بافت پارچه
بافت پارچه
طراحي پارچه
براي اينكه يك ماشين بافندگي پارچه ي را ببافد به يك نقشه و تنظيمات، نياز دارد. در طراحي پارچه، نقشه ها و تنظيمات و نحوه اجراي آن را روي يك ماشين بافندگي مي آموزيم.
تجزيه پارچه
گاهي لازم مي شود يك پارچهاي را كه مورد پسند مشتريان قرار گرفته است را ببافيم . براي اين كار ابتدا نمونه پارچه هاي را كه در اختيار داريم را از هم باز ميكنيم و اطلاعات لازم را به دست آوريم. به كمك اين اطلاعات و به كمك عمليات طراحي پارچه، دستورات لازم را به اپراتورهاي ماشين بافندگي ميده يم تا همان پارچه دوباره بافته شود.
روش نمايش بافت پارچه
به طوري كه گفته شد پارچه ها از طريق رو و زير رفتن نخهاي تار و پود نسبت به يكديگر تشكيل مي شوند. شكل زیر نحوه اين عمل را نشان مي دهد.
نحوه ترسيم طرح پارچه
بنابراين هر گاه تار روي پود قرار گيرد خانه را پر ميكنيم و اگر تار زير پود قرار گيرد (پود روي تار)، خانه را خالي ميگذاريم نحوه در هم رفتن نخهاي تار و پود، طرح بافت پارچه را مشخص مي كند. طرحهاي متنوعي براي توليد پارچه هاي تاري - پودي وجود دارد كه طرحهاي تافته، سرژه و ساتين جزء طرحهاي اصلي به شمار مي آيند. اغلب پارچه هاي تاري پودي با يكي از اين سه طرح بافته مي شوند. طراحان بافت پارچه به كمك اين سه طرح اصلي، طرحهاي متنوع ديگري رسم ميكنند كه آنها را مشتقات اين طرحها مي گويند. بنابراين اگر پايه طرح از تافته گرفته شده باشد، آن را مشتقات طرح تافته مي گويند. به همين ترتيب مشتقات طرحهاي سرژه و مشتقات طرح ساتين نيز به وجود مي آيد. طرحهاي ديگري نيز وجود دارد كه از تركيب اين طرحها با هم به وجود مي آيد. اين گونه طرحها را طرحهاي تركيبي مي گويند.
طرح تافته
اولين، سادهترين و محكمترين طرح بافت، طرح بافت تافته مي باشد. در اين طرح نخهاي تار و پود به صورت متناوب از زير و روي يكديگر عبور داده مي شوند. در اين نوع بافت، هر نخ بيشترين حمايت را از نخهاي كناري خود داشته و در نتيجه داراي بالاترين استقامت و استحكام نسبت به ساير طرحهاي بافت مي باشد. بافت تافته را هم براي پارچه هاي سنگين، مانند چادرهاي ضخيم و هم براي پارچه هاي متوسط مانند پارچه هاي لباسي و پردهاي و هم براي پارچه هاي سبك مانند حرير مورد استفاده قرار مي گيرد . با تغيير دادن ضخامت، رنگ و تاب نخهاي تار و پود ظاهر پارچه نهايي نيز تغيير خواهد كرد . به طور كلي در پارچه هاي بافته شده اهداف خاصي در نظر گرفته مي شود. براي مثال پارچه توري كه براي چاپ بر روي پارچه و كاغذ مصرف دارد،ثابت ماندن ابعاد پارچه اهميت دارد و يا برزنت چادر صحرايي و برزنت كه روي بار كاميونها كشيده ميشود، استحكام از اهميت زيادي برخوردار است ولي پارچهاي كه براي يك پالتو زنانه استفاده ميشود، راحتي در پوشيدن و سفت نبودن اهميت بيشتري دارد. اين در حالي است كه هر 3 بافت، ممكن است تافته باشد .
كاغذ طراحي
به منظور نشان دادن حركت نخهاي تار و پود نسبت به يكديگر از كاغذ طراحي استفاده مي شود. كاغذهاي طراحي، كاغذهاي شطرنجي هستند كه نمونهاي از كاغذ طراحي در شكل 20 نشان داده شده است. ميتوان براي راحتي كار گروههاي 8×8 و يا 10×10 قرار گرفته اند توسط خط ضخيمتر از گروههاي ديگر جدا كرد .
نمونه كاغذ طراحي ساده
ريپيت يا تكرار بافت
حداقل تعداد حركت نخهاي تار و پود نسبت به يكديگر كه نقشه كامل بافت را نشان دهد، ريپيت يا تكرار بافت ناميده مي شود. مدل حركتي نخهاي تار و پود بعدي تكرار همين ريپيت خواهد بود . براي نمايش دادن بافت پارچه نشان دادن يك تكرار از بافت كافي است . به عبارت ديگر ميتوان گفت كه با كنار هم قرار دادن ريپيت طرح بر روي كاغذ طراحي، طرح كلي به دست مي آيد. اين كار را ميتوان از چپ به راست انجام داد.
