با افزایش نگرانی‌های بهداشتی در جوامع امروزی و نقش پررنگ منسوجات در تماس مستقیم با بدن انسان، ارتقای عملکرد بهداشتی پارچه‌ها به یکی از اولویت‌های مهم صنعت نساجی تبدیل شده است. در این میان، فناوری نانو به‌عنوان یکی از ابزارهای نوآورانه، امکان بهبود خواص عملکردی الیاف و پارچه‌ها را بدون تغییر محسوس در ساختار ظاهری آن‌ها فراهم کرده است. یکی از مهم‌ترین دستاوردهای این حوزه، توسعه منسوجات آنتی‌باکتریال با کاربردهای گسترده در پوشاک، منسوجات خانگی و مصارف عمومی است.

جایگاه پلی‌استر در صنعت نساجی
الیاف پلی‌استر (Polyester) به دلیل ویژگی‌هایی نظیر استحکام مکانیکی بالا، مقاومت مناسب در برابر سایش، پایداری حرارتی، دوام در شست‌وشو و خشک‌شدن سریع، سهم قابل‌توجهی از بازار جهانی منسوجات را به خود اختصاص داده‌اند. این الیاف به‌طور گسترده در تولید پوشاک روزمره، لباس کار، منسوجات خانگی، روکش‌ها و منسوجات صنعتی مورد استفاده قرار می‌گیرند.
با وجود این مزایا، پلی‌استر به‌طور ذاتی فاقد خاصیت ضدباکتریایی است و در محیط‌های مرطوب یا پرتردد می‌تواند زمینه مناسبی برای رشد میکروارگانیسم‌ها و ایجاد بوی نامطبوع فراهم کند. این موضوع، به‌ویژه در فضاهای عمومی و کاربردهای بهداشتی، یک چالش مهم محسوب می‌شود.

نقش فناوری نانو در ارتقای عملکرد بهداشتی پارچه
در پاسخ به این نیاز، یکی از شرکت‌های دانش‌بنیان فعال در حوزه نساجی با بهره‌گیری از نانوذرات آنتی‌باکتریال، موفق به تولید نخ و پارچه پلی‌استر با خاصیت ضدباکتریایی شده است. در این فناوری، نانوذرات به‌صورت هدفمند در ساختار الیاف یا در فرآیند تکمیل پارچه به‌کار گرفته می‌شوند و با ایجاد اختلال در عملکرد زیستی باکتری‌ها، از رشد و تکثیر آن‌ها جلوگیری می‌کنند.
این رویکرد، بدون کاهش خواص مکانیکی و فیزیکی پلی‌استر، امکان تولید منسوجاتی با عملکرد بهداشتی پایدار را فراهم می‌سازد و دامنه کاربرد این الیاف را به حوزه‌های حساس‌تر گسترش می‌دهد.

ارزیابی عملکرد آنتی‌باکتریال بر اساس استانداردهای نساجی
پارچه پلی‌استر آنتی‌باکتریال تولیدشده، تحت آزمون‌های آنتی‌باکتریال مطابق با استاندارد ملی ایران به شماره ۱۱۰۷۰ مورد ارزیابی قرار گرفته است. در این آزمون‌ها، میزان اثربخشی خاصیت ضدباکتریایی پارچه در برابر دو باکتری شاخص و بیماری‌زا شامل:
• Staphylococcus aureus (استافیلوکوکوس اورئوس)
• Klebsiella pneumoniae (کلبسیلا پنومونیه) بررسی و اندازه‌گیری شده است. نتایج این ارزیابی‌ها امکان سنجش عملکرد بهداشتی پارچه و میزان توان آن در مهار رشد میکروارگانیسم‌ها را در شرایط استاندارد فراهم می‌سازد.
نتایج آزمون نشان می‌دهد مقدار فعالیت آنتی‌باکتریال پارچه در برابر استافیلوکوکوس اورئوس ۲/۱۳ و در برابر کلبسیلا پنومونیه ۲/۲۸ گزارش شده است. بر اساس الزامات استاندارد، مقادیر بین ۲ تا ۳ نشان‌دهنده خاصیت ضدباکتریایی مطلوب و معادل کاهش حداقل ۹۹ درصدی بار میکروبی هستند. این نتایج بیانگر عملکرد قابل‌قبول پارچه در مهار رشد باکتری‌ها و افزایش ایمنی بهداشتی آن است.

مزایای عملکردی پارچه پلی‌استر آنتی‌باکتریال
استفاده از نانوذرات آنتی‌باکتریال در ساختار این پارچه، مزایای متعددی را به همراه دارد، از جمله:
کاهش انتقال آلودگی‌های میکروبی در تماس‌های مکرر
جلوگیری از ایجاد بوی نامطبوع ناشی از فعالیت باکتری‌ها
افزایش دوام بهداشتی پارچه در طول زمان مصرف
ممانعت از رشد قارچ‌ها و میکروارگانیسم‌ها در محیط‌های مرطوب
این ویژگی‌ها، پارچه را برای کاربردهای پرتماس و حساس از نظر بهداشتی مناسب‌تر می‌سازد.

کاربردهای صنعتی و عمومی
دامنه کاربرد پارچه پلی‌استر آنتی‌باکتریال بسیار گسترده است و می‌تواند در بخش‌های مختلف صنعت نساجی مورد استفاده قرار گیرد، از جمله:
روکش صندلی وسایل نقلیه عمومی و فضاهای پرتردد
لباس کار و پوشاک صنعتی
پوشاک کودکان و منسوجات با حساسیت بهداشتی بالا
ملافه، منسوجات خانگی و محصولات خواب
منسوجات بهداشتی و مصرف عمومی
توسعه پارچه پلی‌استر آنتی‌باکتریال مبتنی بر فناوری نانو، نمونه‌ای روشن از حرکت صنعت نساجی ایران به‌سوی تولید محصولات با ارزش افزوده بالاتر و عملکرد تخصصی‌تر است. ترکیب خواص مکانیکی مطلوب پلی‌استر با قابلیت‌های ضدباکتریایی، نه‌تنها پاسخگوی نیازهای بهداشتی بازار داخلی است، بلکه می‌تواند نقش مهمی در افزایش رقابت‌پذیری محصولات نساجی ایرانی در بازارهای صادراتی ایفا کند.
 

♦ منابع مرتبط :

https://www.isna.ir►

♦ لینک اشتراک گذاری :

https://B2n.ir/nassajyar01991►

♦ مطالب پیشنهادی :

- فروش نخ فیلامنت پلی استر DTY با کیفیت برتر و قیمت رقابتی

- نخ پلی‌استر بازیافتی

.

.

لطفاً ما را در شبکه های اجتماعی دنبال کنید.