گزارش هفتگی بازار الیاف مصنوعی؛ پلی‌استر، PSF، ویسکوز، لیوسل، اسپاندکس و نایلون

تحلیل بازار از ۲۷ ژوئیه تا ۱۰ اوت ۲۰۲۶

مقدمه
بازار الیاف مصنوعی در فاصله ۲۷ ژوئیه تا ۱۰ اوت ۲۰۲۶ تحت تأثیر هم‌زمان چند عامل کلیدی قرار داشت؛ از جمله نوسان محدود اما صعودی قیمت نفت خام، تداوم ریسک‌های ژئوپلیتیکی، اختلال در برخی مسیرهای حمل‌ونقل دریایی، افزایش توقف‌های تولید و تعمیرات واحدهای بالادستی و همچنین احتیاط بیشتر خریداران در بازارهای پایین‌دست.
در زنجیره پلی‌استر، اگرچه افزایش قیمت نفت از سمت هزینه‌ای از قیمت‌ها حمایت می‌کند، اما رفتار محتاطانه خریداران و کاهش نرخ بهره‌برداری صنایع پایین‌دست مانع از شکل‌گیری یک روند صعودی قدرتمند شده است. در مقابل، کاهش موجودی در برخی بخش‌ها و محدودیت تولید، از افت شدید قیمت‌ها جلوگیری کرده است.
در بازار PSF نیز ترکیب افزایش توقف واحدهای تولیدی، زیان‌ده بودن تولید و فعالیت واحدهای باقی‌مانده با ظرفیت بالا، شرایط عرضه را نسبتاً فشرده نگه داشته است.
در بخش ویسکوز و لیوسل، محدودیت برنامه تحویل تولیدکنندگان و تداوم تقاضای واقعی، بازار را در وضعیت نسبتاً قوی قرار داده؛ هرچند افزایش قیمت‌های اخیر موجب شده خریداران با احتیاط بیشتری تصمیم‌گیری کنند. در بازار اسپاندکس و نایلون نیز کاهش نرخ بهره‌برداری پایین‌دست و تعدیل تولید در سمت عرضه، مهم‌ترین متغیرهای تعیین‌کننده جهت قیمت‌ها بوده‌اند.

۱. بازار پلی‌استر فیلامنت؛ تعادل میان هزینه، تقاضا و موجودی
در هفته مورد بررسی، قیمت نفت خام در محدوده‌ای نسبتاً محدود نوسان کرد، اما در مجموع تمایل به افزایش داشت. با وجود رشد قیمت نفت، بازار پلی‌استر فیلامنت واکنش صعودی قدرتمندی نشان نداد؛ زیرا سمت تقاضا همچنان با احتیاط عمل می‌کند.
تداوم شرایط ژئوپلیتیکی در منطقه و نبود پیشرفت مشخص در مذاکرات میان ایالات متحده و ایران، همچنان یکی از ریسک‌های مهم زنجیره تأمین مواد اولیه و حمل‌ونقل است. بسته بودن برخی مسیرهای اصلی کشتیرانی در منطقه نیز ریسک لجستیکی و هزینه‌های حمل را افزایش داده است.
از سوی دیگر، گزارش حمله حوثی‌ها به یک پالایشگاه در عربستان سعودی، نگرانی‌های مربوط به امنیت عرضه انرژی را افزایش داده و از منظر بازار، یک عامل بالقوه حمایتی برای قیمت نفت محسوب می‌شود.

اختلالات لجستیکی و اثر آن بر زنجیره پلی‌استر
وقوع مکرر توفان‌ها نیز باعث تعطیلی برخی بنادر و تأخیر در حرکت کشتی‌ها شده است. این مسئله می‌تواند زمان ورود مواد اولیه و همچنین خروج محصولات را افزایش داده و در نتیجه، برنامه‌ریزی موجودی را برای واحدهای تولیدی دشوارتر کند.
با این حال، اثر این اختلالات تاکنون بیشتر در حوزه ریسک تأمین و لجستیک مشاهده شده تا یک جهش عمومی در قیمت پلی‌استر.