نحوه تكرار ريپيت طرح
همان طور كه در اين طرحها ميبينيد وقتي طرح تكرار ميشود اشكال متفاوتي را به وجود مي آورد. فاصله بين هر دو خط عمودي در كاغذ طراحي نشان دهنده يك نخ تار و فاصله بين هر دو خط افقي، نشاندهنده يك نخ پود مي باشد. بنابراين مربعهاي ايجاد شده، همان نقاط تلاقي نخ تار و پود بوده و با قرار دادن علامت در هر مربع ميتوان وضعيت قرارگيري نخهاي تار و پود را در نقطه برخوردشان مشخص نمود. به عبارت ديگر علامت قرار گرفته در هر خانه زير يا رو بودن نخ تار را نشان مي دهد.
شماره گذاري تار و پود
در هنگام طراحي و به خصوص پيادهسازي طرح بر روي ماشين بافندگي لازم است تا به تار و پود شمارههايي را اختصاص دهيم . در غير اين صورت هنگام كار سر نخها اشتباه خواهيم گرفت و در نتيجه طرح مورد نظر درست اجرا نخواهد شد. شمارهگذاري تارها راست و نامگذاري تار و پود به روشهاي مختلفي انجام ميشود كه در شكل دو نمونه پركاردبرد آنها را ميبينيد به شكل توجه كنيد.
شماره گذاري تار و پود روي نقشه
شماره گذاري درست روي طرح ميتواند براي رسم طرح و اجراي آن بر روي ماشين بافندگي بسيار مؤثر باشد. شمارهگذاري تار و پود ممكن است ازسمت راست به چپ و از بالا به پايين نيز باشد. ولي آنچه مهم است كشيدن صحيح طرح و اجراي درست آن روي ماشين بافندگي است. شمارهگذاري تار از چپ و يا راست در شروع عمليات اجراي آمادهسازي ماشين تأثير دارد وبايد به آن توجه شود.
نحوه رسم ريپيت طرح
ابتدا بر روي طرح اصلي نقطهاي را انتخاب كنيد و سپس به طرف بالا (در جهت تار) حركت كنيد تا به نقطه كه درست مشابه همين نقطه است برسيم. سپس از نقطه شروع در جهت افقي (در جهت پود) حركت ميكنيم تا به نقطه مشابه شروع، ولي اين بار در جهت پود برسيم . مربع يا مستطيلي كه به وجود ميآيد ريپيت طرح است.
نحوه به دست آوردن ريپيت طرح
همان طور كه در شكل 24 ميبينيد ريپيت طرح و راپورت تاري و پودي آن به قرار زير مي باشد.
خانه هاي تكرارشونده در جهت تار را راپورت تاري و خانههاي تكرارشونده در جهت پودي را راپورت پودي مي گوييم. نكته جالب در اين است كه با اين روش در اين طرح سه عدد ريپيت طرح به دست آمد. حالا ما بايد كدام يك را به عنوان ريپيت طرح انتخاب كنيم؟ به طور كلي و براي اينكه همه ريپيت هاي طرح يك شكل در بيايد يك قانون را رعايت مي كنيم. كه شروع حركتمان را از ابتداي يك گروه خانه سياه مي گيريم. به اين ترتيب معمولاً نتايج به دست آمده يكسان خواهد شد . پارچه هاي كه طرح تافته دارند بسيار متنوع هستند و از پارچه هاي ارزان قيمت مانند پارچه تنظيف، ملحفه، پارچه تترون و پارچه هاي گران قيمتتر مانند پيراهن و كت و شلوار را شامل مي شود. پارچه هاي صنعتي نيز از اين طرح براي بافت استفاده مي شود. زيرا استحكام و سادگي بافت براي پارچه هاي صنعت اولويت دارد.
درصد جمع شدگي نخ:
وقتي عمل بافندگي انجام مي شود. تار و پود در لابهلاي يكديگر پيچ ميخورند و همين ميموضوع باعث شود براي بافتن يك متر پارچه، مقدار بيشتري نخ لازم باشد.به عبارتي ديگر وقتي يك متر طولي نخ را ببافيم مقدار كمتري پارچه بافته ميشود.مقدار كاهش يافته را جمع شدگي crimp ميگويند وقتي عمل بافندگي شروع ميشود و تار و پود در يكديگر بافته مي شود. طول نخ كاهش مييابد مثلا اگر 2000 متر نخ تار را در بافت قرار دهيم ممكن است بسته به نوع بافت طول پارچه به 1800 برمتر سد. يعني 200 متر از تار گم مي شود. البته همان طور كه در پيچش تار و پود به دور يكديگر ديديد (اين كاهش مربوط به ايجاد حالت نيم دايره به جاي خط مستقيم مي باشد.)
