزیت‌های ماتریس پلیمری

به دلیل وجود انعطاف‌پذیری و سازگاری ماتریس پلیمری با منسوجات، نانوکامپوزیت‌ها با ماتریس پلیمری اغلب برای استفاده در نانوکامپوزیت‌هایی که تقویت‌کننده آن‌ها منسوجات هوشمند هستند، کاربرد دارد.
شکل 1 شماتیکی از طبقه‌بندی کلی نانوکامپوزیت‌ها را نشان می‌دهد. در این شکل، نانوکامپوزیت‌های پلیمری به دلیل تولید آسان، وزن سبک، ماهیت انعطاف‌پذیر، استحکام بالا و مقامت در برابر اسید، خوردگی و آتش به وضعیت فوق‌العاده‌ای در کاربردهای صنعتی رسیده‌اند. ماتریس‌های پلیمری را می‌توان به‌طورکلی بر اساس نوع پاسخ آن‌ها به گرما به دو گروه تقسیم کرد که شامل پلیمرهای ترموست و پلیمرهای ترموپلاستیک هستند که در ادامه به طور مفصل موردبحث قرار می‌گیرند.

نانوکامپوزیت‌ها را می‌توان باتوجه‌به قدرت برهم‌کنش‌های سطحی بین ماتریس پلیمری و سیلیکات لایه‌ای به سه دسته تقسیم کرد که عبارت‌اند از:

1) نانوکامپوزیت‌های درونی درهم شده
2)  نانوکامپوزیت‌های لخته شده
3)  نانوکامپوزیت‌های لایه‌برداری شده

الف) نانوکامپوزیت‌های درونی درهم شده

در این دسته از نانوکامپوزیت‌ها، ماتریس پلیمری در ساختار سیلیکات لایه‌ای به‌صورت کریستالوگرافی منظم وارد می‌شود تا فاصله بین پلاکت‌ها متورم شود. به‌طورکلی، این نانوکامپوزیت‌ها توسط چندلایه مولکولی پلیمری بین لایه‌ای تولید می‌شوند و خواص آن‌ها بسیار شبیه به سرامیک‌ها است.

ب) نانوکامپوزیت‌های لخته شده

این نانوکامپوزیت‌ها شباهت زیادی به نانوکامپوزیت‌های درونی درهم شده دارند. گاهی اوقات، در این دسته از کامپوزیت‌ها، لایه‌های سیلیکات به دلیل بر همکنش لبه - لبه هیدروکسیلهHydroxylated edge–edge ، لایه‌های سیلیکات لخته می‌شوند.

پ) نانوکامپوزیت‌های لایه‌برداری شده

در نانوکامپوزیت‌های لایه‌برداری شده، بسته به میزان بارگذاری رس، لایه‌های رسی مجزا در یک ماتریس پلیمری پیوسته از یکدیگر جدا می‌شوند. میزان رس این دسته از نانوکامپوزیت‌ها بسیار کمتر از نانوکامپوزیت‌های درونی درهم شده است.

نانوذرات فلزی، اکسیدهای فلزی و اکسیدهای غیرفلزی در نانوکامپوزیت‌ها به‌عنوان اجزای تقویت‌کننده استفاده می‌شوند. این دسته از نانوکامپوزیت‌ها ویژگی‌های مکانیکی، حرارتی و الکتریکی منحصربه‌فردی از خود نشان می‌دهند. کاربرد نانوذرات فلزی در نانوکامپوزیت‌ها باعث ایجاد کاربردهایی مانند کاربردهای کاتالیزوری و زیست‌پزشکی می‌شود. استفاده از نانوذرات اکسید فلزی در نانوکامپوزیت‌ها سبب می‌شود تا استحکام مکانیکی، هدایت الکتریکی و حرارتی، اثر ضدباکتریایی، محافظت در برابر اشعه ماورای‌بنفش و خاصیت خودتمیزشوندگی در نانوکامپوزیت‌ها تقویت شود. در میان ذرات اکسید فلزی، TiO2 و SiO2 معمولاً در نانوکامپوزیت‌ها به‌عنوان جز تقویت‌کننده، مورداستفاده قرار می‌گیرند.

