راهنمای جامع عیب‌یابی و تنظیمات ماشین بافندگی راپیری (Rapier Loom)

 بررسی کامل مشکلات، علل و روش‌های رفع در صنعت نساجی

ماشین‌های بافندگی راپیری (Rapier Looms) یکی از پرکاربردترین ماشین‌های بافندگی در صنعت نساجی مدرن محسوب می‌شوند که به دلیل انعطاف‌پذیری بالا در بافت انواع پارچه‌های ساده، فانتزی، ژاکارد و چندرنگ، جایگاه ویژه‌ای در واحدهای بافندگی دارند.
کیفیت نهایی پارچه، راندمان تولید، میزان پارگی تار و پود، توقفات ماشین و هزینه‌های تولید تا حد زیادی به تنظیم صحیح زمان‌بندی مکانیزم‌های مختلف ماشین راپیری وابسته است. آشنایی اپراتورها و تکنسین‌ها با اصول تنظیم دهنه، زمان پودگذاری، نیروسنجی گیره‌ها، زمان برش پود و سایر پارامترهای کلیدی، نقش بسیار مهمی در کاهش عیوب بافندگی و افزایش بهره‌وری دارد. این راهنما مهم‌ترین نکات عملی و فنی مربوط به فرآیند پودگذاری در ماشین‌های راپیری را تشریح می‌کند.

1- تنظیم زمان باز شدن دهنه (Shed Opening Time) و زمان پودگذاری (Weft Insertion Time)
زمان باز شدن دهنه و زمان پودگذاری در ماشین راپیری چگونه تنظیم می‌شود؟
زمان پودگذاری در ماشین‌های راپیری، یعنی لحظه ورود راپیر فرستنده (Sending Rapier) و راپیر گیرنده (Receiving Rapier) به داخل دهنه، معمولاً توسط طراحی مکانیکی ماشین تعیین شده و تقریباً ثابت است. اما زمان باز شدن دهنه (Opening Time) بر اساس موارد زیر قابل تنظیم است:
•  نوع بافت
• ساختمان پارچه
• وضوح دهنه (Shed Clarity)
• میزان تراکم تار
• نوع نخ مصرفی

برای پارچه‌های ساده (Plain Weave) بهتر است از: دهنه‌دهی زودهنگام (Early Shedding) استفاده شود زیرا:
• دهنه شفاف‌تر می‌شود.
• ضربه دفتین بهتر انجام می‌شود.
• حرکت خط تشکیل پارچه (Cloth Fell) کاهش می‌یابد.
• کیفیت پارچه افزایش پیدا می‌کند.
• احتمال عیوب بافت کاهش می‌یابد.

برای پارچه‌های سرژه و ژاکارد بهتر است از: دهنه‌دهی دیرهنگام (Late Shedding) استفاده شود زیرا:
• ظاهر پارچه بهتر می‌شود.
• فشار وارده بر نخ‌های تار کاهش می‌یابد.
• میزان پارگی تار کمتر می‌شود.
• پایداری فرآیند بافت افزایش می‌یابد.

2- تأثیر زمان باز شدن دهنه بر کیفیت پارچه
زمان باز شدن دهنه چه تأثیری بر کیفیت پارچه دارد؟
حالت اول: باز شدن زودهنگام دهنه
مزایا:
•  وضوح دهنه بیشتر است.
• عبور راپیر آسان‌تر انجام می‌شود.
• احتمال ایجاد عیوب بافندگی کمتر است.
•راندمان تولید افزایش می‌یابد.
معایب:
• دهنه زودتر بسته می‌شود.
• فشار بیشتری به تارها وارد می‌شود.
•  تماس راپیر با تار افزایش می‌یابد.
• احتمال شل شدن کناره پارچه بیشتر می‌شود.
• احتمال شل شدن تارهای حاشیه‌ای افزایش می‌یابد.

حالت دوم: باز شدن دیرهنگام دهنه
مزایا:
•  فشار وارده بر تار کمتر می‌شود.
• اصطکاک راپیر و تار کاهش می‌یابد.
• آسیب تار کمتر است.
معایب:
• وضوح دهنه کاهش می‌یابد.
• احتمال بروز عیب سه‌پرشی حاشیه (Triple Jumping Defect) بیشتر می‌شود.
• احتمال برخورد راپیر با تار افزایش می‌یابد.

3- تنظیم زمان تراز شدن ورد کوچک لبه ضایعاتی (Waste Selvage)
زمان تراز شدن ورد کوچک لبه ضایعاتی چگونه تنظیم می‌شود؟
در ماشین‌های راپیری برای ایجاد لبه ضایعاتی (Waste Selvage)، وردهای کمکی کوچکی مورد استفاده قرار می‌گیرند. زمان صاف شدن (Leveling Time) این وردها باید:
25 تا 30 درجه زودتر
از ورد بافت ساده تنظیم شود.

دلیل این تنظیم
این کار باعث می‌شود:
• نخ پود قبل از آزاد شدن توسط گیره راپیر به‌خوبی مهار شود.
• پود به سمت خط تشکیل پارچه بازنگردد.
•  از جمع‌شدگی پود جلوگیری شود.
• کیفیت لبه پارچه حفظ گردد.
در صورت تنظیم نادرست ممکن است:
• پود عقب‌نشینی کند.
• طول مؤثر پود کاهش یابد.
• عیوب حاشیه‌ای پارچه ایجاد شود.

4- چرا زمان پودگذاری در ماشین راپیری از ماشین ماکویی بیشتر است؟
چرا راپیر مدت بیشتری در دهنه باقی می‌ماند؟
در ماشین ماکویی (Shuttle Loom)
•  پرتاب ماکو قبل از مرکز پایین انجام می‌شود.
•  ماکو تقریباً در حدود 120 درجه میل‌لنگ مسیر خود را طی می‌کند.
•  سرعت عبور بسیار زیاد است.
در ماشین راپیری
•  سر گیره راپیر حدود زاویه 62 درجه وارد دهنه می‌شود.
•  خروج کامل راپیر تا حدود 300 درجه طول می‌کشد.
•  راپیر تقریباً 240 درجه در داخل دهنه حرکت می‌کند.
علت این موضوع در سیستم راپیری:
• راپیر فرستنده و گیرنده به سمت یکدیگر حرکت می‌کنند.
• انتقال پود باید با دقت بالا انجام شود.
• پود نباید از گیره‌ها خارج شود.
• انتقال پایدار نخ پود اهمیت زیادی دارد.
بنابراین سرعت حرکت کنترل شده و مدت حضور راپیر در دهنه بیشتر از ماکو است.

5- اصل نیروی گیرش (Grip Force) در فرآیند انتقال پود
نیروی نگهدارنده پود در اجزای مختلف ماشین چگونه باید باشد؟
اصل اساسی رابطه نیروها باید به شکل زیر باشد:
نیروی گیرش راپیر گیرنده
نیروی گیرش راپیر فرستنده
نیروی نگهدارنده فیدر پود
یا به صورت ساده:
Receiving Gripper > Sending Gripper > Weft Feeder Clamp
اهمیت این اصل
اگر این ترتیب رعایت نشود:
•  انتقال پود ناقص خواهد شد.
• پود از گیره خارج می‌شود.
• خطاهای پودگذاری افزایش می‌یابد.
• توقفات ماشین بیشتر می‌شود.

6- تأثیر زمان برش پود (Weft Cutting Time)
زمان برش پود چه تأثیری بر کیفیت بافت دارد؟
برش زودهنگام: اگر پود خیلی زود بریده شود:
•  طول پود در گیره فرستنده کم می‌شود.
• عمق گیرش کافی نخواهد بود.
•  انتقال پود ناپایدار می‌شود.
• احتمال خطای انتقال افزایش می‌یابد.