نخكشي (drafting):
ديديم كه براي بافتن پارچه تارها به طور مدوام جابهجا ميشوند تا دهنه براي پودگذاري به وجود بيايد. بديهي است كه زماني ما ميتوانيم تار را بالا و پايين ببريم كه تارها را به جايي متصل كنيم و با بالا و پايين بردن آن وسيله، تارها نيز جابهجا شو ند. در شكل يك ماشين بافندگي و اجزا آن را مشاهده مي كنيد
همان طور كه در شكل ميبينيد هركدام از تارها بايد از يك ورد عبور كرده باشد. به اين عمل نخكشي مي گوييم. در پارچه با طرح تافته، هر كدام از تارها به طور يك در ميان از چشمه ورد عبور مي كند. با اين حساب تارهاي با شماره 1 و 3 و 5 و 7 و... (فرد) از ورد اول و تارهاي با شماره 2 و 4 و 6 و 8 . . و . (زوج) از ورد دوم عبور مي كند.
براي كنترل نخهاي تار و جابه جايي درست آن عمل نخكشي انجام مي شود. بنابراين در نخكشي تعداد وردهاي مورد نياز براي يك طرح و همچنين چگونگي عبور نخهاي تار از ميل ميلكها مشخص ميشود كه اين عمل را نخكشي مي گويند. با توجه به اهميت عمليات نخكشي، افراد متخصص براي اين كار وجود دارند كه اين كار را انجام مي دهند. عمل نخكشي وقتي لازم است كه طرح بافت عوض شده باشد. ولي اگر چله ماشين در حال تمام شدن باشد . چله جديد را بدون نخكشي و از طريق گره زدن تارهاي چله قديمي به چله جديد، عمليات تعويض چله را به سرعت انجام مي دهند. در شكل 31 ماشين گره زدن چله جديد را به تارهاي قديم مشاهده. اين كار باعث ميشود تا عمليات رد كردن تارها از لاملها و ميل ميلكها و شانه لازم نباشد .
در شكل نماي يك دستگاه ماشين بافندگي را مشاهده مي كنيد. هر كدام از نخهاي تار به يك ورد اتصال يافته است تا در صورت بالا رفتن ورد تار نيز به همرا ورد بالا برود و در نتيجه مطابق نظر طراح عمل بافت انجام شود. هر قاب ورد شامل ميل ميلكهايي ميباشد كه نخهاي تار از ميان سوراخ تعبيه شده در وسط آنها عبور داده مي شوند. نحوه عبور نخهاي تار از ميل ميلكهاي قاب وردها (نخكشي ) نيز نقشههاي خاصي دارد كه نقشه نخكشي گفته ميشود. در شكل قاب ورد و ميل ميلكهاي آن نشان داده شده است.
در شكل نماي نحوه ايجاد دهنه و محل آن و شمارهگذاري تارها و وردها را مشاهده مي كنيد. دقت كنيد كه شمارهگذاري وردها از جلوي ماشين به طرف پشت ماشين انجام مي شود. بنابراين ورد جلو شماره 1 ،ورد بعدي 2 و ورد آخري كه به طرف پشت ماشين بافندگي است ورد 8 نامگذاري ميشود
براي بافتن هر طرح بر روي دستگاه بافندگي، نياز به تعيين نحوه نخكشي مي باشد. نخكشي هدايت عملكرد تار را به عهده دارد عمل نخكشي فقط يك بار و آنهم در هنگام شروع كار ماشين انجام مي گيرد. در شكل نحوه اتصال تارها را به وردها به نمايش در مي آورد.
مطالب مرتبط
> چگونگی اندازه گیری آبرفتگی پارچه در صنعت نساجی و پوشاک
> تفاوت بین تکه پارچه رنگ شده با پارچه بافتهشده با نخ رنگی چیست ؟
منبع:
1. وزير دفتري شاهپور 1392شابك 964-463-024-6تهران دانشگاه صنعتي امير كبير
2.ابراهيم خليل خيري 1384شابك 964-05-0959-0تهران شركت چاپ و نشر كتب درسي ايران
3 - Z. J. GROSICKI Watson's Textile Design and colour 2004 Abington Cambridge CB1 6AH,England
4-The textile institute Textile design , principle 2010 A.Briggs –Goode and K. Townsend Austian textile committee 2008 – 2014 Winding , twisting , warping tretment 3 files
5- Austian Austian textile committee 2008 – 2014 Winding , twisting , warping tretment 3files
6- Turkey textille institue 2012 Winding , warping , twisting
لینک اشتراک گذاری مطلب
| بازديد | تاريخ |
| ۴۱۵۸ | ۶/۲۳ |
| ۲۴۹۰ | ۶/۲۲ |
| ۴۶۴۰ | ۶/۲۱ |
| ۴۹۰۰ | ۶/۲۰ |
| ۴۱۶۲ | ۶/۱۹ |
| ۶۰۷۰ | ۶/۱۸ |
| ۸۲۳۲ | ۶/۱۷ |