نانوکامپوزیت‌های تقویت شده با نانورس از نظر خواص ویژه از جمله مقاومت حرارتی، بازدارندگی شعله، سفتی و استحکام به طور گسترده موردمطالعه قرار گرفته‌اند. نانوکامپوزیت‌های مبتنی بر نانوسیم در کاربردهای ذخیره و برداشت انرژی اغلب کاربرد پیدا کرده‌اند.

3- ویژگی‌های نانوکامپوزیت‌ها

بررسی مورفولوژی نانوکامپوزیت‌ها در مقیاس ماکروسکوپی و بافت سطح نانوکامپوزیت‌ها عمدتاً با میکروسکوپ الکترونی روبشی  Scanning electron microscopy (SEM) ، میکروسکوپ الکترونی عبوری Transmission electron microscopy (TEM)، پراش پرتو ایکس با زاویه گسترده  Wide angle X-ray diffraction (WAXD) و پراکندگی پرتو ایکس با زاویه کوچک  Small angle X-ray scattering (SAXS)بررسی می‌شود. کارکردن با میکروسکوپ الکترونی روبشی بسیار ساده است و بیشترین استفاده را برای تجزیه‌وتحلیل مورفولوژی سطح نانوکامپوزیت‌ها دارد. میکروسکوپ الکترونی عبوری توسط بسیاری از محققین به‌عنوان ابزاری ضروری برای تحلیل کیفی، تحلیل نقص ساختاری و مطالعه توزیع فضایی استفاده می‌شود، اما زمان‌بر بوده و اطلاعات کمی را ارائه نمی‌دهد. پراش پرتو ایکس با زاویه گسترده نیز برای مطالعه ساختار با نظارت بر موقعیت، شکل و شدت بازتاب‌ها رخ‌داده، استفاده می‌شود. پراش پرتو ایکس با زاویه گسترده اطلاعات زیادی در مورد توزیع فضایی یا هر گونه نقص ساختاری در نانوکامپوزیت‌ها ارائه نمی‌دهد.

آزمون کالریمتری اسکن تفاضلیDifferential scanning calorimetry (DSC) برای تجزیه‌وتحلیل رفتار حرارتی نانوکامپوزیت‌ها استفاده می‌شود. ساختار مولکولی نانوکامپوزیت را می‌توان با تکنیک‌های مختلفی مانند رزونانس مغناطیسی هسته‌ای  Nuclear magnetic resonance ، تبدیل فوریه فروسرخ Fourier transform infrared ، پراکندگی پرتو ایکس با زاویه کوچک و انکسار دوگانه نوریOptical birefringence  مشخص کرد. طیف‌سنجی فوتوالکترون پرتو ایکس و تکنیک‌های اندازه‌گیری زاویه تماس آب می‌تواند برای تجزیه‌وتحلیل خواص شیمیایی استفاده شود.

4- خواص نانوکامپوزیت‌ها

خواص نانوکامپوزیت به ترکیب خاک رس و پلیمر، ویژگی‌های نانو پرکننده و پلیمر و همچنین ساختار کامپوزیت تولید شده بستگی دارد. نانوکامپوزیت‌ها در مقایسه با کامپوزیت‌های قدیمی، تفاوت‌های قابل‌توجهی در خواص حرارتی، مکانیکی، مانع و الکتریکی از خود نشان می‌دهند. ساختار بهینه یک نانوکامپوزیت برای یک ویژگی فیزیکی ممکن است برای ویژگی فیزیکی دیگر بهترین نباشد. در ادامه ویژگی‌های نانوکامپوزیت‌ها مشخص و ارزیابی می‌شود.

الف) خواص حرارتی

خواص حرارتی نانوکامپوزیت‌ها را می‌توان با آزمون کالری‌متری اسکن تفاضلی ارزیابی کرد. مطابق با این آزمون، با اندازه‌گیری کاهش وزن در اثر حرارت دادن به نانوکامپوزیت‌ها، می‌توان پایداری حرارتی را محاسبه کرد. مقاومت حرارتی نانوکامپوزیت در بارگذاری خارجی را می‌توان از طریق دمای اعوجاج حرارتی اندازه‌گیری کرد. وابستگی دمای اعوجاج حرارتی به محتوای خاک رس توسط چندین محقق بررسی شده است. نانوکامپوزیت‌هایی با خواص رسانایی حرارتی خوب، دارای کاربردهای متعددی مانند بردهای مدارچاپیPrinted circuit boards ، مواد رابط حرارتی، سینک‌های حرارتی ، اتصالات و سیستم‌های مدیریت حرارتی با کارایی بالا می‌باشد.

