اخبار و مطالب روز نساجی: نخ، الیاف،پارچه

 

الیاف غریبه در پنبه

الیاف پنبه در صنعت نساجی یکی از ارکان اصلی مواد اولیه در تولید را تشکیل میدهد. متأسفانه در دهه های اخیر این محصول در کشورمان ضمن افول در بخش کمی در بخش کیفی نیز دچار معضلاتی است که یکی از مهمترین آنها الیاف غریبه (الیاف پلاستیکی)موجود در پنبه است که به یکی از مشکلات اصلی صنعت نساجی در مصرف پنبه داخلی مبدل گشته و با وجود تلاشهای فراوان مسئولین دست اندر کاران بخشهای بازرگانی و اقتصادی و کارخانجات تصفیه پنبه نه تنها نتیجه ای حاصل نشده بلکه با کاهش رو به فزونی تولید پنبه در طی دهه های اخیر بیش ازپیش خودنمایی مینماید.
در این مقاله پس از شرح خلاصه ای بر وضعیت کمی پنبه به واکاوی این معضل خواهیم پرداخت در دهه های نه چندان دور پنبه از تولیدات کشاورزی استراتژیک کشورمان به شمار میرفت که با تولید حدودا 200 هزار تن در سال و با دارابودن کیفیتی مطلوب ضمن تامین نیاز تولید کنندگان داخلی مازاد آن نیز صادر میگردید تولید این محصول در دهه های اخیر و بخصوص پس از پیروزی انقلاب اسلامی همواره از لحاظ کمی روند نزولی به خود گرفته  و در حال حاظر به 50  هزار تن  در سال می رسد که این موضوع بسیار تأسف بار میباشد زیرا پنبه مواد اولیه صنعتی است که با چندین مرحله از کاشت،داشت،برداشت تهیه محلوج ریسندگی،بافندگی،تکمیل،دوخت و تحویل به مصرف کننده نهایی عملیات متعددی را با اشتغالزایی بالا تجربه میکند و ضمنا مواد اولیه صنایع دیگری همچون روغن کشی و تصفیه روغن را نیز تامین مینماید و کنجاله حاصله از این محل نیز به عنوان خوراک دام به مصرف میرسد.
این افت تولید شدید از یک طرف موجب نابودی بسیاری از کارخانجات این چرخه و از دست رفتن صادرات این محصول و از طرف دیگر نیاز به واردات حدود 70 هزار تن پنبه در سال از کشورهای دیگر به منظور تامین نیاز 120 هزار تنی صنعت نساجی گردیده است.
حال به واکاوی دلایل مهم وجود الیاف غریبه در پنبه ایران طی سه مرحله تشریح موضوع،دلایل ایجاد و راهکارهای پیشنهادی به شرح ذیل می پردازیم.

الف - تشریح موضوع
1 - متأسفانه در اکثر نقاط پنبه خیز کشور از گنبد و گرگان و بجنورد گرفته تا شهرهای مختلف استان خراسان و فارس و جمع آوری پنبه بصورت سنتی صورت میپذیرد که در این حالت کشاورزان و کارگران زحمتکش نسبت به جمع آوری وشهای چیده شده در داخل کیسههای نایلونی یا کیسه هایپلی پروپیلن اقدام مینماید
2- کیسه های نایلونی و گونی های پلی پروپیلن پر شده با وش توسط وانت بارها و کامیونتها به کارخانجات پنبه کنی انتقال داده میشود.

3-در هنگام تخلیه کیسه های پلی پروپیلن در اثر برخورد و اصطحکاک چندین باره برگهای خشک و خشن ،وش رشته رشته میشوند و همراه آنها در محموله ها قرار میگیرند و از طرفی کیسه های نایلونی نیز بدلیل نازکی و ضعیف بودن پاره و با بندهای نایلونی که جهت بستن درب کیسه ها استفاده می گردد متلاشی شده و در داخل محموله های وش قرار می گیرند.
4-در طی مراحل حلاجی رشته های نایلونی و پلی پروپیلن همراه با وش به داخل دستگاه راه پیداکرده و در مراحل تصفیه پنبه بر اثر برخورد با ارمها به صدها رشته باریکتر تبدیل و در عدلهای پنبه پنهان میشوند
5- در واقع مشکل از این قسمت آغاز میگردد که در هنگام مصرف محلوج در کارخانجات ریسندگی الیاف غریبه وارد دستگاهها گشته که در این حالت ضمن بروز پارگی و اختلال در تولید با عبور از چشمه ها و پیچش به دور نخ به همراه پنبه به عنوان یک لیف در داخل دو کها قرار میگیرد
6-الیاف پلاستیکی و پلی پروپلین در صورتی که رنگی باشند؛ پس از مصرف شدن نخ ها و تبدیل آنها به پارچه در متن آن مشاهده میگردند که این ایراد بزرگی است و ایراد بزرگتر آن است که این الیاف سفید و یا رنگهای روشن باشند که امکان تشخیص آنها در پارچه های خام را نیز از بین میبرد و پارچه وارد مرحله و رنگرزی می گردد.
7-در صورت سفیدگری پارچه ها مثلا برای پارچه ای تترون و یا رنگرزی آنها به طیف رنگهای روشن  لیف های رنگی بصورت بارزتری خود را در متن پارچه در نشان داده و تبدیل به ایراد بزرگی در پارچه میشود و در این حالت پارچه افت درجه یافته و خریداران با قیمت بسیار نازل و بصورت محدود جهت مصارف خاصی اقدام به خرید آن مینمایند.
8-در صورت عدم مشاهده این الیاف در هنگام کنترل پارچه رنگی و عبور از چشمان کنترل کننده خسارت بسیار سنگین تر میشود زیرا پارچه ها برش خورده و تبدیل به لباسی که عمدتاً پیراهن با مانتو درمی باشد و در آن صورت نخ رنگی در لباس  تولیدی که با هزینه زیادی به آن مرحله رسیده رویت و محصول را باید با قیمت بسیار نازل  به فروش رساند