برش دیرهنگام: اگر پود خیلی دیر بریده شود:
• دم پود (Weft Tail) بلند می‌شود.
• احتمال ایجاد پود دوتایی (Double Pick) افزایش می‌یابد.
• امکان ورود نخ ضایعاتی به پارچه وجود دارد.
• ظاهر پارچه آسیب می‌بیند.

توصیه عملی
زمان برش باید به‌گونه‌ای تنظیم شود که:
• طول مناسب پود در گیره باقی بماند.
• انتقال پایدار انجام شود.
• کمترین طول ضایعات تولید گردد.

7- مقایسه قلاب راهنمای معمولی و قلاب شناور (Floating Guide Hook)
نوع قلاب راهنما چه تأثیری بر کیفیت بافت دارد؟
الف) قلاب معمولی (Ordinary Guide Hook)
در این سیستم:
• سر گیره راپیر با تارها اصطکاک بیشتری دارد.
•  تسمه راپیر با لایه زیرین تار تماس بیشتری پیدا می‌کند.
• تماس با نمد روی دفتین افزایش می‌یابد.
نتایج
• افزایش پارگی تار
• افزایش پرز پارچه
• افزایش کرک افقی در پارچه‌های رنگی
• کاهش راندمان ماشین
• افت کیفیت ظاهری پارچه

ب) قلاب شناور (Floating Guide Hook)
این سیستم با نام:Free Flight Weft Insertion نیز شناخته می‌شود.
در این روش:
• سر راپیر به صورت معلق در دهنه حرکت می‌کند.
•  تماس مستقیم با تارها کمتر است.
مزایا
• کاهش اصطکاک
• کاهش پارگی تار
• کاهش پرزدهی
•  بهبود کیفیت سطح پارچه
• کاهش کرک افقی در پارچه‌های رنگی
• افزایش راندمان تولید
به همین دلیل در ماشین‌های راپیری مدرن بیشتر از سیستم شناور استفاده می‌شود.

8- تأثیر دفتین یکپارچه و دفتین جداگانه بر پودگذاری
دفتین جداگانه و دفتین یکپارچه چه تفاوتی در فرآیند پودگذاری دارند؟
الف) دفتین جداگانه (Separate Sley)
در این سیستم:
•  در مرکز عقب ماشین زمان مکث بیشتری وجود دارد.
• فرصت کافی برای انتقال پود فراهم می‌شود.
• معمولاً از مکانیزم ضربه‌زنی بادامکی مزدوج (Conjugate Cam Beating-up) استفاده می‌شود.

مزایا
• پایداری بیشتر در پودگذاری
• مناسب برای سرعت‌های بالا
محدودیت
هنگام حرکت دفتین:
•  سر راپیر نباید داخل محدوده نوسان شانه قرار گیرد.
• طول آزاد باقی‌مانده پود محدود است.
• در صورت بلند بودن، باید بریده شود.

ب) دفتین یکپارچه (Integrated Sley)
در این سیستم:
• ساختمان مکانیکی ساده‌تر است.
• از مکانیزم چهارمیله‌ای معمولی استفاده می‌شود.
• کورس ضربه‌زنی بزرگ‌تر است.
• ارتفاع دهنه بیشتر است.
مزایا
• تعمیرات آسان‌تر
• هزینه نگهداری کمتر
• طراحی ساده‌تر
معایب
• سرعت کاری نسبتاً پایین‌تر
• محدودیت در برخی کاربردهای خاص
با این حال معمولاً تأثیر منفی قابل توجهی بر پودگذاری ندارد.

جمع‌بندی:
در ماشین‌های راپیری، کیفیت پارچه و راندمان تولید به شدت به تنظیم صحیح پارامترهای زیر وابسته است:
✓ زمان باز شدن دهنه
✓ زمان پودگذاری
✓ زمان برش پود
✓ تنظیم وردهای لبه ضایعاتی
✓ نیروی گیرش گیره‌های راپیر
✓ انتخاب سیستم قلاب راهنما
✓ نوع دفتین و مکانیزم ضربه‌زنی

تجربه عملی نشان می‌دهد که بخش قابل توجهی از عیوبی مانند:
• پارگی تار
• پارگی پود
• پود دوتایی
• جمع‌شدگی پود
• پرزدهی پارچه
• کرک افقی
• عیوب حاشیه‌ای
• انتقال ناقص پود  تنها با تنظیم صحیح همین پارامترها قابل پیشگیری هستند.
بنابراین توصیه می‌شود اپراتورها و تکنسین‌های بافندگی به‌صورت دوره‌ای تمامی تنظیمات فوق را کنترل و با مشخصات فنی هر پارچه تطبیق دهند تا ضمن افزایش کیفیت محصول، توقفات ماشین و هزینه‌های تولید نیز به حداقل برسد.


9- چرا تسمه راپیر (Rapier Tape) و سر راپیر (Rapier Head) هنگام پودگذاری به نخ‌های تار فشار وارد می‌کنند؟
علت فشرده شدن نخ‌های تار توسط تسمه و سر راپیر در حین پودگذاری چیست؟
برای آنکه انتقال نخ پود بین راپیر فرستنده و راپیر گیرنده با پایداری و اطمینان کامل انجام شود، لازم است راپیر مدت زمان نسبتاً طولانی در داخل دهنه (Shed) حرکت کند.
از سوی دیگر، زمان باز بودن دهنه نمی‌تواند بیش از حد طولانی باشد، زیرا:
• وردها (Heald Frames) باید فرصت کافی برای حرکت داشته باشند.
•  اگر دهنه بیش از حد باز بماند، زمان حرکت وردها کاهش پیدا می‌کند.
•  در نتیجه شتاب حرکت وردها افزایش می‌یابد.
• ضربات مکانیکی شدیدی به سیستم وارد می‌شود.
• لرزش ماشین افزایش می‌یابد.
•  پایداری ماشین کاهش پیدا می‌کند.
بنابراین طراحان ماشین ناچار هستند پیش از آنکه راپیر کاملاً از دهنه خارج شود، فرآیند بسته شدن دهنه را آغاز کنند. در این شرایط:
•  سر راپیر (Gripper Head)
•  تسمه راپیر (Rapier Tape) بین نخ‌های تار در حال بسته شدن قرار می‌گیرند و به آن‌ها فشار وارد می‌کنند.
نتیجه این پدیده
• افزایش اصطکاک بین راپیر و تار
• افزایش احتمال پارگی تار
• شل شدن نخ‌های کناری
•  افزایش سایش قطعات راپیر
• کاهش وضوح دهنه در صورت تنظیم نامناسب

10- چرا نخ‌های تار در کناره پارچه (Selvage) به راحتی شل می‌شوند؟
علت شل شدن تارهای حاشیه چیست و چه تأثیری بر کیفیت پارچه دارد؟
هنگام خروج راپیر از دهنه، سر راپیر و تسمه راپیر فشار قابل توجهی به لایه تار وارد می‌کنند.
این فشار در سمت خروجی راپیر بیشتر است.
• تارهای کناره پارچه کشش خود را از دست می‌دهند.
• نخ‌های حاشیه‌ای شل می‌شوند.
• یکنواختی کشش تار از بین می‌رود.

پیامدها
1- کاهش وضوح دهنه
دهنه به خوبی تشکیل نمی‌شود و احتمال برخورد راپیر با تار افزایش پیدا می‌کند.
2- افزایش عیوب پارچه از جمله:
• جاافتادگی پود
• پودکشی ناقص
• عیوب حاشیه
• ایجاد خطوط نامنظم در کناره پارچه
• افزایش توقفات ماشین

روش‌های جلوگیری از شل شدن حاشیه
روش اول: افزایش مناسب ارتفاع دهنه
افزایش جزئی ارتفاع دهنه باعث می‌شود:
• فشار راپیر روی تارها کمتر شود.
• شل شدن حاشیه کاهش یابد.