ب) خواص مکانیکی

خواص مکانیکی نانوکامپوزیت‌ها، مانند استحکام کششی، ازدیاد طول و مدول، تحت‌تأثیر مورفولوژی سطح و مواد مورداستفاده برای تولید این مواد است. بهبود خواص مکانیکی نانوکامپوزیت پلیمری را می‌توان به میل ترکیبی خوب بین پلیمر و نانو پرکننده در کنار سختی بالا و نسبت ابعاد بالای نانو پرکننده‌ها نسبت داد.

پ) خواص الکتریکی

خواص الکتریکی نانوکامپوزیت‌ها به عوامل مختلفی از جمله نسبت ابعاد، پراکندگی و هم‌ترازی نانو پرکننده‌های رسانا در ساختار بستگی دارد. نانوکامپوزیت‌های حاوی نانولوله‌های کربنی دارای خواص الکتریکی برتر (چگالی انرژی بالا و ولتاژهای محرک پایین) هستند. نانوکامپوزیت اتر/رس  Ether/clay  (به طور ارگانیک اصلاح شده) دارای رسانایی یونی است که این میزان رسانایی یونی، چندین مرتبه بیشتر از رس است. رسانایی الکتریکی با بارگذاری بسیار کوچک (1/0 درصد وزنی یا کمتر) نانولوله‌ها به نانوکامپوزیت افزایش می‌یابد. این ویژگی بدون تغییر خواص دیگر مانند شفافیت نوری، خواص مکانیکی و ویسکوزیته جریان مذاب کم اتفاق می‌افتد. نانوکامپوزیت رسانا در بسیاری از زمینه‌ها مانند اتلاف الکترواستاتیک Electrostatic dissipation ، چاپ الکترواستاتیکElectrostatic painting ، محافظ تداخل الکترومغناطیسی، سیم‌کشی مدار قابل چاپ و پوشش رسانای شفاف کاربرد دارد.

ت) خواص مانع

نانوکامپوزیت‌ها به دلیل نسبت ابعادی بالا، سطح مخصوص بالا و ایجاد مسیری پرپیچ‌وخم که پیشرفت مولکول‌های گاز را از طریق رزین ماتریکس به تأخیر می‌اندازند، دارای خاصیت بازدارندگی بسیار خوبی در برابر گازها هستند. در داخل ساختار نانوکامپوزیت وجود پرکننده، مسیر پرپیچ و خمی را برای انتشار مواد نافذ ایجاد می‌کند. نفوذپذیری گاز در نانوکامپوزیت‌ها به دلیل مسیر انتشار طولانی‌تری که مواد نافذ باید در حضور پرکننده طی کنند، کاهش می‌یابد. نانوکامپوزیت پلی‌آمید حاوی بخش کوچکی از سیلیکات لایه‌ای و دارای خاصیت بازدارنده در برابر نفوذ مولکول‌های گازی کوچک مانند اکسیژن، دی‌اکسیدکربن، هلیوم، نیتروژن و بخارات اتیل استات است.

ث) خواص رئولوژیکیRheological Properties

رفتار جریان نانوکامپوزیت در پلی کاپرولاکتوم / نایلون 6، به طور قابل‌توجهی با ماتریس‌های خالص دیگر متفاوت است.خواص حرارتی - رئولوژیکی نانوکامپوزیت از رفتار ماتریس‌ها نشئت می‌گیرد. خواص ویسکوالاستیک نانوکامپوزیت‌ها دررابطه‌با پردازش کامپوزیت، دینامیک کامپوزیت و تجزیه‌وتحلیل ریزساختار مهم است. کریشنامورتی و جیانلیس  Krishnamoorti and Giannelis  در سال 1997، اولین کسانی بودند که خواص رئولوژیکی نانوکامپوزیت پلیمریزه شده درجا را با زنجیره‌های پلیمری انتهایی توصیف کردند.