وضعیت موجودی و نرخ بهره‌برداری
یکی از مهم‌ترین نکات بازار طی این دوره، کاهش موجودی در نتیجه فروش مناسب اخیر است. این موضوع در کنار پایین بودن نرخ بهره‌برداری واحدهای تولیدی، از فشار نزولی بیشتر بر قیمت‌ها جلوگیری کرده است.
بنابراین، بازار فعلی پلی‌استر فیلامنت را می‌توان حاصل برهم‌کنش سه عامل دانست:
حمایت هزینه‌ای ناشی از قیمت نفت
احتیاط تقاضا و کاهش قدرت خرید پایین‌دست
کاهش موجودی و محدود بودن نرخ تولید
برآیند این عوامل نشان می‌دهد که احتمال ثبات نسبی قیمت پلی‌استر فیلامنت در کوتاه‌مدت بیشتر از شکل‌گیری یک روند صعودی یا نزولی شدید است.

چشم‌انداز پلی‌استر فیلامنت
در کوتاه‌مدت انتظار می‌رود بازار عمدتاً در محدوده فعلی نوسان کند و تغییرات قیمت بیشتر به شکل تعدیلات محدود باشد. برای تولیدکنندگان و مصرف‌کنندگان، جهت حرکت نفت خام، وضعیت حمل‌ونقل دریایی، نرخ بهره‌برداری واحدهای تولیدی و روند موجودی انبارها، چهار شاخص مهم برای رصد بازار هستند.

روند قیمت نفت و مواد اولیه زنجیره پلی‌استر؛ واگرایی میان WTI، PX، PTA و MEG
داده‌های قیمتی بین ۳ تا ۷ اوت ۲۰۲۶ (۱۲ تا ۱۶ مرداد ۱۴۰۵) نشان می‌دهد که در این دوره، حرکت قیمت مواد اولیه زنجیره پلی‌استر کاملاً هم‌جهت با نفت خام نبوده است.
قیمت نفت خام WTI از 80.34 دلار به 78.18 دلار در هر بشکه کاهش یافت که معادل 2.69 درصد افت است. با این حال، در همین بازه قیمت PX با افزایش 7 دلاری به 1062 دلار در هر تن رسید و 0.66 درصد رشد کرد. قیمت PTA نیز از 795 به 800 دلار در هر تن افزایش یافت که معادل 0.63 درصد رشد است.
در مقابل، MEG از 640 به 633 دلار در هر تن کاهش یافت و افت 1.09 درصدی را ثبت کرد.
این واگرایی نشان می‌دهد که در کوتاه‌مدت، قیمت مواد اولیه زنجیره پلی‌استر را نمی‌توان صرفاً بر اساس تغییرات نفت خام تحلیل کرد. در حالی که WTI حدود 2.7 درصد کاهش داشته، PX و PTA افزایش قیمت را تجربه کرده‌اند. این مسئله بیانگر آن است که عوامل اختصاصی هر حلقه از زنجیره، از جمله تعادل عرضه و تقاضا، نرخ بهره‌برداری واحدها، تعمیرات و توقف‌های تولید، وضعیت موجودی و اختلالات لجستیکی، در تعیین قیمت‌ها نقش قابل‌توجهی داشته‌اند.
افزایش PTA در شرایطی که نفت کاهش یافته، اهمیت بیشتری دارد. PTA به‌عنوان یکی از مواد اولیه اصلی تولید پلی‌استر، به‌طور مستقیم از وضعیت PX و شرایط عرضه خود PTA تأثیر می‌پذیرد. گزارش‌های بازار هفته ۳ تا ۷ اوت نیز از کاهش شدید نرخ بهره‌برداری PTA در چین در پی اختلالات ناشی از توفان خبر می‌دهند؛ موضوعی که می‌تواند بخشی از فشار نزولی ناشی از کاهش نفت را خنثی کند.
در مورد MEG، کاهش 7 دلاری و افت 1.09 درصدی نشان می‌دهد که این بخش از زنجیره در این دوره رفتار متفاوتی نسبت به PX و PTA داشته است. بنابراین، کاهش MEG در کنار افزایش PTA، ترکیب هزینه‌ای زنجیره پلی‌استر را نسبت به ابتدای دوره تغییر داده است.