روش دوم: جلو آوردن قاب توقف تار (Warp Stop Frame)
با جلو آوردن این قسمت:
• طول نیمه دوم دهنه کوتاه‌تر می‌شود.
• میزان تغییر شکل تارها کاهش می‌یابد.
• پایداری حاشیه بهتر می‌شود.

روش سوم: کاهش تعداد تار در دندانه شانه در کناره‌ها
در دو طرف پارچه تعداد تارهای عبوری از هر دندانه شانه را کمی کمتر از قسمت میانی انتخاب کنید.
مزایا:
• کشش کناره‌ها بیشتر می‌شود.
• لبه پارچه جمع نمی‌شود.
• شل‌شدگی حاشیه کاهش می‌یابد.

11- نیروی دفتین‌زنی (Beating-up Force) در ماشین راپیری به چه عواملی بستگی دارد؟
چه عواملی قدرت کوبش پود توسط دفتین را تعیین می‌کنند؟
نیروی دفتین‌زنی عمدتاً به دو عامل بستگی دارد:
1- جرم دفتین (Sley Weight)
هرچه جرم دفتین بیشتر باشد:
• انرژی جنبشی بیشتر می‌شود.
• قدرت کوبش افزایش می‌یابد.

2- شتاب حرکت دفتین (Acceleration)
هرچه شتاب بیشتر باشد:
• نیروی ضربه افزایش پیدا می‌کند.
• تراکم پود بهتر تثبیت می‌شود.

تفاوت ماشین ماکویی و راپیری
ماشین ماکویی
قدرت کوبش بیشتر از طریق:
•  جرم زیاد دفتین تأمین می‌شود.

ماشین راپیری مدرن
قدرت کوبش بیشتر از طریق:
• افزایش شتاب حرکت دفتین تأمین می‌شود. به همین دلیل دفتین‌های سبک ولی پرشتاب در ماشین‌های مدرن استفاده می‌شوند.

12- چرا ماشین‌های راپیری پرسرعت از مکانیزم دفتین‌زنی بادامکی مزدوج (Conjugate Cam Beating-up) استفاده می‌کنند؟
ماشین‌های راپیری پرسرعت معمولاً دارای: دفتین جداگانه (Separate Sley)هستند.
این سیستم اجازه می‌دهد:
• دفتین در مرکز عقب مدت بیشتری مکث کند.
• زمان کافی برای انتقال پود فراهم شود.

دلیل دوم
دفتین این ماشین‌ها معمولاً از  آلیاژ آلومینیوم ساخته می‌شود.
بنابراین:
• وزن بسیار کم است.
• انرژی کوبش طبیعی کاهش می‌یابد.

دلیل سوم
شانه ماشین:
•  باریک‌تر است.
• فاقد پوشش‌های سنگین قدیمی است.
در نتیجه کل سیستم سبک‌تر می‌شود.

راه‌حل
برای جبران کاهش جرم، از:
مکانیزم بادامکی مزدوج (Conjugate Cam)
استفاده می‌شود تا:
• شتاب حرکت دفتین افزایش یابد.
• نیروی کوبش کافی ایجاد شود.
• تراکم پود به‌خوبی تثبیت گردد.

13- چرا ماشین راپیری بدون دلیل در جهت پود متوقف می‌شود؟
علت توقف‌های ناگهانی سیستم کنترل پود چیست؟
علت اول: وجود پرز در گیره پود
پرزهای شناور می‌توانند:
•  در گیره جمع شوند.
•  عملکرد سنسور را مختل کنند.
• تشخیص اشتباه ایجاد کنند.

علت دوم: کم بودن نیروی گیره پود
در این حالت:
• پود به خوبی نگه داشته نمی‌شود.
• سنسور عبور پود خطا تشخیص می‌دهد.
• ماشین متوقف می‌شود.

علت سوم: حساسیت بیش از حد سنسور پیزوالکتریک(Piezoelectric Ceramic Sensor)
اگر حساسیت سنسور زیاد باشد:
• کوچک‌ترین لرزش یا پرز به‌عنوان خطا شناسایی می‌شود.
•  توقف‌های کاذب افزایش می‌یابد.

راهکارهای اصلاحی
✓ تمیز کردن گیره پود
✓ حذف پرزها و آلودگی‌ها
✓ تنظیم مجدد نیروی گیره
✓ کاهش حساسیت سنسور پیزوالکتریک
✓ کنترل سیم‌کشی و اتصالات سنسور

14- برای تولید پارچه‌های با تراکم تار بالا چه روشی برای نخ‌کشی و شانه‌کشی مناسب است؟
بهترین روش Drawing-in و Denting برای پارچه‌های پرتراکم چیست؟
برای پارچه‌های با تراکم تار بالا: روش نخ‌کشی پروازی (Fly Threading) مناسب‌ترین گزینه است.
شانه‌کشی (Denting) بهتر است: 3 تا 4 نخ در هر دندانه شانه قرار گیرد.

نخ‌کشی میلک (Drop Wire Drawing-in) الگوی زیر توصیه می‌شود:
1-1-2-2-3-3-4-4-5-5-6-6
مزایا:
• کاهش اصطکاک تارها
• کاهش پارگی تار
•  توزیع بهتر تنش
• افزایش راندمان ماشین
• بهبود کیفیت پارچه

15- چرا در دستگاه تنظیم بدون پله تراکم پود (Stepless Weft Density Device) تراکم پود تغییر می‌کند؟
علت تغییر ناخواسته تراکم پود پس از تنظیم چیست؟
پس از تنظیم تراکم پود: باید پیچ نگهدارنده بالایی (Top Support Screw) کاملاً محکم شود.
سپس:
• مهره قفل‌کننده نیز سفت گردد. اگر این کار انجام نشود:
• پیچ به مرور شل می‌شود.
• موقعیت تنظیم تغییر می‌کند.
• تراکم پود از مقدار تنظیم‌شده خارج می‌شود.

توصیه عملی
در بازدیدهای روزانه موارد زیر کنترل شوند:
✓ سفت بودن پیچ تنظیم
✓ سلامت مهره قفل‌کننده
✓ عدم وجود لقی مکانیکی
✓ ثبات تراکم پود در طول تولید

16- جدا شدن روکش لاستیکی غلتک زمردی (Emery Roller) و غلتک راهنما چه مشکلاتی ایجاد می‌کند؟
کنده شدن لاستیک زبر روی غلتک‌ها چه تأثیری بر بافت دارد؟
عملکرد این لاستیک‌ها ، سطح زبر لاستیکی باعث:
•  ایجاد اصطکاک مناسب
• هدایت یکنواخت پارچه
• تثبیت موقعیت خط تشکیل پارچه (Cloth Fell)
می‌شود.

در صورت جدا شدن لاستیک بین موارد زیر لغزش ایجاد می‌شود:
• غلتک زمردی
• غلتک راهنما
•  سطح پارچه

پیامدهای این مشکل
1- ناپایداری خط تشکیل پارچه موقعیت Cloth Fell دائماً تغییر می‌کند.
2- ضعیف شدن دفتین‌زنی پود به اندازه کافی کوبیده نمی‌شود.
3- تغییر تراکم پود تعداد پود در واحد طول از مقدار تنظیم‌شده منحرف می‌شود.
4- کاهش کیفیت پارچه ممکن است عیوب زیر مشاهده شوند:
• خطوط راه‌راه
•اختلاف تراکم پود
• ناهمگونی بافت
•  تغییر عرض پارچه
• افت کیفیت ظاهری محصول

نتیجه‌گیری بخش دوم
بررسی تجربیات کارخانه‌های بافندگی نشان می‌دهد بسیاری از مشکلات رایج ماشین‌های راپیری از جمله:
• شل شدن حاشیه پارچه
• توقف‌های کاذب در جهت پود
• تغییر تراکم پود
• پارگی تار
• کوبش نامناسب پود
• عیوب ناشی از ناپایداری خط تشکیل پارچه
مستقیماً به تنظیمات مکانیکی، وضعیت سنسورها، سلامت غلتک‌ها و نحوه تشکیل دهنه مرتبط هستند. کنترل منظم این موارد می‌تواند راندمان تولید را افزایش داده، کیفیت پارچه را بهبود بخشد و هزینه‌های توقف و تعمیرات را به میزان قابل توجهی کاهش دهد.