 5- کاربرد نانوکامپوزیت‌ها

نانوکامپوزیت‌های پلیمری با ترکیب ویژگی‌ها و امکانات طراحی استثنایی، خود را به‌عنوان مواد با کارایی بالا در قرن بیست و یکم معرفی کرده‌اند و در فناوری‌های پیشرفته متعدد مورداستفاده قرار می‌گیرند. شکل 2 نموداری را نشان می‌دهد که شامل کاربردهای مختلف نانوکامپوزیت‌های پلیمری است. در ادامه به طور خلاصه به چند مورد از کاربردهای نانوکامپوزیت‌ها پرداخته می‌شود.

 شکل ۲ شماتیکی از انواع مختلف کاربردهای نانوکامپوزیت‌های پلیمری

الف) هوافضا

طرح‌ریزی سیستم‌های بالابر سنگین به اتمسفر پایین‌تر زمین هزینه زیادی را از نظر قیمت سوخت متحمل می‌شود. هزینه سوخت حدود 30 درصد هزینه عملیاتی حتی در هوانوردی عمومی است؛ بنابراین تولید محصولات پلیمر/نانوکامپوزیت پلیمری در شاتل فضایی و هواپیماهای تجاری مانند بوئینگ 787 و ایرباس A380 همان‌طور که در شکل 3 نشان‌داده‌شده است، کاربرد دارد.

 شکل ۳ نانوکامپوزیت‌های پلیمری مورداستفاده در اجزای مختلف هواپیمای ایرباس A380

ب) خودرو

با افزایش نگرانی‌های جهانی در مورد مصرف سوخت کم و انتشار کم آلاینده‌ها در سیستم‌های حمل‌ونقل زمینی، تحقیقات به سمت تولید نانوکامپوزیت‌های پلیمری کم‌هزینه، با کارایی بالا و سبک‌وزن در حال افزایش است. انتظار می‌رود که این دسته از مواد جدید، سرعت تولید، پایداری محیطی و حرارتی و همچنین قابلیت بازیافت را افزایش داده و درعین‌حال وزن محصول نهایی تولید شده را کاهش دهند.

پ) زیرساخت‌ها و ساختارهای عمرانی

کامپوزیت‌های پلیمری در ترکیب با نانو پرکننده‌ها همیشه به‌عنوان تغییردهنده بازی در مورداستفاده از آن‌ها در اجزای ساختاری (ساختمان‌ها، پل‌ها و سایر سازه‌های مهندسی شده) عمل کرده‌اند که می‌توان آن را به نسبت مقاومت به وزن بالای کلاس مواد نسبت داد. آن‌ها همچنین از نظر خواص حرارتی، مکانیکی و مانع بسیار بادوام هستند. یکی از اجزای مهم سازه‌های عمرانی بتن است. پیشرفت‌های زیادی در مورد افزایش دوام، استحکام کششی و کاهش شکنندگی سازه‌های عمرانی نظیر بتن مورد انتظار است. کامپوزیت‌های ارگانو رسOrgano-clays معمولاً به‌عنوان پوشش‌های مانع برای محافظت از سازه‌های عمرانی در برابر عوامل محیطی و خوردگی استفاده می‌شوند. یک پوشش مبتنی بر پلیمر اپوکسی با پرکننده‌های نانو سرامیکی می‌تواند از سازه‌های بتنی در برابر اشعه‌ ماورای‌بنفش، آلودگی و زوال محافظت کند.

ت) بسته‌بندی مواد غذایی

نانوکامپوزیت‌های پلیمری به دلیل عملکرد برتر، خواص ضدباکتریایی، وزن سبک و تکنیک‌های پردازش ارزان و ساده، جایگزین بهتری برای مواد بسته‌بندی معمولی مانند فلزات، سرامیک‌ها و کاغذ شده‌اند. ویژگی‌های بازدارنده ذاتی (مکانیکی و حرارتی)، تجزیه‌پذیری زیستی، خود ترمیم‌شوندگی و خودتمیزشوندگی این کامپوزیت‌ها باعث افزایش ماندگاری مواد غذایی بسته‌بندی شده می‌شود. نانوکامپوزیت پلیمر/خاک رس عملکرد قابل‌توجهی در بسته‌بندی مواد غذایی فراوری شده؛ مانند پنیر، گوشت، محصولات قنادی، غلات، غذاهای آب پز و حتی برای آب‌میوه‌ها و نوشیدنی‌های گازدار دارد.