برداشت کلیدی برای بازار پلی‌استر
مهم‌ترین سیگنال این جدول، عدم انتقال کامل کاهش قیمت نفت به مواد اولیه پلی‌استر است. نفت در این دوره حدود 2.7 درصد کاهش داشته، اما PX و PTA به‌ترتیب 0.66 و 0.63 درصد افزایش یافته‌اند. این موضوع نشان می‌دهد که در شرایط فعلی، بازار پلی‌استر بیش از یک رابطه خطی با نفت، تحت تأثیر شرایط عرضه و تقاضای هر حلقه از زنجیره قرار دارد.
از منظر تولیدکنندگان پلی‌استر و خریداران فیلامنت و PSF، بنابراین بهتر است به‌جای دنبال کردن WTI به‌تنهایی، مجموعه WTI PX PTA MEG نرخ بهره‌برداری واحدهای پلی‌استر موجودی انبارها به‌صورت هم‌زمان رصد شود.
در صورت تداوم کاهش نفت، اما باقی ماندن PX و PTA در سطوح بالا، کاهش هزینه خوراک لزوماً به همان نسبت به کاهش قیمت پلی‌استر فیلامنت یا PSF منتقل نخواهد شد. در مقابل، اگر کاهش نفت با افت PX، PTA و افزایش عرضه همراه شود، فشار نزولی بر محصولات پایین‌دست می‌تواند به‌مراتب قوی‌تر شود.
بر این اساس، داده‌های ۳ تا ۷ اوت را می‌توان نشانه‌ای از ثبات نسبی اما همراه با واگرایی در زنجیره پلی‌استر دانست؛ شرایطی که در آن سمت عرضه و محدودیت‌های عملیاتی، اثر کاهش قیمت نفت را تا حدی خنثی کرده‌اند.

۲. بازار PSF؛ کاهش تولید، زیان تولید و تثبیت قیمت
در بازار Polyester Staple Fiber (PSF)، افزایش تعمیرات و توقف‌های دوره‌ای در واحدهای PTA یکی از عوامل مهم سمت عرضه بوده است.
هم‌زمان، هزینه‌های تولید نیز نشانه‌هایی از تثبیت را نشان داده‌اند و افزایش قیمت نفت توانسته است بخشی از فشار هزینه‌ای زنجیره را حفظ کند. اما عامل مهم‌تر، وضعیت اقتصادی تولیدکنندگان است.
بخشی از واحدهای تولیدی به دلیل زیان‌ده بودن تولید، نرخ فعالیت خود را کاهش داده یا متوقف کرده‌اند. در نتیجه، واحدهایی که همچنان فعال هستند، با نرخ بهره‌برداری بالا یا نزدیک به ظرفیت کامل کار می‌کنند.
این وضعیت یک تضاد مهم در بازار ایجاد کرده است: کاهش تعداد واحدهای فعال از یک سو عرضه کل را محدود می‌کند، اما فعالیت با ظرفیت بالا در واحدهای باقی‌مانده مانع از شکل‌گیری کمبود شدید محصول می‌شود. بر همین اساس، قیمت PSF در شرایط فعلی نسبتاً باثبات ارزیابی می‌شود.

چشم‌انداز PSF
تا زمانی که نرخ توقف واحدها بالا باقی بماند و تولیدکنندگان از افزایش عرضه به دلیل حاشیه سود پایین اجتناب کنند، احتمال ثبات بازار بیشتر است. با این حال، تغییر محسوس در قیمت PTA، نفت خام یا نرخ بهره‌برداری واحدهای تولیدی می‌تواند تعادل فعلی را تغییر دهد.

۳. ویسکوز و Lyocell؛ تقاضای فعال‌تر در برابر احتیاط خریداران
بازار Viscose Staple Fiber (VSF) در آخر هفته همچنان لحن نسبتاً قدرتمندی داشت. یکی از عوامل مهم، فشردگی برنامه تحویل تولیدکنندگان بود که نشان می‌دهد سمت عرضه در کوتاه‌مدت از انعطاف بالایی برخوردار نیست.
این وضعیت برای خریداران اهمیت ویژه‌ای دارد؛ زیرا حتی در شرایطی که تقاضای نهایی بسیار قدرتمند نباشد، محدودیت تحویل می‌تواند از کاهش سریع قیمت جلوگیری کند.

وضعیت لیوسل Lyocell
در بازار Lyocell، فعالیت استعلام و inquiry در سطح نسبتاً مناسبی باقی ماند. با این حال، افزایش اخیر قیمت‌ها از سوی تولیدکنندگان موجب شده خریداران در تصمیم‌گیری محتاط‌تر شوند.
بنابراین، تفاوت مهمی میان فعال بودن inquiry و تبدیل آن به خرید قطعی وجود دارد. در شرایط فعلی، فعال بودن استعلام‌ها لزوماً به معنای افزایش متناسب مصرف واقعی نیست و رفتار خریداران نشان می‌دهد مدیریت قیمت و موجودی همچنان در اولویت قرار دارد.