17- علل بروز خطای تحویل پود (Weft Transfer Error) در ماشین راپیری
چه عواملی باعث می‌شوند انتقال پود بین راپیر فرستنده و راپیر گیرنده به درستی انجام نشود؟
خطای تحویل پود یکی از رایج‌ترین دلایل توقف ماشین‌های راپیری است. این مشکل زمانی رخ می‌دهد که نخ پود در لحظه انتقال از گیره فرستنده به گیره گیرنده به درستی کنترل یا نگهداری نشود.
علت اول: وجود پرز و آلودگی در گیره فرستنده
در صورت تجمع:
• پرزهای شناور (Fly Fluff)
• گردوغبار
• الیاف شکسته
• روغن و آلودگی
در داخل گیره فرستنده (Sending Gripper) گیره نمی‌تواند نخ پود را به‌خوبی نگه دارد.

نشانه‌ها
• خطای مکرر پود
• توقف‌های ناگهانی
• عدم رسیدن پود به سمت مقابل

راهکار
✓ تمیزکاری روزانه گیره‌ها
✓ استفاده از هوای فشرده
✓ بازدید دوره‌ای سطح گیره

علت دوم: برش زودهنگام پود
اگر زمان برش پود بیش از حد زود باشد:
• طول نخ واردشده به داخل گیره کم می‌شود.
• عمق گیرش (Grip Depth) کافی نخواهد بود.
• احتمال رها شدن پود هنگام انتقال افزایش می‌یابد.
راهکار
✓ بازبینی زمان برش پود
✓ تنظیم مجدد موقعیت قیچی پود

علت سوم: کم بودن نیروی گیره فرستنده
اگر فنر گیره فرستنده ضعیف باشد:
•  پود به‌درستی نگه داشته نمی‌شود.
• هنگام شتاب‌گیری راپیر پود رها می‌شود.

راهکار
✓ کنترل فنرها
✓ تنظیم فشار گیره
✓ تعویض قطعات فرسوده

علت چهارم: تنظیم نامناسب کشش بخشی پود (Weft Segment Tension)
اگر کشش پود:
• خیلی زیاد باشد → احتمال پارگی پود افزایش می‌یابد.
• خیلی کم باشد → کنترل پود دشوار می‌شود.
نتیجه
• خطای تحویل پود
• توقف ماشین
• کاهش راندمان تولید

18- علت بافته شدن نخ لبه ضایعاتی (Waste Selvage Yarn) داخل پارچه چیست؟
چرا نخ لبه ضایعاتی وارد ساختمان پارچه می‌شود؟
علت اول: تأخیر در زمان تراز شدن ورد لبه ضایعاتی
اگر ورد لبه ضایعاتی دیر تراز شود:
• نخ ضایعاتی به‌موقع مهار نمی‌شود.
• احتمال ورود آن به بافت اصلی افزایش می‌یابد.

راهکار
✓ تنظیم زمان تراز شدن ورد
✓ کنترل تایمینگ ورد کمکی

علت دوم: جدا شدن دیرهنگام پود از گیره گیرنده
اگر نخ پود دیر از گیره گیرنده آزاد شود:
•  طول لبه ضایعاتی افزایش می‌یابد.
• هنگام ورود مجدد راپیر به دهنه، این نخ اضافی به داخل پارچه کشیده می‌شود.

نتیجه
• مشاهده نخ اضافی در پارچه
• ایجاد عیوب ظاهری
• افزایش ضایعات

علت سوم: کم بودن تعداد تارهای لبه ضایعاتی
اگر تعداد نخ‌های عبوری از ورد لبه ضایعاتی کافی نباشد:
•  لبه ضایعاتی به‌خوبی کنترل نمی‌شود.
• نخ اضافی آزاد می‌ماند.
• احتمال ورود آن به پارچه بیشتر می‌شود.

راهکار
✓ افزایش تعداد نخ‌های لبه ضایعاتی
✓ بازبینی طراحی لبه پارچه

19- علت ایجاد اثر تمپل (Temple Mark) در پارچه چیست؟
چه عواملی باعث ایجاد رد تمپل روی پارچه می‌شوند؟
آشنایی با تمپل ر: تمپل (Temple) وسیله‌ای است که عرض پارچه را پس از دفتین‌زنی حفظ می‌کند و از جمع شدن کناره‌های پارچه جلوگیری می‌کند.
اگر تنظیم یا عملکرد تمپل مناسب نباشد، اثر آن روی سطح پارچه باقی می‌ماند که به آن Temple Mark گفته می‌شود.

علت اول: گیر کردن نخ‌های تار در حلقه‌های مسی تمپل
در این حالت:
• چرخش حلقه‌ها کند می‌شود.
• حرکت تمپل یکنواخت نیست.
•  روی پارچه اثر مکانیکی ایجاد می‌شود.

راهکار
✓ تمیزکاری منظم تمپل
✓ حذف نخ‌های گیرکرده

علت دوم: خم شدن یا شکستن سوزن‌های تمپل
اگر سوزن‌ها:
• خم شوند
• لب‌پریده شوند
•  شکسته شوند
پارچه به‌طور نامناسب نگه داشته می‌شود.

نتیجه
• ایجاد رد تمپل
• آسیب به کناره پارچه

علت سوم: انتخاب نامناسب نوع تمپل
تمپل‌ها از نظر ضخامت سوزن دارای انواع مختلف هستند:
• سوزن ضخیم
• سوزن متوسط
• سوزن ظریف
• سوزن فوق‌ظریف

همچنین طول سوزن‌ها می‌تواند:
• 0.2 میلی‌متر
• 0.4 میلی‌متر
•0.6 میلی‌متر
• 0.8 میلی‌متر باشد.

اگر نوع تمپل متناسب با پارچه انتخاب نشود:
•  رد تمپل افزایش می‌یابد.
• آسیب سطحی پارچه بیشتر می‌شود.

علت چهارم: نصب نامناسب تمپل
اگر موقعیت تمپل:
•  بیش از حد جلو باشد
•  بیش از حد عقب باشد
• بیش از حد به پارچه فشار وارد کند عیوب تمپل ظاهر می‌شوند.

راهکار
✓ تنظیم دقیق محل نصب
✓ کنترل فاصله تمپل تا خط تشکیل پارچه

20- برای پارچه‌های ظریف و فوق پرتراکم چه نوع تمپلی مناسب است؟
در تولید پارچه‌های ظریف و بسیار متراکم چه نوع تمپل توصیه می‌شود؟

برای پارچه‌های:
• ظریف
• فوق ظریف
• پرتراکم
• باکیفیت بالا

بهتر است از:تمپل لاستیکی (Rubber Temple)استفاده شود.

مزایا
✓ تماس نرم‌تر با پارچه
✓ کاهش آسیب سطحی
✓ کاهش رد تمپل
✓ توزیع یکنواخت فشار
✓ بهبود کیفیت ظاهری پارچه

21- کشش بخشی نخ پود در ماشین راپیری چگونه کنترل می‌شود؟
تنش نخ پود در مراحل مختلف پودگذاری چگونه کنترل می‌شود؟
مرحله اول: خروج نخ از بوبین پود
کشش اولیه توسط: سنسور هیرپین (Hairpin Sensor) در پشت فیدر پود کنترل می‌شود.

مرحله دوم: داخل فیدر پود
تنش نخ روی فیدر توسط: گیره ثانویه نخ (Secondary Yarn Gripper)کنترل می‌شود.