ث) انرژی

مواد با ثابت دی‌الکتریک بالا و وجود خواص پیزوالکتریک بهینه، اغلب در ذخیره‌سازی انرژی و کاربردهای برداشت انرژی مورداستفاده قرار می‌گیرند. پلیمرهایی با ثابت دی‌الکتریک پایین، هنگامی که با نانو پرکننده‌های سرامیکی دی‌الکتریک/پیزوالکتریک ترکیب می‌شوند، ترکیب خوبی با خواص لازم را تشکیل می‌دهند. نانوکامپوزیت‌هایی بر پایه پلیمر انعطاف‌پذیر مناسب، قابلیت استفاده را برای برداشت و ذخیره انرژی به‌عنوان مواد کاربردی نسل جدید فراهم می‌کنند.

ج) زیست‌ پزشکی

نانوکامپوزیت‌های پلیمری بلوک‌های ساختمانی اساسی سیستم‌های حیات را تشکیل می‌دهند که دقیقاً از استخوان (ترکیبی از کریستالیت‌های فسفات سرامیکیCeramic phosphate crystallites  و الیاف کلاژن تشکیل دهنده سبب ایجاد استخوان قوی و متراکم یا استخوان اسفنجی مقاوم در برابر برش می‌شود)، دندان‌ها (مینای دندان، سیمان و عاج حاوی کسرهای حجمی متفاوت کریستال‌های هیدروکسی آپاتیتHydroxyapatite  همراه با پروتئین‌های کلاژنی یا غیر کلاژنی)، و یا چوب (متشکل از سلولز و لیگنین) تشکیل می‌شوند. ازاین‌رو، پلیمرهای ترکیب شده با نانوذرات دیگر، راه‌های زیادی را برای کاربردهای زیادی در زمینه‌های زیست‌پزشکی مانند مهندسی بافت، جایگزین و یا ترمیم استخوان، کاربردهای دندانپزشکی، تحویل کنترل‌شده دارو و بسیاری موارد دیگر، باز می‌کنند. برخی از کاربردهای نانوکامپوزیت‌های پلیمری به همراه چندین نانوکامپوزیت پلیمری مغناطیسی با استفاده در کاربردهای زیست‌پزشکی و زیست‌محیطی، در شکل 4 نشان‌داده‌شده است.

شکل ۴ نانوکامپوزیت‌های پلیمری برای کاربردهای پزشکی مختلف

6- نتیجه‌گیری

نانوکامپوزیت‌های پلیمری در دو دهه گذشته در زمینه علم مواد بسیار موردتوجه قرار گرفته‌اند. اگرچه توسعه این تکنیک در مراحل ابتدایی است، اما آینده‌ای امیدوارکننده برای استفاده از نانوکامپوزیت‌ها در کاربردهای مختلف وجود دارد. نانوکامپوزیت‌های پلیمری دارای پتانسیل بالایی هستند که این ویژگی را می‌توان به‌عنوان یک حوزه کاری پر جنب‌وجوش در سال‌های اخیر معرفی کرد. بهبود و کاربرد نانوکامپوزیت‌ها نتها به این مورد بستگی دارد که چگونه می‌توانیم به طور مؤثر با چالش‌های موجود در این زمینه مقابله کنیم.

منابع

1. Fibres to Smart Textiles Advances in Manufacturing, Technologies, and Applications Edited by Asis Patnaik and Sweta Patnaik

2. Smart Textiles: Wearable Nanotechnology Edited by Nazire D. Yilmaz

3. Hydrothermal Behavior of Fiber- and Nanomaterial-Reinforced Polymer Composites by Ramesh Kumar, Nayak Bankim Chandra Ray, Dibyaranjan Rout, Kishore Kumar Mahato


 

♦ منابع مرتبط :

►textilelearner.net/

 ♦ لینک اشتراک گذاری :

https://b2n.ir/nassajyar963►

♦ مطالب پیشنهادی :

-کاربردهای نانوکامپوزیت‌های سلولزی بر پایه پنبه

-کامپوزیت های تقویت شده در نساجی برای کاربردهای پیشرفته

.

.

لطفاً ما را در شبکه های اجتماعی دنبال کنید.