نخ فیلامنت ویسکوز
قیمت Viscose Filament Yarn در روزهای اخیر تغییر قابل‌توجهی نداشته است.
در همین حال، واحدهای نساجی پایین‌دست همچنان ناچارند سطح مشخصی از موجودی ایمنی مواد اولیه را حفظ کنند. این موضوع، به‌ویژه در شرایطی که ریسک‌های حمل‌ونقل و تأمین مواد اولیه افزایش یافته، اهمیت بیشتری پیدا می‌کند.

۴. بازار اسپاندکس؛ کاهش نرخ بهره‌برداری پایین‌دست و خرید حداقلی
بازار اسپاندکس همچنان تحت فشار ضعف تقاضای پایین‌دست قرار دارد.
کارخانه‌های بافندگی به دلیل دمای بالای هوا، محدود بودن سفارش‌ها و کاهش فعالیت بازار، نرخ بهره‌برداری خود را کاهش داده‌اند. در نتیجه، خریدها عمدتاً به سفارش‌های ضروری و حجم‌های کوچک محدود شده است.
از طرف دیگر، تولیدکنندگان اسپاندکس نیز نرخ تولید خود را کاهش داده‌اند تا از ایجاد فشار بیشتر بر قیمت‌ها جلوگیری کنند.
این شرایط باعث شده بازار در وضعیت نسبتاً متعادلی قرار گیرد؛ به این معنا که کاهش تقاضا از یک سو فشار نزولی ایجاد می‌کند، اما کاهش تولید از سوی دیگر مانع از افت شدید قیمت می‌شود.

استراتژی خرید اسپاندکس
در شرایط فعلی، خرید بر مبنای نیاز واقعی (Need-based Procurement) منطقی‌تر از افزایش موجودی با هدف کسب سود از نوسانات کوتاه‌مدت است.
تا زمانی که سفارش‌های پایین‌دست به شکل محسوسی تقویت نشوند، انتظار می‌رود قیمت اسپاندکس در کوتاه‌مدت عمدتاً باثبات باقی بماند.

۵. بازار نایلون؛ فشار نزولی بر نخ فیلامنت در برابر محدودیت عرضه کاپرولاکتام
در بازار نایلون، قیمت نفت خام و بنزن خالص (Pure Benzene) افزایش یافت، در حالی که قیمت لحظه‌ای کاپرولاکتام (Caprolactam) عمدتاً باثبات باقی ماند.
محدودیت عرضه کاپرولاکتام یکی از عوامل مهم حمایت‌کننده از این بخش از زنجیره است و باعث شده با وجود ضعف نسبی برخی بخش‌های پایین‌دست، قیمت ماده اولیه اصلی با کاهش قابل‌توجه مواجه نشود.

وضعیت چیپس ریسندگی
در بازار چیپس، قیمت High-Speed Spinning Chips در برخی معاملات کاهش یافت؛ در حالی که Conventional Spinning Chips نسبتاً باثبات باقی ماند، هرچند تمایل محدودی به کاهش نشان داد.
این اختلاف رفتار نشان می‌دهد شرایط بازار برای گریدهای مختلف چیپس کاملاً یکسان نیست و تحلیل قیمت نایلون باید بر اساس نوع محصول و کاربرد نهایی انجام شود.

نخ فیلامنت نایلون
قیمت‌های پیشنهادی Nylon Filament Yarn اندکی کاهش یافت. افزایش میزان کاهش تولید توسط تولیدکنندگان، یکی از عوامل اصلی این حرکت قیمتی بوده است.
در چنین شرایطی، کاهش عرضه از یک سو از افت شدید قیمت جلوگیری می‌کند، اما ضعف نسبی معاملات و احتیاط خریداران همچنان مانع از شکل‌گیری روند صعودی پایدار می‌شود.