دلایل ایجاد
1- عدم ایجاد آگاهی لازم در کشاورزان و کارگران نسبت به عمق این موضوع
2- در کشورهای بزرگ تولید کننده این محصول مزارع دارای یکپارچگی بوده و این مسئله هزینه حضور ماشین آلات جهت برداشت مکانیزه را اقتصادی مینماید بطور مثال در کشور ازبکستان از همین روش استفاده شده و وش مستقیم بعدا از جمع اوری به داخل کامیونتهای محصور شده با فنس هدایت شدم و نایلون و کیسه های پلی پروپیلن در گردونه وجود ندارد حتی در برخی از کشورهای پیشرفته که تولید پنبه بالایی نیز دارند برداشت به صورت کاملا اتوماتیک انجام و وشها به رولهای بزرگی تبدیل میگردند در کشور ما به به دلیل تکه تکه بودن زمینها از لحاظ مالکیت و کشت محصولات کشاورزی متفاوت در هر بخش، استفاده از ماشین آلات مکانیزه اقتصادی نبوده و عملیات برداشت وش با هزینه بسیار بالا و توسط نیروی انسانی صورت میپذیرد البته به ندرت و در برخی مزارع بزرگ برداشتها مکانیزه صورت می پذیرد که قابل توجه نیست
3- راحتی و در دسترس بودن کیسه های پلاستیکی و هزینه بسیار پایین و چندین بار قابل مصرف بودن آن که موجب ترغیب کارگران و کشاورزان به استفاده از آن میشود.
4-در این خصوص برخی از کارخانجات  تصفیه پنبه در مقاطعی تصمیم به عدم دریافت و خرید و شهای جمع آوری شده با نایلون و کیسه های پلی پروپیلن با گرفتند و حتی اعلام آمادگی نمودند نسبت به تأمین  کیسه های کنفی یا پنبهای مورد نیاز کشاورزان به منظور برداشت محصول اقدام نمایند که متاسفانه این نام روش نیز در فصول رقابتی جواب مثبتی دریافت نکرد ده زیرا و شهای جمع آوری شده که گاهی در بدترین وضعیت به کارخانجات ارسال میشد در صورت عدم دریافت و تخلیه توسط یک کارخانه توسط کارخانه ی رقیب تخلیه و عملا تمام زحمات در خصوص اصلاحات این معضل را بی نتیجه می گذاشت
5- در سالیان گذشته تلاشهایی بسیار بسیار محدود جهت آموزش به کشاورزان و توجیه آنها نسبت به حساسیت موضوع و اینکه عدم توجه به این معضل موجب کاهش درجه کیفی و نزول قیمت دسترنج آنها  شده صورت پذیرفته که اصلا کافی نیست

ج راهکارهای پیشنهادی
1- برگزاری کلاسهای آموزشی مستمر جهت زمین داران و کشاورزان در هر منطقه و دعوت از تولیدکنندگان مرتبط در مسیر استفاده از این محصول جهت تشریح موضوع و آگاه سازی آنها نسبت به عمق آن و بیان اینکه یکی از دلایل عدم تمایل کارخانجات ریسندگی به مصرف پنبه های داخلی مشکلات دیگر که موضوع این مقاله نیست همین مورد بوده و آنها حاضرند پنبه های خارجی را با قیمتهای بالاتر حتی در نخهای معمولی خود مصرف کرده ولی از ترس مشکلات بعدی پنبه علاوه بر ایرانی مصرف ننمایند.
2-تهیه و ارائه سی دی های آموزشی در این خصوص که در آن انواع مختلف نحوه برداشت محصول در کشورهای مختلف و اهمیت آن توضیح و در کنار آن جمع آوری و نمایش محصول نهایی پیراهن مانتو و..  که با وجود الیاف غریبه تنزل درجه پیدا کرده باشد صورت پذیرد.
3-پیشنهاد کشت یکپارچه تا حداکثر میزان ممکن که این مورد با کاستن میزان قابل توجه ای از هزینه تولید امکان برداشت مکانیزه را در راه مبارزه با الیاف غریبه فراهم خواهد آورد.

4-برخورد تنبیهی با واحدهای پنبه پاکنی که در محلوج تولیدی آنها الیاف غریبه مشاهده گردد و رتبه بندی کارخانجات در خصوص موارد کیفی و اعلام آن به مصرف کنندگان که این مورد بسیار میتواند موثر واقع گردد.

5- استفاده از دستگاه غریبه یاب الیاف پنیه
در پایان به عنوان یک فعال بخش صنعت و به خصوص نساجی امیدوارم به روزهای خوب پنبه در ایران بازگردیم و بی نیاز از واردات با دارا بودن کیفیت مناسب تامین واحدهای داخلی را برعهده گرفته و حتی نیم نگاهی به صادرات داشته باشیم.

♦ منابع مرتبط :

https://nassajiemrouz.com►

♦ لینک اشتراک گذاری :

B2n.ir/nassajyar1042►

♦ مطالب پیشنهادی :

- فناوری های پیشرفته از پنبه تا نخ در نمایشگاه ITM 2024

- افزایش محتوای الیاف بازیافتی و بهبود کیفیت نخ در پروسه ریسندگی

- خرید دستگاه غریبه یاب الیاف

.

.

لطفاً ما را در شبکه های اجتماعی دنبال کنید.