مرحله سوم: هنگام تحویل پود
در زمان ارسال پود:
تنش نخ توسط:
فنر لامل گیره فرستنده
کنترل می‌شود.

مرحله چهارم: هنگام دریافت پود
در زمان دریافت پود:
تنش نخ توسط:
فنر لامل گیره گیرنده
کنترل می‌شود.

نتیجه مهم
برای انتقال موفق پود باید تمام این نقاط کنترلی به‌صورت هماهنگ عمل کنند؛ در غیر این صورت:
• پارگی پود
• خطای انتقال
• توقف ماشین افزایش خواهد یافت.

22- انتخاب حلقه برس (Brush Ring) فیدر پود بر اساس جهت تاب نخ
چگونه باید حلقه برس فیدر پود را با جهت تاب نخ انتخاب کرد؟
اصل اساسی در اغلب موارد:
• نخ پود دارای تاب Z است.
• نخ تار دارای تاب S است.
قانون انتخاب جهت شیب الیاف برس روی فیدر پود باید:هم‌جهت با تاب نخ باشد.
اگر این اصل رعایت نشود برس باعث:
• باز شدن تاب نخ
• کاهش استحکام نخ
• افزایش پرزدهی
• افزایش پارگی پود خواهد شد.

توصیه عملی قبل از نصب فیدر:
✓ جهت تاب نخ بررسی شود.
✓ جهت برس متناسب با تاب انتخاب گردد.

23- موقعیت پشت‌غلتک (Backrest) بر اساس ساختمان پارچه چگونه تعیین می‌شود؟
موقعیت ارتفاعی پشت‌غلتک چگونه انتخاب می‌شود؟
در بافت ساده (Plain Weave) پشت‌غلتک باید: بالاتر از نورد سینه (Breast Beam)قرار گیرد.

نتیجه
✓ سطح پارچه یکنواخت‌تر می‌شود.
✓ پارچه پرتر و حجیم‌تر دیده می‌شود.
✓ ظاهر پارچه بهبود می‌یابد.

در بافت سرژه و ژاکارد پشت‌غلتک باید: پایین‌تر از نورد سینه قرار گیرد.

نتیجه
✓ خطوط سرژه واضح‌تر می‌شوند.
✓ عمق طرح بیشتر می‌شود.
✓ یکنواختی سطح پارچه افزایش می‌یابد.
✓ زاویه خطوط سرژه بهتر نمایان می‌شود.

24- موقعیت جلو و عقب پشت‌غلتک بر اساس نوع الیاف چگونه تعیین می‌شود؟
محل قرارگیری پشت‌غلتک برای مواد اولیه مختلف چگونه انتخاب می‌شود؟
پارچه‌های کتانی (Linen) و پشمی (Wool)
به دلیل:
•  اصطکاک بیشتر
•  کشسانی کمتر
باید از: خط تار کوتاه‌تر استفاده شود.
بنابراین: پشت‌غلتک به جلو منتقل می‌شود.
معمولاً در: سوراخ اول تنظیم قرار می‌گیرد.

پارچه‌های پنبه‌ای (Cotton)
برای پنبه معمولاً:
سوراخ دوم
مناسب‌ترین موقعیت است.

پارچه‌های ابریشمی (Silk)
به دلیل:
• لطافت بالا
•  اصطکاک کم
•  نیاز به کنترل تنش یکنواخت
باید از: خط تار بلندتر استفاده شود.
در نتیجه: پشت‌غلتک در سوراخ سوم قرار می‌گیرد.

نکته کلیدی برای اپراتورها
در بسیاری از کارخانه‌های بافندگی، مشکلاتی مانند:
•  خطای انتقال پود
• رد تمپل
•  پارگی پود
• ورود نخ ضایعاتی به پارچه
•  نایکنواختی تراکم پارچه
•  کاهش کیفیت کناره‌ها
نه به دلیل خرابی ماشین، بلکه به علت تنظیم نادرست مواردی مانند تمپل، پشت‌غلتک، کشش پود، تایمینگ ورد لبه ضایعاتی و سیستم گیره‌های راپیر رخ می‌دهد. به همین دلیل بازبینی روزانه این تنظیمات یکی از مهم‌ترین وظایف اپراتورها و تکنسین‌های ماشین‌های راپیری محسوب می‌شود.

25- علت ایجاد عیب شناوری نخ (Float Defect) در پارچه‌های تولیدشده با ماشین راپیری چیست؟ چگونه می‌توان از آن جلوگیری کرد؟
چرا در پارچه‌های بافته‌شده توسط ماشین راپیری عیب شناوری تار یا پود (Float) مشاهده می‌شود؟

مهم‌ترین علت ایجاد شناوری در پارچه، نامشخص بودن و وضوح ناکافی دهنه (Poor Shed Clarity) است.
ماشین‌های بدون ماکو (Shuttleless Looms) معمولاً با:
•  دهنه کوچک
•  کشش بالای تار کار می‌کنند.
در اغلب موارد، ارتفاع دهنه در محل شانه تنها حدود: 2.8 تا 3.2 سانتی‌متر است.
از طرفی برای انتقال مطمئن پود:
•  سر راپیر مدت زمان زیادی در داخل دهنه حرکت می‌کند.
•  تسمه و گیره راپیر فشار قابل توجهی به لایه تار وارد می‌کنند.
اگر هماهنگی مناسبی بین:
•  زمان باز شدن دهنه (Opening Time)
•  زمان پودگذاری (Weft Insertion Time) وجود نداشته باشد، احتمال ایجاد شناوری افزایش می‌یابد.
این مشکل خصوصاً در موارد زیر شدیدتر است:
• پارچه‌های با تراکم تار بالا
• پارچه‌های ژاکارد
• پارچه‌های دارای دهنه‌دهی دیرهنگام (Late Shedding)

راهکارهای پیشگیری
1- یکنواختی کشش تار در مراحل مقدماتی
در مراحل:
•  پیچش (Winding)
•  چله‌پیچی (Warping)
•  آهارزنی (Sizing) باید کشش تار کاملاً یکنواخت باشد.

عدم یکنواختی کشش باعث:
•  تشکیل نامناسب دهنه
•  افزایش شناوری
•  افزایش پارگی تار می‌شود.

2- توجه به تراکم شانه در زمان طراحی
در دو طرف پارچه بهتر است:
تعداد نخ در هر دندانه کمی کمتر از قسمت میانی باشد.
این کار موجب می‌شود:
• چله با خمیدگی جزئی به سمت داخل تشکیل شود.
•  کشش کناره‌ها افزایش یابد.
• اثر فشار راپیر روی تارهای کناری جبران شود.

3- اصلاح تنظیمات ماشین
برای افزایش وضوح دهنه:
✓ زمان باز شدن دهنه را کمی جلوتر تنظیم کنید.
یا
✓ قاب توقف تار (Warp Stop Frame) را به جلو منتقل کنید.
این کار باعث کوتاه‌تر شدن نیمه دوم دهنه می‌شود.

4- کنترل دقیق اولین طاقه تولیدی
در ابتدای تولید:
✓ اولین بیم بررسی شود.
✓ اولین مترهای پارچه بازرسی شوند.
✓ عیوب سریعاً گزارش و اصلاح شوند.

5- استفاده از چله باکیفیت
کیفیت پایین چله می‌تواند موجب:
• اختلاف کشش
•  دهنه نامناسب
•  شناوری تار و پود شود.

26- چرا با وجود سیستم تطبیق خودکار خط تشکیل پارچه (Automatic Cloth Fell Matching) همچنان اثر توقف ماشین (Motion Mark) مشاهده می‌شود؟
علت باقی ماندن رد توقف ماشین روی پارچه چیست؟
علت اول: انتخاب نامناسب حالت عملکرد ماشین
برخی حالت‌های راه‌اندازی برای بعضی پارچه‌ها مناسب نیستند.
در نتیجه:
•  پس از توقف و راه‌اندازی مجدد
•  اختلاف تراکم پود ایجاد می‌شود.