۶. جمع‌بندی تحلیلی بازار الیاف مصنوعی
بررسی هم‌زمان پلی‌استر فیلامنت، PSF، ویسکوز، Lyocell، اسپاندکس و نایلون نشان می‌دهد که بازار الیاف مصنوعی در هفته منتهی به ۱۰ اوت ۲۰۲۶ بیش از آنکه تحت تأثیر یک عامل واحد باشد، تحت تأثیر تعامل هزینه، عرضه، نرخ بهره‌برداری، موجودی و تقاضای واقعی قرار داشته است.
در بخش پلی‌استر، قیمت نفت همچنان یک عامل حمایتی است، اما تقاضای محتاطانه اجازه رشد شدید قیمت را نمی‌دهد.
در PSF، کاهش تولید و زیان‌ده بودن بخشی از واحدها، نقش مهمی در تثبیت بازار دارد.
در VSF و Lyocell، محدودیت تحویل و فعالیت نسبتاً مناسب استعلام‌ها از بازار حمایت می‌کند، هرچند خریداران نسبت به افزایش قیمت‌ها حساس‌تر شده‌اند.
در اسپاندکس، ضعف تقاضای پایین‌دست با کاهش تولید جبران شده و نتیجه آن، ثبات نسبی قیمت‌ها است.
در نایلون نیز افزایش قیمت نفت و بنزن در کنار محدودیت عرضه کاپرولاکتام، در برابر کاهش قیمت برخی محصولات پایین‌دست قرار گرفته است.

مهم‌ترین سیگنال‌های بازار در هفته پیش‌رو
برای ارزیابی جهت بازار در هفته آینده، پنج شاخص اهمیت بیشتری دارند:
روند قیمت نفت خام و تأثیر آن بر هزینه زنجیره پتروشیمی
نرخ بهره‌برداری واحدهای پلی‌استر و PSF
وضعیت PTA، PX و MEG به‌عنوان متغیرهای کلیدی زنجیره پلی‌استر
روند سفارش‌های صنایع پایین‌دست و موجودی انبارها
وضعیت حمل‌ونقل دریایی و ریسک‌های ژئوپلیتیکی منطقه
در مجموع، سناریوی غالب برای کوتاه‌مدت، ثبات نسبی همراه با نوسانات محدود و تفاوت عملکرد میان گروه‌های مختلف الیاف مصنوعی است. در این شرایط، تغییر در نرخ تولید و موجودی می‌تواند حتی بدون تغییر شدید تقاضا، جهت قیمت‌ها را تغییر دهد.

نتیجه‌گیری
بازار الیاف مصنوعی در ابتدای اوت ۲۰۲۶ در نقطه‌ای قرار دارد که محدودیت عرضه و کاهش نرخ تولید در برابر ضعف یا احتیاط تقاضا قرار گرفته‌اند.
در چنین بازاری، صرفاً دنبال کردن قیمت روزانه الیاف تصویر کاملی ارائه نمی‌دهد. برای تحلیل دقیق‌تر باید زنجیره را از نفت خام و مواد اولیه پتروشیمی تا نرخ تولید، موجودی، سفارش‌های پایین‌دست و شرایط حمل‌ونقل بررسی کرد.
به همین دلیل، رصد هم‌زمان Crude Oil، PX، PTA، MEG، Caprolactam و نرخ بهره‌برداری واحدهای تولیدی می‌تواند تصویر دقیق‌تری از مسیر احتمالی قیمت الیاف مصنوعی در هفته‌های آینده ارائه دهد.

نساج یار به‌عنوان یک مرجع تخصصی صنعت نساجی، با انتشار تحلیل‌های بازار، معرفی ماشین‌آلات، بررسی مواد اولیه و پوشش رویدادهای بین‌المللی، تلاش می‌کند اطلاعات دقیق و به‌روز را در اختیار فعالان این صنعت قرار دهد. برای آشنایی بیشتر با فعالیت‌ها و خدمات ما، به صفحه درباره نساج یار مراجعه کنید

منبع داده‌ها:  XIAMEN WEI TEXTILE TECHNOLOGY CO., LTD. ترجمه و تحلیل: نساج یار

♦ لینک اشتراک گذاری :

https://B2n.ir/nassajyar002216►

♦ مطالب پیشنهادی :

- تحلیل فنی بازار جهانی الیاف سلولزی در سال ۲۰۲۶ و پیامدهای آن برای صنعت نساجی 

- مواد اولیه صنعت نساجی

-  افزایش قیمت نفت و تأثیر آن بر بازار جهانی پلی‌استر و صنعت نساجی

.

.

لطفاً ما را در شبکه های اجتماعی دنبال کنید.