شکل: داده‌های فناوری ارائه‌شده توسط شرکت Rieter نشان می‌دهد که ماشین‌آلات مدرن ریسندگی کامپکت می‌توانند در مقایسه با سیستم‌های متداول ریسندگی، تا ۱۸ درصد در مصرف برق صرفه‌جویی کنند. منبع تصویر: Collected

افزایش هزینه انرژی، ساختار تولید جهانی نخ را بازطراحی می‌کند

صنعت جهانی نخ در سال ۲۰۲۶ تحت فشار قابل‌توجهی از نظر هزینه وارد شده است. در میان چالش‌های متعدد پیش روی واحدهای ریسندگی، هزینه انرژی به یکی از مهم‌ترین محدودیت‌های راهبردی تبدیل شده است. افزایش تعرفه‌های برق و ناپایداری تأمین انرژی در برخی از مناطق مهم تولیدکننده محصولات نساجی، به‌طور مستمر هزینه‌های تبدیل را افزایش داده و اقتصاد تولید نخ را در سطح جهانی تحت تأثیر قرار می‌دهد.

شدت مصرف انرژی در عملیات ریسندگی
بر اساس مطالعات فنی، تولید یک کیلوگرم نخ رینگ معمولاً به حدود ۳.۵ تا ۳.۶ کیلووات‌ساعت برق نیاز دارد. در مقابل، مصرف انرژی در ریسندگی اپن‌اند (Open-End) عموماً حدود ۲.۴ تا ۲.۶ کیلووات‌ساعت به ازای هر کیلوگرم نخ است که البته به راندمان ماشین و نمره نخ نیز بستگی دارد. این اختلاف نشان می‌دهد که هزینه انرژی ارتباط مستقیمی با انتخاب فناوری ریسندگی دارد.
ریسندگی رینگ حدود ۳۰ درصد از کل مصرف انرژی ماشین‌آلات را به خود اختصاص می‌دهد، در حالی که سیستم‌های تهویه مطبوع و کنترل دما و رطوبت می‌توانند نزدیک به ۳۹ درصد از کل برق مصرفی یک واحد ریسندگی را مصرف کنند.

افزایش هزینه انرژی و رقابت‌پذیری صنعت
هزینه انرژی یکی از نقاط آسیب‌پذیر اصلی صنعت جهانی ریسندگی محسوب می‌شود و به‌طور مستقیم حاشیه سود محدود و رقابت‌پذیری بین‌المللی واحدهای تولید نخ را تهدید می‌کند.

هند در هند، انرژی حدود ۱۰ تا ۱۸ درصد از هزینه‌های تولید را تشکیل می‌دهد. افزایش ۱ روپیه به ازای هر واحد برق می‌تواند هزینه تولید را تقریباً ۵ روپیه به ازای هر کیلوگرم نخ افزایش دهد و در نتیجه، توان رقابتی واحدهای تولیدکننده در بازارهای صادراتی را محدود کند.

پاکستان و ترکیه کارخانه‌های ریسندگی در پاکستان و ترکیه با فشار قابل‌توجهی از سوی هزینه‌های انرژی مواجه هستند؛ به‌طوری‌که تعرفه برق در این کشورها در محدوده ۰.۱۶ تا ۰.۱۸ دلار به ازای هر کیلووات‌ساعت قرار دارد.
در پاکستان، هزینه انرژی می‌تواند حدود ۳۵ تا ۴۰ درصد از کل هزینه‌های عملیاتی را تشکیل دهد.

چین با وجود برخورداری چین از زیرساخت‌های انرژی توسعه‌یافته‌تر، حتی با تعرفه‌های رقابتی‌تر در حدود ۰.۰۶۶ دلار به ازای هر کیلووات‌ساعت، انرژی همچنان یکی از متغیرهای تعیین‌کننده در بهره‌وری هزینه‌ای تولید نخ محسوب می‌شود.