علت دوم: عملکرد نامناسب سیستم تغذیه و جمع‌کننده
اگر:
• سیستم بازکننده چله (Let-off Motion)
• سیستم جمع‌کننده پارچه (Take-up Motion)
به درستی کار نکنند، تغییرات کشش رخ می‌دهد.

علت سوم: ساختار خاص برخی بافت‌ها
در بافت‌هایی مانند:
• حصیری (Basket Weave)
•  حصیری فانتزی (Fancy Basket Weave)
به علت ساختار متناوب:
•  نواحی شل و سفت ایجاد می‌شود.
•  حتی با وجود سیستم تطبیق خودکار، اثر توقف قابل مشاهده خواهد بود.

راهکارهای پیشگیری
1- انتخاب حالت کاری مناسب
حالت عملکرد ماشین باید بر اساس نوع بافت انتخاب شود.
2- کنترل سیستم‌های مکانیکی
✓ بررسی Let-off
✓ بررسی Take-up
✓ کنترل یکنواختی کشش

3- کاهش کشش تنظیمی
در بسیاری موارد کاهش جزئی کشش تار باعث کاهش Motion Mark می‌شود.

4- تأخیر جزئی در زمان دهنه‌دهی
تنظیم دیرتر زمان دهنه‌دهی می‌تواند اثر توقف را کاهش دهد.

27- علت ورود پرز و الیاف رنگی به داخل پارچه چیست؟ چگونه می‌توان از آن جلوگیری کرد؟
چرا در پارچه‌های رنگی، پرزهای رنگی یا الیاف ناخواسته روی سطح پارچه مشاهده می‌شود؟

علت اول: افزایش پرز در نخ‌های رنگ‌شده
نخ‌های رنگی معمولاً مراحل بیشتری را طی می‌کنند:
• سفیدگری
• رنگرزی
•  شستشو
•  خشک‌کردن
بنابراین:
• سایش بیشتری می‌بینند.
• پرز بیشتری تولید می‌کنند.

علت دوم: ثبات رنگ نامناسب
اگر ثبات رنگ کافی نباشد:
• در حوضچه آهار بخشی از رنگ جدا می‌شود.
• نخ‌های روشن آلوده می‌شوند.

علت سوم: طراحی نامناسب فرآیند آهارزنی
قرار دادن:
• نخ‌های تیره
• نخ‌های روشن
در یک مخزن آهارمی‌تواند موجب انتقال رنگ شود.

علت چهارم: آهار کم (Light Sizing)
آهار ناکافی باعث:
• افزایش پرز
•افزایش الیاف معلق
• آلودگی پارچه می‌شود.

علت پنجم: نوع ماشین راپیری
در ماشین‌های فاقد قلاب شناور:
• تارهای زیرین با راپیر تماس بیشتری دارند.
• سایش افزایش می‌یابد.
• پرزهای افقی رنگی ایجاد می‌شود.

علت ششم: نظافت نامناسب سالن
وجود پرزهای رنگی در محیط باعث آلودگی پارچه می‌شود.

راهکارهای پیشگیری
✓ کاهش سایش نخ در تمامی مراحل تولید
✓ استفاده از رنگ‌های با ثبات بالا
✓ شستشوی کامل پس از رنگرزی
✓ آهارزنی مناسب و کافی
✓ استفاده از ماشین‌های دارای Floating Guide Hook
✓ جداسازی خطوط تولید پارچه‌های روشن و تیره
✓ آهار سبک روی نخ‌های پود تیره پرزدار قبل از بافت
✓ استفاده از نخ‌های با ظرافت مشابه
✓ نظافت مداوم سالن و ماشین‌آلات

28- طول شانه در ماشین‌های راپیری دارای دفتین جداگانه چه الزامی دارد؟
طول شانه در ماشین‌های دارای Separate Sley چگونه تعیین می‌شود؟
در این ماشین‌ها با تغییر عرض شانه: باید کورس حرکت راپیر نیز مجدداً تنظیم شود.
فرمول تعیین طول شانه
طول شانه برابر است با:
عرض مفید شانه 5.5 سانتی‌متر
که شامل:
•  2 سانتی‌متر در سمت ورود پود
•   3.5 سانتی‌متر در سمت خروج پوداست.

اگر شانه بیش از حد بلند باشد مشکلات زیر ایجاد می‌شود:
1- افزایش ضایعات پود
طول بیشتری از پود مصرف می‌شود.
2- برخورد راپیر و شانه
در هنگام حرکت دفتین:
• راپیر با شانه برخورد می‌کند.
•  احتمال شکستن شانه وجود دارد.
•  توقفات سنگین ایجاد می‌شود.

29- ضخامت نخ حاشیه (Selvedge Yarn) چگونه انتخاب می‌شود؟
چه ضخامتی برای نخ حاشیه مناسب است؟
اصول انتخاب
نخ حاشیه باید:
✓ استحکام بالا داشته باشد.
✓ پایداری مناسبی ایجاد کند.
اما نباید از نخ تار اصلی ضخیم‌تر باشد.

در صورت ضخیم بودن بیش از حد عیوب زیر ظاهر می‌شوند:
• حاشیه طنابی (Stringy Selvage)
•  لبه ضخیم
• اختلاف ظاهر کناره پارچه

مثال‌های عملی
برای نخ تار:
14.6 tex
می‌توان از:
7.3 tex × 2برای حاشیه استفاده کرد.

برای نخ تار:
11.7 tex
می‌توان از:5.8 tex × 2 برای حاشیه استفاده کرد.

30- فاصله داخلی فلنج‌های غلتک بافندگی چگونه تعیین می‌شود؟
فاصله داخلی فلنج‌های بیم بافندگی باید چقدر باشد؟
اصل تنظیم
فاصله داخلی فلنج‌ها بهتر است: برابر عرض مفید شانه باشد.

مزایا
✓ کاهش پارگی نخ‌های حاشیه
✓ یکنواختی کشش چله
✓ تشکیل بهتر دهنه
✓ بهبود کیفیت لبه پارچه

نکته مهم
فاصله فلنج‌ها می‌تواند:
کمی بیشتر از عرض مفید شانه باشد.
اما:
هرگز نباید کمتر از عرض مفید شانه باشد.

31- علت ایجاد حلقه پود (Weft Loop) در بافندگی راپیری چیست؟
زمان تراز شدن ورد لبه ضایعاتی دیر است.
در نتیجه:
• لبه ضایعاتی کنترل کافی روی پود ندارد.
• حلقه پود ایجاد می‌شود.

علت دوم
گیره گیرنده زودتر از حد لازم باز می‌شود.
در نتیجه:
•  پود آزاد می‌شود.
• حلقه تشکیل می‌شود.

علت سوم
تعداد نخ‌های لبه ضایعاتی کم است.
در نتیجه:
•  پود به خوبی مهار نمی‌شود.

راهکارهای پیشگیری
✓ زمان تراز شدن ورد لبه ضایعاتی را 25 تا 30 درجه زودتر تنظیم کنید.
✓ زمان باز شدن گیره گیرنده را تنظیم نمایید.
✓ تعداد نخ‌های لبه ضایعاتی را کنترل کنید.
✓ پارگی نخ‌های لبه را سریعاً برطرف کنید.

32- چرا یک سمت پارچه زبر و سمت دیگر صاف می‌شود؟
علت زبر شدن یک روی پارچه در ماشین راپیری چیست؟
علت اول
این مشکل بیشتر در ماشین‌های دارای:
قلاب راهنمای معمولی (Ordinary Guide Hook) مشاهده می‌شود.

علت دوم
وردها بیش از حد پایین تنظیم شده‌اند.
در نتیجه:
• لایه زیرین تار
• با صفحه مسیر حرکت راپیر (Rapier Race Board) اصطکاک پیدا می‌کند.

علت سوم
سایش سر راپیر و تسمه راپیر
اگر در زیر گیره:
• پلیسه
• زبری
• خوردگی
ایجاد شده باشد، روی پارچه اثر می‌گذارد.

راهکارهای پیشگیری
1- تنظیم صحیح خط تراز تار
ارتفاع خط تار باید کنترل شود.

2- بازرسی سر راپیر و تسمه
✓ رفع پلیسه‌ها
✓ تعویض قطعات فرسوده
✓ پولیش سطوح آسیب‌دیده

3- استفاده از سیستم قلاب شناور
در صورت امکان، تولید این نوع پارچه‌ها روی ماشین‌های مجهز به:
Floating Guide Hook
انجام شود.
این سیستم:
•  اصطکاک را کاهش می‌دهد.
• پرزدهی را کم می‌کند.
•  یکنواختی سطح پارچه را بهبود می‌بخشد.
•  کیفیت نهایی محصول را افزایش می‌دهد.
عیوبی مانند:
•  شناوری نخ (Float)
•  اثر توقف ماشین (Motion Mark)
• پرز رنگی
•  حلقه پود
•  حاشیه طنابی
•  زبری یک‌طرفه پارچه
عموماً ناشی از عدم هماهنگی بین دهنه‌دهی، پودگذاری، کشش تار، تنظیم لبه ضایعاتی، وضعیت تمپل، کیفیت آهار و شرایط مکانیکی راپیر هستند. کنترل روزانه این بخش‌ها می‌تواند بخش بزرگی از عیوب پارچه را پیش از تبدیل شدن به ضایعات تولیدی حذف کند.

33- چرا در بافت پارچه‌های ظریف و پرتراکم، عیوب نامنظم و پارگی پود پس از عملیات تکمیل ظاهر می‌شوند؟
گاهی در پارچه‌های ظریف با تراکم بالا که روی ماشین راپیری بافته می‌شوند، عیوب شکستگی یا پارگی پود در مرحله بازرسی خام (Grey Inspection) دیده نمی‌شوند اما پس از سفیدگری، مرسریزاسیون یا تکمیل به وضوح ظاهر می‌شوند. علت چیست؟
ماشین‌های راپیری معمولاً با سیستم: دهنه با کشش مساوی (Equal Tension Shed) کار می‌کنند.
اگر همزمان شرایط زیر وجود داشته باشد:
• کشش تار روی ماشین زیاد باشد.
• نخ پود بسیار ظریف باشد.
•  استحکام نخ پود پایین باشد.
• نایکنواختی (Unevenness) نخ پود زیاد باشد.
در محل درگیری تار و پود، نیروهای برشی (Shearing Stress) ایجاد می‌شوند.
این نیروها ممکن است نقاط ضعیف نخ پود را آسیب بزنند، اما این آسیب در پارچه خام قابل مشاهده نباشد.
پس از انجام عملیات:
• سفیدگری اکسیژنه (Oxygen Bleaching)
• مرسریزاسیون (Mercerizing)
• رنگرزی
• تکمیل
قسمت‌های ضعیف‌شده پود شکسته شده و عیب به صورت خطوط یا پارگی‌های پراکنده ظاهر می‌شود.

راهکارهای پیشگیری
1- کنترل کیفیت نخ پود
موارد زیر باید بررسی شوند:
✓ استحکام تک‌نخ (Single Yarn Strength)
✓ نایکنواختی نخ
✓ CV%
✓ وجود نقاط نازک و ضخیم
در صورت پایین بودن کیفیت، نخ باید تعویض شود.

2- کاهش کشش ماشین
کاهش مناسب کشش تار باعث کاهش تنش برشی روی پود می‌شود.

3- افزایش ارتفاع پشت‌غلتک (Backrest)
با بالا بردن پشت‌غلتک:
• اختلاف کشش بین دو لایه تار افزایش می‌یابد.
• تنش برشی در محل تلاقی تار و پود کاهش پیدا می‌کند.
• احتمال آسیب پود کمتر می‌شود.

34- چگونه از ایجاد حلقه پود در خروجی دهنه هنگام بافت پارچه‌های دارای پود الاستیک جلوگیری کنیم؟
در پارچه‌هایی که از نخ‌های الاستیک یا کشسان در پود استفاده می‌شود، چگونه می‌توان از ایجاد حلقه پود (Weft Loop) در خروجی دهنه جلوگیری کرد؟
راهکار اول: افزایش تعداد نخ‌های لبه ضایعاتی
تعداد نخ‌های لبه ضایعاتی بهتر است از:
14 نخ به حدود:20 تا 24 نخ افزایش یابد.
این کار باعث کنترل بهتر پود الاستیک می‌شود.

راهکار دوم: تنظیم دقیق زمان تراز شدن ورد لبه ضایعاتی
زمان تراز شدن ورد لبه ضایعاتی باید: حدود 30 درجه زودتر از وردهای اصلی تنظیم شود.

راهکار سوم: تأخیر در باز شدن گیره گیرنده
باز شدن گیره گیرنده و آزادسازی پود باید کمی دیرتر انجام شود تا:
•  پود بهتر کنترل شود.
•  خاصیت برگشت‌پذیری نخ الاستیک باعث تشکیل حلقه نشود.

35- علت ایجاد پود دوتایی (Double Weft) در نیمه چپ پارچه چیست؟
چرا گاهی فقط در نیمه چپ پارچه عیب پود دوتایی مشاهده می‌شود؟
علت اول: دیر بودن زمان برش قیچی پود سمت چپ
اگر قیچی پود سمت چپ دیر عمل کند:
• نخ پود به‌طور کامل قطع نمی‌شود.
• بخشی از پود قبلی وارد پودگذاری بعدی می‌شود.
نتیجه ایجاد پود دوتایی در نیمه چپ پارچه

علت دوم: ضعیف بودن نیروی گیره پود
اگر کشش فنر گیره کم باشد:
• گیره نمی‌تواند نخ را به‌درستی نگه دارد.
• خطای انتقال پود رخ می‌دهد.

علت سوم: وجود پرز یا نخ شکسته در گیره گیرنده
تجمع:
•  پرز
• نخ شکسته
• آلودگی
در گیره گیرنده باعث اختلال در عملکرد آن می‌شود.

راهکارهای اصلاحی
✓ تنظیم زمان قیچی پود
✓ افزایش نیروی گیرش گیره راپیر
✓ تمیزکاری گیره گیرنده
✓ کنترل وجود پرز و نخ شکسته

36- چرا در بافت پارچه‌های با تراکم پود بالا، خط تشکیل پارچه ناپایدار شده و دفتین‌زنی ضعیف می‌شود؟
علت ناپایداری Cloth Fell در پارچه‌های با تراکم پود بالا چیست؟
در ماشین‌های راپیری:
• کشش تار معمولاً زیاد است.
• دهنه‌ها غالباً از نوع کشش مساوی هستند.
در پارچه‌های دارای تراکم پود بالا:
اگر کشش تار زیاد باشد، نخ پود تمایل پیدا می‌کند در داخل دهنه به عقب بازگردد (Weft Rebound).

نتیجه
• موقعیت خط تشکیل پارچه ناپایدار می‌شود.
• دفتین نمی‌تواند پود را به‌خوبی متراکم کند.
• تراکم واقعی پود کاهش می‌یابد.

راهکار استفاده از:
دهنه با کشش نامساوی (Unequal Tension Shed)
در این سیستم:
• یک لایه تار کشیده‌تر است.
• لایه دیگر آزادتر است.
در نتیجه:
• برگشت پود کاهش می‌یابد.
• تار بهتر دور پود قرار می‌گیرد.
•  تراکم پود پایدارتر می‌شود.

روش عملی
پشت‌غلتک را بالا ببرید تا:
• کشش لایه بالایی تار کمتر شود.
• کشش لایه پایینی بیشتر شود.