بنگلادش در بنگلادش، هزینه انرژی حدود ۱۵ تا ۳۰ درصد از کل هزینه‌های تولید را تشکیل می‌دهد.
افزایش ۳۳ درصدی قیمت گاز صنعتی که در اوایل سال ۲۰۲۵ برای صنایع جدید و نیروگاه‌های تولید همزمان (Captive Plants) به حدود ۴۰ تا ۴۲ تاکا به ازای هر مترمکعب رسیده بود، در کنار کسری ۳۲ درصدی در تأمین انرژی، موجب شده است واحدهای ریسندگی بیش از پیش به ژنراتورهای اختصاصی دیزلی متکی شوند. هزینه تولید برق با این ژنراتورها حدود ۳ تا ۴ برابر تعرفه برق شبکه است.
برای واحدهای ریسندگی در سراسر جهان، انرژی دیگر صرفاً یک هزینه سربار نیست؛ بلکه به یکی از عوامل اصلی تعیین‌کننده در امکان‌پذیری اقتصادی و تداوم فعالیت در بازار تبدیل شده است.

سرمایه‌گذاری در فناوری و راهکارهای افزایش بهره‌وری
در واکنش به این فشارهای هزینه‌ای، گروه‌های بزرگ و یکپارچه ریسندگی در حال افزایش سرمایه‌گذاری در ماشین‌آلات نسل جدید و سیستم‌های پایش و نظارت الکترونیکی هستند. هدف اصلی این سرمایه‌گذاری‌ها، کاهش مصرف انرژی و افزایش بهره‌وری عملیاتی است.
توسعه فناوری ریسندگی تاکنون نیز به بهبود مصرف انرژی منجر شده است. بر اساس داده‌های فناوری ارائه‌شده توسط Rieter، ماشین‌آلات مدرن ریسندگی کامپکت (Compact Spinning) می‌توانند در مقایسه با سیستم‌های متداول ریسندگی، تا ۱۸ درصد در مصرف برق صرفه‌جویی کنند. این میزان صرفه‌جویی در یک واحد ریسندگی با ظرفیت بالا، طبق متن منبع، می‌تواند به حدود ۱۲٬۰۰۰ واحد در سال به ازای هر ماشین ریسندگی در هزینه انرژی منجر شود.
فناوری‌های اتوماسیون نیز در افزایش بهره‌وری نقش مهمی دارند. استفاده از جابجایی خودکار مواد، کنترل فرایند و سیستم‌های دیجیتال بازرسی کیفیت نخ می‌تواند به کاهش ضایعات و عیوب و در نتیجه بهبود بهره‌وری کلی فرایند تولید منجر شود.

اهمیت راهبردی مدیریت انرژی
در همین حال، برندها و خرده‌فروشان صنعت پوشاک در سراسر جهان توجه بیشتری به پایداری، شفافیت زنجیره تأمین و کاهش ردپای کربن نشان می‌دهند.
گزارش State of Fashion 2026 که توسط Business of Fashion با همکاری McKinsey & Company تهیه شده است، نشان می‌دهد که شرکت‌های فعال در صنعت مد، در مواجهه با تداوم عدم قطعیت‌های اقتصادی، بهره‌وری هزینه‌ای، تاب‌آوری زنجیره تأمین و شفافیت عملیاتی را در زمره مهم‌ترین اولویت‌های خود قرار داده‌اند.

نمای تحلیلی: شدت مصرف انرژی در تولید نخ

روند افزایش هزینه‌های انرژی در حال تغییر دادن ساختار اقتصادی تولید نخ در بازار جهانی است. اختلاف مصرف انرژی میان فناوری‌های مختلف ریسندگی، سهم بالای سیستم‌های تهویه و کنترل رطوبت از مصرف برق کارخانه و همچنین افزایش هزینه سوخت و برق در کشورهای تولیدکننده، باعث شده است بهره‌وری انرژی به یک شاخص مهم در تصمیم‌گیری‌های سرمایه‌گذاری و انتخاب فناوری ماشین‌آلات ریسندگی تبدیل شود.

منابع:

https://www.textiletoday.com►

•    International Energy Agency (IEA)
•    International Textile Manufacturers Federation (ITMF)
•    Textile Exchange
•    McKinsey & Company
•    The Business of Fashion

♦ لینک اشتراک گذاری :

https://B2n.ir/nassajyar2275► 

♦ مطالب پیشنهادی :

- واردات ماشین آلات نساجی، قطعات یدکی و مواد اولیه نساجی|نساج یار

- تامین تخصصی قطعات یدکی ماشین آلات ریسندگی در ایران

- راهنمای خرید ماشین‌آلات نساجی در سال 2026

.

لطفاً ما را در شبکه های اجتماعی دنبال کنید.