37- هنگام بافت پارچه‌های تک‌رنگ چگونه از اختلاف رنگ پود جلوگیری کنیم؟
برای جلوگیری از سایه‌رنگ و اختلاف رنگ ناشی از پود چه باید کرد؟
راهکار
باید از سیستم:
اختلاط پود 1:1 یا اختلاط پود 1:1:1استفاده شود.

نحوه کار
پود به‌طور همزمان از: دو بوبین یا  سه بوبین تغذیه می‌شود.

مزایا
✓ حذف اختلاف رنگ بین بوبین‌ها
✓ کاهش اثر نایکنواختی نخ
✓ یکنواختی بهتر سطح پارچه
✓ جلوگیری از ایجاد راه‌های رنگی

38- هنگام بافت پارچه‌های رنگی با رنگ‌های مشابه چه نکاتی باید رعایت شود؟
در پارچه‌های چندرنگ که رنگ‌ها بسیار نزدیک به هم هستند چه اقدامی باید انجام داد؟
توصیه عملی
پودهای دارای رنگ مشابه باید تا حد امکان:از یکدیگر جدا شوند.
نباید روی:سوزن‌های انتخاب رنگ مجاورقرار گیرند.

دلیل
در غیر این صورت:
• احتمال انتخاب اشتباه پود افزایش می‌یابد.
•  خطاهای رنگی ایجاد می‌شود.
•  عیوب ظاهری پارچه بیشتر می‌شود.

39- تغییر موقعیت جلو و عقب قاب استاپ موشن تار چه تأثیری دارد؟
جابجایی Warp Stop Motion چه اثری بر دهنه و پارگی تار دارد؟
اثر اول: افزایش وضوح دهنه
اگر استاپ موشن تار به سمت جلو حرکت کند:
•  طول نیمه دوم دهنه کوتاه می‌شود.
•  دهنه شفاف‌تر می‌شود.
• عبور راپیر آسان‌تر می‌شود.

اثر دوم: کاهش عیوب پارچه
وضوح بیشتر دهنه باعث:
✓ کاهش شناوری
✓ کاهش جاافتادگی پود
✓ کاهش خطاهای بافتمی‌شود.

اثر سوم: افزایش پارگی تار
از طرف دیگر:
• زاویه شکست تار بیشتر می‌شود.
• تنش روی تار افزایش می‌یابد.
بنابراین احتمال پارگی تار بیشتر خواهد شد.

نتیجه
باید بین:
•  وضوح دهنه
•  میزان پارگی تارتعادل مناسبی برقرار شود.

40- عرض اسمی ماشین راپیری و عرض مفید شانه چه تفاوتی دارند؟
عرض اسمی (Nominal Reed Width)یکی از مشخصات اصلی مدل ماشین است.

در ماشین‌های چهارمیله‌ای
عرض اسمی برابر است با:
فاصله مرکز تا مرکز دو میل‌لنگ طرفین.

در ماشین‌های بادامکی مزدوج
عرض اسمی برابر است با:
فاصله مرکز دو بادامک مزدوج.
عرض مفید شانه (Effective Reed Width)حداکثر عرضی است که عملاً می‌توان برای بافت استفاده کرد.

رابطه بین این دو
همواره: عرض اسمی > عرض مفید
اختلاف معمولاً حدود:5 سانتی‌متراست.

مثال
ماشین با عرض اسمی: 190 سانتی‌متر
دارای عرض مفید:185 سانتی‌متراست.

ماشین با عرض اسمی:
230 سانتی‌متر
دارای عرض مفید:225 سانتی‌متراست.

41- طول شانه نصب‌شده روی ماشین راپیری دارای دفتین جداگانه چگونه محاسبه می‌شود؟
فرمول
طول شانه روی ماشین:
طول شانه = عرض مفید شانه 5.5 سانتی‌متر

مثال
اگر عرض مفید:190 سانتی‌متر باشد:
طول شانه مورد نیاز:195.5 سانتی‌مترخواهد بود.

42- برای محاسبه مقدار مصرف پود در ماشین راپیری از چه عرضی باید استفاده کرد؟
در محاسبه مصرف واقعی پود چه عرضی باید مبنا قرار گیرد؟
نباید فقط عرض مفید شانه را در نظر گرفت.
عرض مورد استفاده باید شامل:
عرض مفید شانه   
عرض لبه‌های ضایعاتی دو طرف باشد.

مقدار معمول لبه‌های ضایعاتی
در اکثر کارخانه‌ها:
8 تا 12 سانتی‌متردر مجموع دو طرف پارچه در نظر گرفته می‌شود.
مثال اگر عرض مفید شانه:190 سانتی‌متر باشد و مجموع لبه‌های ضایعاتی: 10 سانتی‌مترباشد، عرض واقعی مورد استفاده برای محاسبه مصرف پود: 200 سانتی‌متر خواهد بود.

نکته بسیار مهم برای برنامه‌ریزی تولید
اگر عرض لبه‌های ضایعاتی در محاسبات مصرف پود لحاظ نشود:
• میزان نخ پود کمتر از مقدار واقعی برآورد می‌شود.
• برنامه‌ریزی خرید نخ دچار خطا خواهد شد.
• هزینه تولید به‌درستی محاسبه نمی‌شود.
• کسری مواد اولیه در تولید به وجود می‌آید.

در پارچه‌های ظریف، پرتراکم و حساس، عواملی مانند:
✓ کیفیت نخ پود
✓ کشش تار
✓ موقعیت پشت‌غلتک
✓ نوع دهنه (مساوی یا نامساوی)
✓ زمان برش پود
✓ تعداد نخ‌های لبه ضایعاتی
✓ تنظیم استاپ موشن تار
✓ اختلاط صحیح پود
✓ عرض واقعی مورد استفاده در محاسبات
نقش تعیین‌کننده‌ای در کیفیت نهایی پارچه دارند. بسیاری از عیوبی که پس از رنگرزی و تکمیل ظاهر می‌شوند، در واقع ریشه در تنظیمات مرحله بافندگی دارند و با کنترل دقیق این پارامترها می‌توان از بروز بخش بزرگی از ضایعات تولید جلوگیری کرد.

در پایان این راهنما، لازم به تأکید است که بخش قابل توجهی از عیوب رایج در ماشین‌های بافندگی راپیری، نه ناشی از خرابی‌های اساسی دستگاه، بلکه نتیجه مستقیم عدم تنظیم صحیح پارامترهای کلیدی فرآیند بافندگی، کیفیت نامناسب مواد اولیه و یا عدم هماهنگی بین سیستم‌های مکانیکی و کنترلی ماشین می‌باشد. مواردی مانند زمان‌بندی دهنه، تنظیم کشش تار و پود، وضعیت گیره‌های راپیر، سیستم لبه‌سازی، تمپل، دفتین‌زنی و تنظیمات تغذیه نخ، هر یک به‌تنهایی می‌توانند نقش تعیین‌کننده‌ای در کیفیت نهایی پارچه داشته باشند. از این رو، پایش مستمر شرایط ماشین، انجام تنظیمات دقیق بر اساس نوع بافت و الیاف مصرفی، و همچنین آموزش مستمر اپراتورها و تکنسین‌ها، از مهم‌ترین عوامل در کاهش توقفات تولید، افزایش راندمان و بهبود کیفیت پارچه محسوب می‌شود.

♦ لینک اشتراک گذاری :

https://B2n.ir/nassajyar02145► 

♦ مطالب پیشنهادی :

 - فیلم نصب و راه‌اندازی 10 دستگاه بافندگی رپیری WL808 وانلی در بوشهر

 - دستگاه بافندگی رپیر

- دستگاه بافندگی رپیری فوق سریع مدل WL680- مخصوص مش فایبرگلاس

.

.

لطفاً ما را در شبکه های اجتماعی دنبال کنید.